حامیان «صدر» همچنان در منطقه سبز
بحران بیپایانِ بغداد
بسیاری از نیروهای امنیتی عراق اطراف موصل و در حال مبارزه با «داعش» بودند که طرفداران «مقتدی صدر» روحانی شیعه این کشور، با عبور از منطقه سبز وارد ساختمان پارلمان شدند. بنبست سیاسی اخیر عراق این کشور را فلج کرده بود و اقدام اخیر هواداران مقتدی صدر هم در اعتراض به تشکیلنشدن نشست روز شنبه پارلمان و بهتعویقافتادن رأیگیری برای تصویب وزرای جدید کابینه بود. معترضان حامی صدر ابتدا خارج از منطقه سبز که محل ساختمانهای دولتی و سفارتخانههای خارجی است، جمع شده بودند و شعار میدادند؛ اما بعد از مدتی با تخریب دیوار بتنی وارد این منطقه شدند. آنطور که خبرگزاری فرانسه گزارش داده، یکی از معترضان پس از ورود به ساختمان پارلمان فریاد میزده است: «شما اینجا نمیمانید. این آخرین روز شما در منطقه سبز است».
یک روز پس از هجوم معترضان به پارلمان عراق، آنها همچنان در منطقه سبز تحصن کردند و درحالیکه مقامات دولتی عراق، ازجمله «حیدر العبادی» نخستوزیر این کشور، از معترضان خواستهاند به تجمعات خود در منطقه سبز پایان دهند، مقتدی صدر با صدور بیانیهای از مردم خواست انقلاب خود را که برای اصلاحات آغاز کردهاند، تا رسیدن به اهداف خود ادامه دهند. مقتدی صدر میگوید هدف او و هوادارانش پایاندادن به فساد است و ازهمینرو خواستار اصلاحات و رویکارآمدن کابینهای تکنوکرات هستند. او متحد حیدر العبادی به شمار میرود که طرح اصلاحات او نیز به دنبال جایگزینکردن چهرههای تکنوکرات با چهرههای سیاسی کنونی کابینه است؛ بااینحال فشارهای گروههای مختلف سیاسی در عراق عبادی را مجبور به عقبنشینی از این طرح کرده بود و ازهمینرو حالا مقتدی صدر و هوادارانش چالش دیگری برای دولت حیدر العبادی هستند.
ابعاد اعترضات روز شنبه به قدری گسترده بود که مقامات عراقی را مجبور به برگزاری نشستی فوقالعاده کرد. به گزارش برخی رسانهها، شنبهشب رهبران ائتلاف ملی عراق در دفتر «ابراهیم الجعفری» رئیس ائتلاف دور هم جمع شدند تا تحولات اخیر را بررسی کنند، شرکتکنندگان در این نشست بر تسریع در اجرای اصلاحات تأکید کرده و اقدام گروهی از تظاهراتکنندگان در حمله به پارلمان را مغایر با قوانین دانستند. فرماندهی عملیات بغداد وضعیت امنیتی در این شهر را به بالاترین سطح خود یعنی سطح قرمز رسانده و نیروهای امنیتی تنها اجازه خروج از پایتخت را میدهند و هیچکس حق ورود به بغداد را ندارد. یکی از سخنگویان سازمانملل و دیپلماتهای غربی هم گفتهاند که درهای ساختمانهای خود در داخل منطقه سبز را قفل کردهاند. سازمانملل هم با صدور بیانیهای از تحولات روز شنبه بغداد بهشدت ابراز نگرانی کرد و از مسئولان این کشور خواست برای اجرای اصلاحات کامل وارد گفتوگوهای سازنده شوند.
اگرچه براساس برخی گزارشها «هادی العامری» از فرماندهان ارشد نیروهای موسوم به «حشد شعبی»، به یگانهای تحت امرش دستور داده تا محافظت از بغداد را برعهده بگیرند و در خارج از شهر به نیروهای کمربند امنیتی پایتخت بپیوندند؛ اما هنوز هیچ گزارشی مبنی بر برخورد نیروهای امنیتی با معترضان گزارش نشده است. بااینحال حیدر العبادی روز گذشته به پلیس این کشور دستور داد معترضانی را که با ورود به منطقه سبز بغداد به نیروهای امنیتی و نمایندگان در داخل پارلمان حمله کردند، دستگیر کنند. او اعلام کرد از وزارت کشور خواسته است «عناصر مهاجم به نیروهای امنیتی، شهروندان و اعضای پارلمان» را که به تخریب اموال دولتی پرداختند، شناسایی کرده و آنها را به مراجع قضائی تحویل دهد.
