ویت یدلیچکا،بنیانگذار لیبرلند در گفتوگو با «شرق»:
لیبرلند میتواند یک بهشت مالیاتی باشد
نوژن اعتضادالسلطنه: نزدیک به پنج قرن پیش «توماس مور» کتاب «اتوپیا» را نوشت. او در کتاب از شخصی به نام ناخدا «رافائل هیتلدئو» نام برد که موفق به کشف جزیرهای شد که در آن تمام ساکنان، خوشبخت بودند و بیعدالتی اجتماعی از میان برداشته شده بود. او دریافت که رمز خوشبختی آنان لغو مالکیت خصوصی بوده است. امروز اما در نقطهای در جهان در غرب کرانه رود دانوب و بین دو کشور صربستان و کرواسی، سیاستمداری اهل چک پیدا شده که «ویت یدلیچکا» نام دارد. او اتوپیای تشکیل «آزادترین» و خوشبختترین کشور جهان را دارد اما خلاف «مور» مالکیت خصوصی را نهتنها مضر نمیداند که از نظر او، ریشه تمامی مشکلات در مداخله دولتها در اقتصاد است. این سیاستمدار ضدسوسیالیسم در گفتوگو با «شرق» از ایده تشکیل «لیبرلند» گفت.
انگیزه شما از ایجاد لیبرلند چه بود؟
از نوجوانی به دنبال آن بودم تا به جهان در مسیری مؤثر کمک کنم. هرچه بیشتر درباره اقتصاد و علوم سیاسی مطالعه کردم، بیشتر متوجه شدم که دولت و حکومت، زندگی روی سیاره ما را دشوارتر کرده است. بسیاری از دولتها بیش از اندازه، قانون تصویب میکنند و مالیات زیادی از شهروندان میگیرند. تغییر برخی چیزها در دموکراسی مدرن کار بسیار دشواری است چراکه بسیاری از مردم از این سیستم نفع میبرند. من آموختم که آغاز یک مسیر آزادیمحور در یک کشور تازه میتواند راهی آسانتر و الگویی مناسب برای دیگران باشد.
منتقدان میگویند لیبرلند تبدیل به پناهگاهی برای فرار مالیاتی میشود. نظر شما چیست؟
ببینید این یک حرف ریاکارانه است که از سوی سیاستمداران شنیده میشود. در سوی دیگر، آنان نشست ضد بهشتهای مالیاتی را سازماندهی میکنند و از سویی پولهای خود را در دیگر نواحی دنیا مخفی میکنند. لیبرلند برای هرکس یک بهشت مالیاتی خواهد بود. فکر میکنیم سیاستمداران به اندازه کافی، جهنم مالیاتی را روی زمین ساختهاند و مناطق دیگری مشابه لیختنشتاین و هنگکنگ موردنیاز هستند.
اصلیترین مانع در مسیر بهرسمیت شناختهشدن لیبرلند چیست؟
ما هیچ مانعی پیشروی خود نمیبینیم. موضوع فقط درباره زمان است. لیبرلند باید از سوی جامعه بینالمللی در پنج سال بهرسمیت شناخته شود.
بنیادهای اقتصادی لیبرلند چیست؟ آیا به بازارهای جهانی دسترسی دارید؟
ما به طور رسمی برای جذب سرمایهگذاران در لیبرلند ثبتنام را از این تابستان شروع میکنیم. شهروندان ما تجارت را در داخل و خارج از لیبرلند از طریق ابزارهای بازاریابی آنلاین انجام میدهند. در نتیجه دسترسی به قدرت مالی برای ما کار سختی نخواهد بود. لیبرلند همچنین درخواست عضویت خود در پیمان تجارت آزاد اروپایی را ارائه کرده است که عضویت در آن به ما امکان دسترسی به اکثر بازارهای جهانی را میدهد.
آیا فکر نمیکنید پرداختنکردن مالیات از سوی شهروندان به نابرابری بیشتر در جامعه دامن میزند؟
قطعا پاسخ شما منفی است. لیبرلند سرزمینی برای ثروتمندان نیست؛ جایی است برای همه. مردم مجبور به پرداخت مالیات برای شهروندی نیستند. آنان میتوانند برای خدمات دولتی پول پرداخت کنند. ما معتقدیم وجود نابرابری در جامعه بهتر از آن است که همگان در یک جامعه فقیر باشند. شما میتوانید انتخاب کنید که چگونه میخواهید زندگی کنید در کرهشمالی یا کرهجنوبی.
