نقدها را بُود آيا كه عياري گيرند
جواد طوسي
مدتي است كه برنامه سينمايي «نقد چهار» از شبكه چهارم سيما شبهاي جمعه پخش ميشود. ابتدا اميرشهاب رضويان دبير و مجري اين برنامه بود كه بعد از چند هفته به دليل ساخت فيلم جديدش (و شايد هم دلايلي ديگر؟) اين مسئوليت را به عليرضا شجاعنوري محول كرد. با همه ارادتي كه به ايشان دارم، صادقانه بايد بگويم در اين مدت نوعي بيبرنامگي و سردرگمي در توليد و اجراي اين برنامه به چشم ميخورد. مثلا بهدفعات در مورد شيوه برنامهريزي، سياستها و نوع نگاه اين برنامه در حوزه سينما با حضور افرادي متشكل از مجيد اسلامي، شادمهر راستين و نيما حسنينسب صحبتهايي به ميان آمده كه به سرانجام نرسيده است. يك نمونهاش را در ايام برگزاري جشنواره جهاني فيلم فجر امسال در پرديس سينمايي كوروش شاهد بوديم. در روزهاي اول جشنواره، نيما حسنينسب وعده داد كه فيلمهاي بهنمايشدرآمده همه شب مورد نقد و بررسي قرار ميگيرند ولي اين گفته تحقق نيافت و بهجاي آن بخش قابلتوجهي از برنامه شبانه در يك ميزانسن ثابت به گفتوگوهاي پياپي و بعضا طولاني و خستهكننده شجاعنوري با عدهاي از فيلمسازان و ميهمانان جشنواره و دبير جشنواره و همكاران و بازوهاي اجرائياش اختصاص داشت. اين عدم تنوع و جذابيت بصري و رسانهاي، شامل حال اغلب قسمتهاي عادي و هفتگي اين برنامه نيز ميشود. براي آنكه يكطرفه به قاضي نرويم، به همين برنامه هفته گذشته اشاره ميكنيم. در شرايطي كه باز شجاعنوري از اهداف و برنامههاي آتي با همفكري همان تيم سه نفره سخن گفت، از بهناز جعفري و حسين معززينيا دعوت به عمل آورد. در گفتوگوي انجامشده با اين بازيگر نه فعاليتهاي او در سينما و تئاتر و تلويزيون مورد بررسي همهجانبه قرار گرفت و نه از نقاط شاخص بازيگرياش صحبتي شد و نه اصلا در طول اين مدت حسين معززينيا به طور جدي در بحث شركت كرد. بهدنبال آن مجري برنامه يعني جناب شجاعنوري با سلام و صلوات قسمت جديد برنامه با عنوان «تقويم تاريخ» را معرفي كرد و به بهانه مرور تاريخي فيلم «اتوبوس» محصول سال 1364، از يدالله صمدي، كارگردان اين فيلم، دعوت به عمل آمد. متأسفانه در اين قسمت شجاعنوري به عنوان مجري و سردبير برنامه دستش بيش از پيش خالي بود. در صورتي كه راجع به اين فيلم انتخابي ميشد بحثهاي مختلفي همچون نقش بنياد مستضعفان در تهيه و توليد تعدادي از فيلمها در طول دهه 60 (از جمله اين فيلم) ريشههاي تعلقخاطر يدالله صمدي به اينگونه مايههاي كميك و آميخته با طنز (با توجه به فيلم اولش «مردي كه زياد ميدانست» در سال 1363)، نقش و اهميت دستياري صمدي براي كارگرداني با همين مشخصهها در قبل از انقلاب (بدون آنكه با حفظ مميزي و خطوط قرمز، نيازي به ذكر نام اين فيلمساز يعني نصرت كريمي باشد)، حواشي ايجادشده درمورد فيلمنامه اين فيلم و تأثيرپذيرياش از آثار مكتوبي از بهرام بيضايي و محمود دولتآبادي، دوبله فيلم و يادكردن از منوچهر اسماعيلي كه بهجاي زندهياد هادي اسلامي صحبت كرده بود، جوايز تعلقگرفته به اين فيلم در جشنواره فيلم فجر، نسبت اين فيلم با سينماي بومي و ملي در كنار گامهاي مثبتي كه مسعود جعفريجوزاني در همين دهه با فيلمهاي «جادههاي سرد» و «شير سنگي» برداشته است و... صورت گيرد و نكته سؤالبرانگيز ديگر نفس دعوت از يك منتقد مانند حسين معززينيا بود وقتي در اينجا نيز وارد بحث نميشود و چهبسا اصلا او در جريان بازنگري اين فيلم و دعوت از كارگردانش نبوده است. بههرحال، دوستانه خدمت عزيزِ باسعادتم آقاي شجاعنوري عرض ميكنم كه اگر قرار بر تداوم اين برنامه است، بايد اقدامي عاجل با حوصله و پژوهش كافي به عمل آيد.