مقتدی صدر همواره تلاش کرده خود را یک چهره شیعه ناسیونالیست نشان دهد که استقلال خود را حفظ میکند و بنبست سیاسی اخیر هم به او کمک کرده است. به گفته برخی تحلیلگران، مقتدی صدر با دامنزدن به جنبش اعتراضی و ارائه اولتیماتوم به حیدر العبادی با موفقیت توانسته دو رقیب سیاسی شیعه، یعنی «حزب الدعوه» و «مجلس اعلای اسلامی عراق» را در پارلمان در مقابل یکدیگر قرار دهد و اتحاد آنان را تضعیف کند.
---------------------------------------------
دولت تکنوکرات تنها مُسکني برای بحران بغداد است
صباح زنگنه، کارشناس عراق: بحران عراق در حالی این روزها از تیترهای اصلی رسانههای جهان به شمار میرود که باید اذعان کرد این کشور برای اینکه بتواند بالاخره رنگ آرامش را ببیند، محکوم به این است که هرچه زودتر راهحلی مناسب را برای کاهش چشمگیر اختلافات درونی پیدا کند. به طور مشخص مشکلاتی که این روزها در عراق مشاهده میشود، به تحرکات اجتماعیای مرتبط میشود که بههرحال مطالباتی دارند؛ اما مشکل اینجاست که تصمیمگیران نهتنها نمیتوانند در راستای احقاق حق تلاش کنند؛ بلکه در موارد مهمی مانند مبارزه با فساد و... هم توانایی خاصی از خود نشان ندادهاند تا وضعیت بهگونهای درآید که مخالفان با حضور فیزیکی در ساختمان پارلمان اعتراض خود را بازگو کنند و درنتیجه، جهان و بهویژه منطقه به این نتیجه برسد که عراق به معنای واقعی کلمه بحران دارد. همچنین میتوان به تأثیر عوامل خارجی هم اشاره کرد که هرکدام سعی دارند تا از آب گلآلودشده کشور عراق منفعت ببرند. این نوع تحرکات و ناآرامیها در حالی تمامنشدنی به نظر میرسند که عراق همچنان با پدیده مخوف و هزینهسازی به نام داعش مواجه است؛ بهطوریکه ارتش عراق به جای اینکه تمام تلاش
خود را برای خنثیسازی داعشیان اختصاص بدهد، مجبور است تا ناآرامی و آشوبهای داخلی را مدیریت کند و درنتیجه گروه تروریستی، فضا را برای اجرای برنامههای خرابکارانه خود آمادهتر از گذشته ببیند. این در شرایطی است که گروهی این امید را داشتند که دیدار با «مقتدی صدر» و «آیتالله سیستانی» آبی باشد بر روی آتش اختلاف، اما از آنجایی که آقای صدر و جریانهای مرتبطش دنبال سهمخواهی هستند و همچنین تضعیف گروههای دیگر را هدف مهم خود قرار دادهاند، این نوع قرار و وساطتها نمیتواند گرهی از گرههای کور عراق باز کند. همچنین درباره دخالت ایالات متحده، کارآمدنبودن سفر «جو بایدن» دلیلی ندارد، جز اینکه آمریکا اصلا دنبال آرامش عراق نیست و اگر در فضای کنونی حرکتی یا دیداری را انجام میدهد، فقط بهایندلیل است که خیالشان از این راحت باشد که این کشور خواستار فعالیت دولتی ناکارآمد و مجلسی وابسته برای عراق است و همچنین تلاش دارد تا یک نخستوزیر ضعیف برای عراقیها تصمیمگیری کند. با نگاهی به آنچه این روزها در عراق مشاهده میشود، آنها باید به هر طریقی بتوانند بحران را مدیریت کنند و بدانند رویکارآمدن دولتی با افکار و برنامه تکنوکراتی،
تنها یک «معلول» است که این بحران به طور موقت علاج پیدا میکند و «علت» همچنان منافع، آرامش و البته امنیت عراق را به طور جدی تهدید خواهد کرد.