گفته میشود شما با سوسیالیسم و کمونیسم مشکلی اساسی دارید. یکی از پیششرطهای عضویت در لیبرلند، نداشتن پیشینه نازی و کمونیستی است؟ چرا این دو ایدئولوژی را در یک ردیف دستهبندی کردهاید؟
نازیسم و کمونیسم نهتنها مغایر با آزادی انسانی هستند بلکه قدرت کاملی را به دولت میدهند. این آن چیزی نیست که ما باور داریم. اکنون سوسیالیسم بر پایه یک باور غلط است؛ به آن معنا که سیاستمداران بهتر از مردم میتوانند برای آنان پول هزینه کنند. این حرفی بیمعنی است. ارتباطی قوی میان اندازه دولت و سعادت شهروندان وجود دارد. برای مثال، لیختنشتاین آزادترین کشور روی کره زمین است که بیشترین میزان تولید ناخالص ملی را دارد و البته دارای دولتی کوچک است.
تجربه زندگی در چکسلواکی تا چه اندازه در نگرشتان به سوسیالیسم نقش داشت؟
از نظر من، سوسیالیسم در هر شکل آن در درازمدت مخرب است. درست است که زندگی در چکسلواکی نگاه من را تغییر داد اما سیستم آنجا شکستخورده و اساس آن فاسد بود. متأسفانه ما از سوسیالیسم به اقتصاد آزاد تغییر مسیر ندادیم. ما تنها تا نیمه راه رفتیم و پس از آن مسیر را با دموکراسی اجتماعی به پایان بردیم که تنها کمی بهتر از شکل کمونیستی است. ما میخواهیم در لیبرلند جامعهای واقعا آزاد تشکیل دهیم.
آیا ارتباطی بین سرمایهداری و گسترش نابرابری اجتماعی وجود ندارد؟
باور دارم که بیعدالتی زمانی آغاز میشود که سیاستمداران قدرت بازتوزیع ثروت را در دست میگیرند. آنان اغلب پول را از ثروتمندان میگیرند و تحت عنوان رفاه اجتماعی، پول را به فقرا میدهند و دوباره پول را از فقرا میگیرند و آن را به ثروتمندان تحت عنوان سوبسید شرکتهای بزرگ میدهند. بخشی از این پول هم همیشه در جیب خودشان باقی میماند؛ دولت باید قدرتهای توزیعکننده ثروت را محدود کند.
فلسفهای که لیبرلند براساس آن بنیان نهاده شده، چیست؟
لیبرالیسم کلاسیک. این آن چیزی است که بنیانگذاران لیبرلند به آن باور داشتند؛ از جمله کلاود فردریک باستیات، لودویگ فن میزس و موری راتبارد. برخی از رسانهها میگویند که کشور ما ایدئولوژیکترین کشور روی زمین است.
وزارت خارجه کرواسی و صربستان ایده شما را یک شوخی قلمداد کردهاند. دولت مصر به افراد جویای کار در لیبرلند هشدار داده است. چرا هیچ دولتی شما را جدی نمیگیرد؟
نخست آنکه دولت کرواسی نگفته ما یک شوخی هستیم. اکنون ما یک طرف سوم برای آنان هستیم به آن معنا که آنان به ما به دیده یک ملت نگاه میکنند. صربستان اعلام کرده برایش مهم نیست که لیبرلند تشکیل شده چراکه در خاک آن کشور نیست. من هم تعجب میکنم که چرا تقریبا 90 هزارنفر در حال تلاش برای فرار از مصر برای زندگی در لیبرلند هستند. شاید آنجا جای خوبی برای زندگی نیست.
نظرتان درباره دولت و کارکرد آن چیست؟ آیا شما واحد پولی یا ارتش یا سازمان اداری خواهید داشت؟
ما خواستار دولت حداقلی هستیم. دولت تنها وظیفه مراقبت از دیپلماسی، امنیت و عدالت را برعهده دارد. ما به هرکسی که در ساخت لیبرلند مشارکت کند واحد پولی «مریتز» را ارائه میکنیم. متقاضیان میتوانند شهروندی لیبرلند را با این واحد پولی خریداری کنند. من باور دارم که فناوری کافی به ما اجازه خواهد داد تا دولت را از نقش تأمینکننده امنیت و عدالت بهزودی کنار بگذاریم. درست مانند بیت کوین که بانکهای مرکزی را منسوخ خواهد کرد.
