|

القاعده هنوز پابرجاست

با وجود آنکه پنج سال از کشته‌شدن «اسامه بن‌لادن» بنیان‌گذار گروه افراط‌گرای «القاعده» گذشته است، شبکه‌ای که او پایه‌گذاری کرد با وجود متحمل‌شدن شکست‌های پی‌درپی، هنوز تا پایان کارش فاصله زیادی دارد. القاعده در یمن و سوریه حضور قدرتمندی دارد. در سوریه شاخه وابسته به القاعده، یعنی «جبهه‌النصره» از نیروهای قدرتمندی است که با حکومت «بشار اسد»، رئیس‌جمهوری سوریه می‌جنگند و توانسته بخش‌های وسیعی از استان «ادلب» در شمال سوریه را کنترل کند. همچنین شاخه محلی القاعده در یمن یعنی گروه «القاعده در شبه‌جزیره عرب» نیز در جنوب و جنوب شرق این کشور از جنگ دولت «عبد‌ربه منصو‌رهادی» با شبه‌نظامیان حوثی استفاده کرده و اراضی درخور ‌توجهی را تصرف کرده است. یک شاخه دیگر القاعده به نام «القاعده در مغرب اسلامی» نیز دست به یک‌سری حملات علیه هتل‌ها و رستوران‌ها در کشورهای مالی، بورکینافاسو و ساحل‌عاج زده که ده‌ها کشته، شامل تعداد زیادی خارجی برجای گذاشته است.القاعده در مغرب اسلامی، از مسئله حملات تروریستی برای به‌چالش‌کشیدن نفوذ گروه «داعش» استفاده کرده و به‌دنبال نشان‌دادن و تقویت حمایت‌های محلی از خود بوده است و‌ درعین‌حال قصد داشته نشان دهد بعد از اختلافات زیان‌بار اولیه اکنون متحد است. از سوی دیگر، اگرچه داعش دورنمای فعالیت‌های تروریستی در جهان را تغییر داده است، اما هم‌زمان القاعده نیز متحول شده و شاخه‌های آن در شمال آفریقا، سومالی، سوریه و یمن همچنان قدرتمند هستند و برخی از آنها حتی از قبل هم قدرتمندتر شده‌اند.
برخی از این شبه‌نظامیان خود را وارد شورش‌های محلی کردند و سطحی از عمل‌گرایی را از خود نشان داده و درعین‌حال در کشتار مسلمانان دیگر و همچنین رعایت هنجارهای محلی احتیاط به خرج می‌دهند. مقام‌های القاعده در یمن و دیگر کشورها در سال‌های اخیر، عمدتا داعش را به دلیل برخی از اقداماتش، از‌جمله بمب‌گذاری در مساجد شیعیان محکوم کردند.
آمریکا به‌وضوح همچنان القاعده را یک تهدید مهم می‌داند و یک جنگ پهپادی قدرتمند را علیه این گروه در یمن پیگیری می‌کند. حملات آمریکا تاکنون باعث کشته‌شدن بسیاری از عاملان القاعده شامل «ناصر الوحیشی»، مقام شماره دو ارشد القاعده در ژوئن 2015 شد. در ماه مارس نیز در حمله هوایی آمریکا علیه کمپ آموزشی گروه «القاعده در شبه‌جزیره عرب» واقع در یمن، دست کم 71 نفر از نیروهای این گروه کشته شدند. «آلن رودیه»، افسر اطلاعاتی سابق آمريكا بر اين باور است كه با وجود آنکه داعش در صحنه جهانی جایگاه القاعده را ربوده، اما القاعده در بلندمدت جایگاه بهتری پیدا کرده است. به گفته او، داعش با عجله‌کردن در اعلام خلافت و اعمال حاکمیت باعث شد تبدیل به یک هدف آسان‌تر شود و هزاران نفر از حامیان آن در حملات هوایی روسیه و ائتلاف تحت رهبری آمریکا کشته شدند. همچنین حکومت سخت‌گیرانه داعش باعث منزجرشدن بسیاری از حامیان بالقوه آن شده و گروه‌هایی مثل جبهه النصره به جای آن به دنبال همکاری با نیروهای محلی در مناطق تحت کنترلشان بوده‌اند. رودیه مي گويد: مرگ بنیان‌گذار القاعده، به‌هیچ‌وجه به معنی پایان کار این گروه نیست؛ جنگ آنها قرار است چندین دهه ادامه پیدا کند.