بسیاری از نیروهای امنیتی عراق اطراف موصل و در حال مبارزه با «داعش» بودند که طرفداران «مقتدی صدر» روحانی شیعه این کشور، با عبور از منطقه سبز وارد ساختمان پارلمان شدند. بنبست سیاسی اخیر عراق این کشور را فلج کرده بود و اقدام اخیر هواداران مقتدی صدر هم در اعتراض به تشکیلنشدن نشست روز شنبه پارلمان و بهتعویقافتادن رأیگیری برای تصویب وزرای جدید کابینه بود. معترضان حامی صدر ابتدا خارج از منطقه سبز که محل ساختمانهای دولتی و سفارتخانههای خارجی است، جمع شده بودند و شعار میدادند؛ اما بعد از مدتی با تخریب دیوار بتنی وارد این منطقه شدند. آنطور که خبرگزاری فرانسه گزارش داده، یکی از معترضان پس از ورود به ساختمان پارلمان فریاد میزده است: «شما اینجا نمیمانید. این آخرین روز شما در منطقه سبز است».
یک روز پس از هجوم معترضان به پارلمان عراق، آنها همچنان در منطقه سبز تحصن کردند و درحالیکه مقامات دولتی عراق، ازجمله «حیدر العبادی» نخستوزیر این کشور، از معترضان خواستهاند به تجمعات خود در منطقه سبز پایان دهند، مقتدی صدر با صدور بیانیهای از مردم خواست انقلاب خود را که برای اصلاحات آغاز کردهاند، تا رسیدن به اهداف خود ادامه دهند. مقتدی صدر میگوید هدف او و هوادارانش پایاندادن به فساد است و ازهمینرو خواستار اصلاحات و رویکارآمدن کابینهای تکنوکرات هستند. او متحد حیدر العبادی به شمار میرود که طرح اصلاحات او نیز به دنبال جایگزینکردن چهرههای تکنوکرات با چهرههای سیاسی کنونی کابینه است؛ بااینحال فشارهای گروههای مختلف سیاسی در عراق عبادی را مجبور به عقبنشینی از این طرح کرده بود و ازهمینرو حالا مقتدی صدر و هوادارانش چالش دیگری برای دولت حیدر العبادی هستند.
ابعاد اعترضات روز شنبه به قدری گسترده بود که مقامات عراقی را مجبور به برگزاری نشستی فوقالعاده کرد. به گزارش برخی رسانهها، شنبهشب رهبران ائتلاف ملی عراق در دفتر «ابراهیم الجعفری» رئیس ائتلاف دور هم جمع شدند تا تحولات اخیر را بررسی کنند، شرکتکنندگان در این نشست بر تسریع در اجرای اصلاحات تأکید کرده و اقدام گروهی از تظاهراتکنندگان در حمله به پارلمان را مغایر با قوانین دانستند. فرماندهی عملیات بغداد وضعیت امنیتی در این شهر را به بالاترین سطح خود یعنی سطح قرمز رسانده و نیروهای امنیتی تنها اجازه خروج از پایتخت را میدهند و هیچکس حق ورود به بغداد را ندارد. یکی از سخنگویان سازمانملل و دیپلماتهای غربی هم گفتهاند که درهای ساختمانهای خود در داخل منطقه سبز را قفل کردهاند. سازمانملل هم با صدور بیانیهای از تحولات روز شنبه بغداد بهشدت ابراز نگرانی کرد و از مسئولان این کشور خواست برای اجرای اصلاحات کامل وارد گفتوگوهای سازنده شوند.
اگرچه براساس برخی گزارشها «هادی العامری» از فرماندهان ارشد نیروهای موسوم به «حشد شعبی»، به یگانهای تحت امرش دستور داده تا محافظت از بغداد را برعهده بگیرند و در خارج از شهر به نیروهای کمربند امنیتی پایتخت بپیوندند؛ اما هنوز هیچ گزارشی مبنی بر برخورد نیروهای امنیتی با معترضان گزارش نشده است. بااینحال حیدر العبادی روز گذشته به پلیس این کشور دستور داد معترضانی را که با ورود به منطقه سبز بغداد به نیروهای امنیتی و نمایندگان در داخل پارلمان حمله کردند، دستگیر کنند. او اعلام کرد از وزارت کشور خواسته است «عناصر مهاجم به نیروهای امنیتی، شهروندان و اعضای پارلمان» را که به تخریب اموال دولتی پرداختند، شناسایی کرده و آنها را به مراجع قضائی تحویل دهد.