مدتي است كه برنامه سينمايي «نقد چهار» از شبكه چهارم سيما شبهاي جمعه پخش ميشود. ابتدا اميرشهاب رضويان دبير و مجري اين برنامه بود كه بعد از چند هفته به دليل ساخت فيلم جديدش (و شايد هم دلايلي ديگر؟) اين مسئوليت را به عليرضا شجاعنوري محول كرد. با همه ارادتي كه به ايشان دارم، صادقانه بايد بگويم در اين مدت نوعي بيبرنامگي و سردرگمي در توليد و اجراي اين برنامه به چشم ميخورد. مثلا بهدفعات در مورد شيوه برنامهريزي، سياستها و نوع نگاه اين برنامه در حوزه سينما با حضور افرادي متشكل از مجيد اسلامي، شادمهر راستين و نيما حسنينسب صحبتهايي به ميان آمده كه به سرانجام نرسيده است. يك نمونهاش را در ايام برگزاري جشنواره جهاني فيلم فجر امسال در پرديس سينمايي كوروش شاهد بوديم. در روزهاي اول جشنواره، نيما حسنينسب وعده داد كه فيلمهاي بهنمايشدرآمده همه شب مورد نقد و بررسي قرار ميگيرند ولي اين گفته تحقق نيافت و بهجاي آن بخش قابلتوجهي از برنامه شبانه در يك ميزانسن ثابت به گفتوگوهاي پياپي و بعضا طولاني و خستهكننده شجاعنوري با عدهاي از فيلمسازان و ميهمانان جشنواره و دبير جشنواره و همكاران و بازوهاي اجرائياش اختصاص داشت. اين عدم تنوع و جذابيت بصري و رسانهاي، شامل حال اغلب قسمتهاي عادي و هفتگي اين برنامه نيز ميشود. براي آنكه يكطرفه به قاضي نرويم، به همين برنامه هفته گذشته اشاره ميكنيم. در شرايطي كه باز شجاعنوري از اهداف و برنامههاي آتي با همفكري همان تيم سه نفره سخن گفت، از بهناز جعفري و حسين معززينيا دعوت به عمل آورد. در گفتوگوي انجامشده با اين بازيگر نه فعاليتهاي او در سينما و تئاتر و تلويزيون مورد بررسي همهجانبه قرار گرفت و نه از نقاط شاخص بازيگرياش صحبتي شد و نه اصلا در طول اين مدت حسين معززينيا به طور جدي در بحث شركت كرد. بهدنبال آن مجري برنامه يعني جناب شجاعنوري با سلام و صلوات قسمت جديد برنامه با عنوان «تقويم تاريخ» را معرفي كرد و به بهانه مرور تاريخي فيلم «اتوبوس» محصول سال 1364، از يدالله صمدي، كارگردان اين فيلم، دعوت به عمل آمد. متأسفانه در اين قسمت شجاعنوري به عنوان مجري و سردبير برنامه دستش بيش از پيش خالي بود. در صورتي كه راجع به اين فيلم انتخابي ميشد بحثهاي مختلفي همچون نقش بنياد مستضعفان در تهيه و توليد تعدادي از فيلمها در طول دهه 60 (از جمله اين فيلم) ريشههاي تعلقخاطر يدالله صمدي به اينگونه مايههاي كميك و آميخته با طنز (با توجه به فيلم اولش «مردي كه زياد ميدانست» در سال 1363)، نقش و اهميت دستياري صمدي براي كارگرداني با همين مشخصهها در قبل از انقلاب (بدون آنكه با حفظ مميزي و خطوط قرمز، نيازي به ذكر نام اين فيلمساز يعني نصرت كريمي باشد)، حواشي ايجادشده درمورد فيلمنامه اين فيلم و تأثيرپذيرياش از آثار مكتوبي از بهرام بيضايي و محمود دولتآبادي، دوبله فيلم و يادكردن از منوچهر اسماعيلي كه بهجاي زندهياد هادي اسلامي صحبت كرده بود، جوايز تعلقگرفته به اين فيلم در جشنواره فيلم فجر، نسبت اين فيلم با سينماي بومي و ملي در كنار گامهاي مثبتي كه مسعود جعفريجوزاني در همين دهه با فيلمهاي «جادههاي سرد» و «شير سنگي» برداشته است و... صورت گيرد و نكته سؤالبرانگيز ديگر نفس دعوت از يك منتقد مانند حسين معززينيا بود وقتي در اينجا نيز وارد بحث نميشود و چهبسا اصلا او در جريان بازنگري اين فيلم و دعوت از كارگردانش نبوده است. بههرحال، دوستانه خدمت عزيزِ باسعادتم آقاي شجاعنوري عرض ميكنم كه اگر قرار بر تداوم اين برنامه است، بايد اقدامي عاجل با حوصله و پژوهش كافي به عمل آيد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.