شما گفتهاید که 400 هزارنفر در وبسایت لیبرلند برای پیوستن به این کشور ثبتنام کردهاند؟ آنان از چه طبقه اجتماعیای هستند؟ آیا اطلاعات دقیقی درباره ملیت و شغل آنان وجود دارد؟
گروه بسیار متنوعی از مردم هستند اما اغلب تحصیلکردهاند. برخی از مردمان فقیر هم وجود دارند اما در حدود 500 نفر از آنان بسیار ثروتمند هستند. در حدود هزارو 200 معمار و حقوقدان برای شهروندی در لیبرلند درخواست دادهاند. در حدود یکسوم از درخواستکنندگان از خاورمیانه هستند اما پس از آن متقاضیان به طور مساوی در سراسر جهان پراکندهاند. حتی یک نفر نیز از واتیکان ثبتنام کرده است.
شما گفتهاید که از هر کشوری در جهان نماینده دارید؟ آیا نمایندهای از ایران نیز دارید؟
تاکنون در بیش از 60 کشور جهان نمایندگی داریم. من امیدوارم که نمایندگیای را روزی در ایران افتتاح کنیم. در حدود دوهزار ایرانی برای شهروندی در لیبرلند ثبتنام کردهاند و من باور دارم که این یک فرصت است. اخیرا با چهرههای مهم ایرانی در پراگ و واشنگتن دیدار کردم. من باور دارم که ایرانیان نقش مهمی در ساختن لیبرلند خواهند داشت.
آیا میتوان گفت که لیبرلند یک آمریکای کوچک است و ذهنیت شما الگوبرداری از مدل آمریکایی بوده است؟
ما لیبرلند را در سیزدهم آوریل همزمان با سالروز تولد توماس جفرسون تأسیس کردیم. بنیانگذاران ایالات متحده کار خارقالعادهای را در تدوین پیشنویس قانون اساسیای که در آن اصل حفاظت از آزادی شهروندان قید شده انجام دادند. متأسفانه پس از 200 سال این موضوع به فراموشی سپرده شد و ایالات متحده امروز بسیار دورتر از آن چیزی است که بنیانگذارانش در سر پرورانده بودند.
شما گفتهاید که سازمانهای خیریه و کلیساها میتوانند مسئول رسیدگی به مردم فقیر باشند. کارکرد مذهب در لیبرلند چگونه خواهد بود؟
نه هیچ مشکلی با مذهب نداریم. بااینحال، ما تنها کسانی را در لیبرلند میپذیریم که به بردباری مذهبی باور داشته باشند. ما خواستار آغاز هیچگونه منازعه مذهبی احمقانهای در لیبرلند نیستیم و به همین خاطر تدابیر خاص امنیتی را در نظر خواهیم گرفت. از نظر ما هرکسی میتواند هر دینی را که بخواهد داشته باشد اما قادر نخواهد بود که نظرش را بهزور بر دیگران تحمیل کند.
آیا شما پناهجویان را نیز میپذیرید؟
شرایط برای همگان یکسان خواهد بود. در این مرحله ما از هرکسی استقبال میکنیم. اکثر ثبتنامکنندگان از کشورهایی چون دانمارک و آمریکا هستند و نه از سوریه یا نقاط مشابه دیگر.
نوژن اعتضادالسلطنه: نزدیک به پنج قرن پیش «توماس مور» کتاب «اتوپیا» را نوشت. او در کتاب از شخصی به نام ناخدا «رافائل هیتلدئو» نام برد که موفق به کشف جزیرهای شد که در آن تمام ساکنان، خوشبخت بودند و بیعدالتی اجتماعی از میان برداشته شده بود. او دریافت که رمز خوشبختی آنان لغو مالکیت خصوصی بوده است. امروز اما در نقطهای در جهان در غرب کرانه رود دانوب و بین دو کشور صربستان و کرواسی، سیاستمداری اهل چک پیدا شده که «ویت یدلیچکا» نام دارد. او اتوپیای تشکیل «آزادترین» و خوشبختترین کشور جهان را دارد اما خلاف «مور» مالکیت خصوصی را نهتنها مضر نمیداند که از نظر او، ریشه تمامی مشکلات در مداخله دولتها در اقتصاد است. این سیاستمدار ضدسوسیالیسم در گفتوگو با «شرق» از ایده تشکیل «لیبرلند» گفت.