با وجود آنکه پنج سال از کشته‌شدن «اسامه بن‌لادن» بنیان‌گذار گروه افراط‌گرای «القاعده» گذشته است، شبکه‌ای که او پایه‌گذاری کرد با وجود متحمل‌شدن شکست‌های پی‌درپی، هنوز تا پایان کارش فاصله زیادی دارد. القاعده در یمن و سوریه حضور قدرتمندی دارد. در سوریه شاخه وابسته به القاعده، یعنی «جبهه‌النصره» از نیروهای قدرتمندی است که با حکومت «بشار اسد»، رئیس‌جمهوری سوریه می‌جنگند و توانسته بخش‌های وسیعی از استان «ادلب» در شمال سوریه را کنترل کند. همچنین شاخه محلی القاعده در یمن یعنی گروه «القاعده در شبه‌جزیره عرب» نیز در جنوب و جنوب شرق این کشور از جنگ دولت «عبد‌ربه منصو‌رهادی» با شبه‌نظامیان حوثی استفاده کرده و اراضی درخور ‌توجهی را تصرف کرده است. یک شاخه دیگر القاعده به نام «القاعده در مغرب اسلامی» نیز دست به یک‌سری حملات علیه هتل‌ها و رستوران‌ها در کشورهای مالی، بورکینافاسو و ساحل‌عاج زده که ده‌ها کشته، شامل تعداد زیادی خارجی برجای گذاشته است.القاعده در مغرب اسلامی، از مسئله حملات تروریستی برای به‌چالش‌کشیدن نفوذ گروه «داعش» استفاده کرده و به‌دنبال نشان‌دادن و تقویت حمایت‌های محلی از خود بوده است و‌ درعین‌حال قصد داشته نشان دهد بعد از اختلافات زیان‌بار اولیه اکنون متحد است. از سوی دیگر، اگرچه داعش دورنمای فعالیت‌های تروریستی در جهان را تغییر داده است، اما هم‌زمان القاعده نیز متحول شده و شاخه‌های آن در شمال آفریقا، سومالی، سوریه و یمن همچنان قدرتمند هستند و برخی از آنها حتی از قبل هم قدرتمندتر شده‌اند.
برخی از این شبه‌نظامیان خود را وارد شورش‌های محلی کردند و سطحی از عمل‌گرایی را از خود نشان داده و درعین‌حال در کشتار مسلمانان دیگر و همچنین رعایت هنجارهای محلی احتیاط به خرج می‌دهند. مقام‌های القاعده در یمن و دیگر کشورها در سال‌های اخیر، عمدتا داعش را به دلیل برخی از اقداماتش، از‌جمله بمب‌گذاری در مساجد شیعیان محکوم کردند.
آمریکا به‌وضوح همچنان القاعده را یک تهدید مهم می‌داند و یک جنگ پهپادی قدرتمند را علیه این گروه در یمن پیگیری می‌کند. حملات آمریکا تاکنون باعث کشته‌شدن بسیاری از عاملان القاعده شامل «ناصر الوحیشی»، مقام شماره دو ارشد القاعده در ژوئن 2015 شد. در ماه مارس نیز در حمله هوایی آمریکا علیه کمپ آموزشی گروه «القاعده در شبه‌جزیره عرب» واقع در یمن، دست کم 71 نفر از نیروهای این گروه کشته شدند. «آلن رودیه»، افسر اطلاعاتی سابق آمريكا بر اين باور است كه با وجود آنکه داعش در صحنه جهانی جایگاه القاعده را ربوده، اما القاعده در بلندمدت جایگاه بهتری پیدا کرده است. به گفته او، داعش با عجله‌کردن در اعلام خلافت و اعمال حاکمیت باعث شد تبدیل به یک هدف آسان‌تر شود و هزاران نفر از حامیان آن در حملات هوایی روسیه و ائتلاف تحت رهبری آمریکا کشته شدند. همچنین حکومت سخت‌گیرانه داعش باعث منزجرشدن بسیاری از حامیان بالقوه آن شده و گروه‌هایی مثل جبهه النصره به جای آن به دنبال همکاری با نیروهای محلی در مناطق تحت کنترلشان بوده‌اند. رودیه مي گويد: مرگ بنیان‌گذار القاعده، به‌هیچ‌وجه به معنی پایان کار این گروه نیست؛ جنگ آنها قرار است چندین دهه ادامه پیدا کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.