مقتدی صدر همواره تلاش کرده خود را یک چهره شیعه ناسیونالیست نشان دهد که استقلال خود را حفظ میکند و بنبست سیاسی اخیر هم به او کمک کرده است. به گفته برخی تحلیلگران، مقتدی صدر با دامنزدن به جنبش اعتراضی و ارائه اولتیماتوم به حیدر العبادی با موفقیت توانسته دو رقیب سیاسی شیعه، یعنی «حزب الدعوه» و «مجلس اعلای اسلامی عراق» را در پارلمان در مقابل یکدیگر قرار دهد و اتحاد آنان را تضعیف کند.
---------------------------------------------
دولت تکنوکرات تنها مُسکني برای بحران بغداد است
صباح زنگنه، کارشناس عراق: بحران عراق در حالی این روزها از تیترهای اصلی رسانههای جهان به شمار میرود که باید اذعان کرد این کشور برای اینکه بتواند بالاخره رنگ آرامش را ببیند، محکوم به این است که هرچه زودتر راهحلی مناسب را برای کاهش چشمگیر اختلافات درونی پیدا کند. به طور مشخص مشکلاتی که این روزها در عراق مشاهده میشود، به تحرکات اجتماعیای مرتبط میشود که بههرحال مطالباتی دارند؛ اما مشکل اینجاست که تصمیمگیران نهتنها نمیتوانند در راستای احقاق حق تلاش کنند؛ بلکه در موارد مهمی مانند مبارزه با فساد و... هم توانایی خاصی از خود نشان ندادهاند تا وضعیت بهگونهای درآید که مخالفان با حضور فیزیکی در ساختمان پارلمان اعتراض خود را بازگو کنند و درنتیجه، جهان و بهویژه منطقه به این نتیجه برسد که عراق به معنای واقعی کلمه بحران دارد. همچنین میتوان به تأثیر عوامل خارجی هم اشاره کرد که هرکدام سعی دارند تا از آب گلآلودشده کشور عراق منفعت ببرند. این نوع تحرکات و ناآرامیها در حالی تمامنشدنی به نظر میرسند که عراق همچنان با پدیده مخوف و هزینهسازی به نام داعش مواجه است؛ بهطوریکه ارتش عراق به جای اینکه تمام تلاش
خود را برای خنثیسازی داعشیان اختصاص بدهد، مجبور است تا ناآرامی و آشوبهای داخلی را مدیریت کند و درنتیجه گروه تروریستی، فضا را برای اجرای برنامههای خرابکارانه خود آمادهتر از گذشته ببیند. این در شرایطی است که گروهی این امید را داشتند که دیدار با «مقتدی صدر» و «آیتالله سیستانی» آبی باشد بر روی آتش اختلاف، اما از آنجایی که آقای صدر و جریانهای مرتبطش دنبال سهمخواهی هستند و همچنین تضعیف گروههای دیگر را هدف مهم خود قرار دادهاند، این نوع قرار و وساطتها نمیتواند گرهی از گرههای کور عراق باز کند. همچنین درباره دخالت ایالات متحده، کارآمدنبودن سفر «جو بایدن» دلیلی ندارد، جز اینکه آمریکا اصلا دنبال آرامش عراق نیست و اگر در فضای کنونی حرکتی یا دیداری را انجام میدهد، فقط بهایندلیل است که خیالشان از این راحت باشد که این کشور خواستار فعالیت دولتی ناکارآمد و مجلسی وابسته برای عراق است و همچنین تلاش دارد تا یک نخستوزیر ضعیف برای عراقیها تصمیمگیری کند. با نگاهی به آنچه این روزها در عراق مشاهده میشود، آنها باید به هر طریقی بتوانند بحران را مدیریت کنند و بدانند رویکارآمدن دولتی با افکار و برنامه تکنوکراتی،
تنها یک «معلول» است که این بحران به طور موقت علاج پیدا میکند و «علت» همچنان منافع، آرامش و البته امنیت عراق را به طور جدی تهدید خواهد کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.