انگیزه شما از ایجاد لیبرلند چه بود؟
از نوجوانی به دنبال آن بودم تا به جهان در مسیری مؤثر کمک کنم. هرچه بیشتر درباره اقتصاد و علوم سیاسی مطالعه کردم، بیشتر متوجه شدم که دولت و حکومت، زندگی روی سیاره ما را دشوارتر کرده است. بسیاری از دولتها بیش از اندازه، قانون تصویب میکنند و مالیات زیادی از شهروندان میگیرند. تغییر برخی چیزها در دموکراسی مدرن کار بسیار دشواری است چراکه بسیاری از مردم از این سیستم نفع میبرند. من آموختم که آغاز یک مسیر آزادیمحور در یک کشور تازه میتواند راهی آسانتر و الگویی مناسب برای دیگران باشد.
منتقدان میگویند لیبرلند تبدیل به پناهگاهی برای فرار مالیاتی میشود. نظر شما چیست؟
ببینید این یک حرف ریاکارانه است که از سوی سیاستمداران شنیده میشود. در سوی دیگر، آنان نشست ضد بهشتهای مالیاتی را سازماندهی میکنند و از سویی پولهای خود را در دیگر نواحی دنیا مخفی میکنند. لیبرلند برای هرکس یک بهشت مالیاتی خواهد بود. فکر میکنیم سیاستمداران به اندازه کافی، جهنم مالیاتی را روی زمین ساختهاند و مناطق دیگری مشابه لیختنشتاین و هنگکنگ موردنیاز هستند.
اصلیترین مانع در مسیر بهرسمیت شناختهشدن لیبرلند چیست؟
ما هیچ مانعی پیشروی خود نمیبینیم. موضوع فقط درباره زمان است. لیبرلند باید از سوی جامعه بینالمللی در پنج سال بهرسمیت شناخته شود.
بنیادهای اقتصادی لیبرلند چیست؟ آیا به بازارهای جهانی دسترسی دارید؟
ما به طور رسمی برای جذب سرمایهگذاران در لیبرلند ثبتنام را از این تابستان شروع میکنیم. شهروندان ما تجارت را در داخل و خارج از لیبرلند از طریق ابزارهای بازاریابی آنلاین انجام میدهند. در نتیجه دسترسی به قدرت مالی برای ما کار سختی نخواهد بود. لیبرلند همچنین درخواست عضویت خود در پیمان تجارت آزاد اروپایی را ارائه کرده است که عضویت در آن به ما امکان دسترسی به اکثر بازارهای جهانی را میدهد.
آیا فکر نمیکنید پرداختنکردن مالیات از سوی شهروندان به نابرابری بیشتر در جامعه دامن میزند؟
قطعا پاسخ شما منفی است. لیبرلند سرزمینی برای ثروتمندان نیست؛ جایی است برای همه. مردم مجبور به پرداخت مالیات برای شهروندی نیستند. آنان میتوانند برای خدمات دولتی پول پرداخت کنند. ما معتقدیم وجود نابرابری در جامعه بهتر از آن است که همگان در یک جامعه فقیر باشند. شما میتوانید انتخاب کنید که چگونه میخواهید زندگی کنید در کرهشمالی یا کرهجنوبی.
گفته میشود شما با سوسیالیسم و کمونیسم مشکلی اساسی دارید. یکی از پیششرطهای عضویت در لیبرلند، نداشتن پیشینه نازی و کمونیستی است؟ چرا این دو ایدئولوژی را در یک ردیف دستهبندی کردهاید؟
نازیسم و کمونیسم نهتنها مغایر با آزادی انسانی هستند بلکه قدرت کاملی را به دولت میدهند. این آن چیزی نیست که ما باور داریم. اکنون سوسیالیسم بر پایه یک باور غلط است؛ به آن معنا که سیاستمداران بهتر از مردم میتوانند برای آنان پول هزینه کنند. این حرفی بیمعنی است. ارتباطی قوی میان اندازه دولت و سعادت شهروندان وجود دارد. برای مثال، لیختنشتاین آزادترین کشور روی کره زمین است که بیشترین میزان تولید ناخالص ملی را دارد و البته دارای دولتی کوچک است.
تجربه زندگی در چکسلواکی تا چه اندازه در نگرشتان به سوسیالیسم نقش داشت؟
از نظر من، سوسیالیسم در هر شکل آن در درازمدت مخرب است. درست است که زندگی در چکسلواکی نگاه من را تغییر داد اما سیستم آنجا شکستخورده و اساس آن فاسد بود. متأسفانه ما از سوسیالیسم به اقتصاد آزاد تغییر مسیر ندادیم. ما تنها تا نیمه راه رفتیم و پس از آن مسیر را با دموکراسی اجتماعی به پایان بردیم که تنها کمی بهتر از شکل کمونیستی است. ما میخواهیم در لیبرلند جامعهای واقعا آزاد تشکیل دهیم.
آیا ارتباطی بین سرمایهداری و گسترش نابرابری اجتماعی وجود ندارد؟
باور دارم که بیعدالتی زمانی آغاز میشود که سیاستمداران قدرت بازتوزیع ثروت را در دست میگیرند. آنان اغلب پول را از ثروتمندان میگیرند و تحت عنوان رفاه اجتماعی، پول را به فقرا میدهند و دوباره پول را از فقرا میگیرند و آن را به ثروتمندان تحت عنوان سوبسید شرکتهای بزرگ میدهند. بخشی از این پول هم همیشه در جیب خودشان باقی میماند؛ دولت باید قدرتهای توزیعکننده ثروت را محدود کند.
فلسفهای که لیبرلند براساس آن بنیان نهاده شده، چیست؟
لیبرالیسم کلاسیک. این آن چیزی است که بنیانگذاران لیبرلند به آن باور داشتند؛ از جمله کلاود فردریک باستیات، لودویگ فن میزس و موری راتبارد. برخی از رسانهها میگویند که کشور ما ایدئولوژیکترین کشور روی زمین است.
وزارت خارجه کرواسی و صربستان ایده شما را یک شوخی قلمداد کردهاند. دولت مصر به افراد جویای کار در لیبرلند هشدار داده است. چرا هیچ دولتی شما را جدی نمیگیرد؟
نخست آنکه دولت کرواسی نگفته ما یک شوخی هستیم. اکنون ما یک طرف سوم برای آنان هستیم به آن معنا که آنان به ما به دیده یک ملت نگاه میکنند. صربستان اعلام کرده برایش مهم نیست که لیبرلند تشکیل شده چراکه در خاک آن کشور نیست. من هم تعجب میکنم که چرا تقریبا 90 هزارنفر در حال تلاش برای فرار از مصر برای زندگی در لیبرلند هستند. شاید آنجا جای خوبی برای زندگی نیست.
نظرتان درباره دولت و کارکرد آن چیست؟ آیا شما واحد پولی یا ارتش یا سازمان اداری خواهید داشت؟
ما خواستار دولت حداقلی هستیم. دولت تنها وظیفه مراقبت از دیپلماسی، امنیت و عدالت را برعهده دارد. ما به هرکسی که در ساخت لیبرلند مشارکت کند واحد پولی «مریتز» را ارائه میکنیم. متقاضیان میتوانند شهروندی لیبرلند را با این واحد پولی خریداری کنند. من باور دارم که فناوری کافی به ما اجازه خواهد داد تا دولت را از نقش تأمینکننده امنیت و عدالت بهزودی کنار بگذاریم. درست مانند بیت کوین که بانکهای مرکزی را منسوخ خواهد کرد.
شما گفتهاید که 400 هزارنفر در وبسایت لیبرلند برای پیوستن به این کشور ثبتنام کردهاند؟ آنان از چه طبقه اجتماعیای هستند؟ آیا اطلاعات دقیقی درباره ملیت و شغل آنان وجود دارد؟
گروه بسیار متنوعی از مردم هستند اما اغلب تحصیلکردهاند. برخی از مردمان فقیر هم وجود دارند اما در حدود 500 نفر از آنان بسیار ثروتمند هستند. در حدود هزارو 200 معمار و حقوقدان برای شهروندی در لیبرلند درخواست دادهاند. در حدود یکسوم از درخواستکنندگان از خاورمیانه هستند اما پس از آن متقاضیان به طور مساوی در سراسر جهان پراکندهاند. حتی یک نفر نیز از واتیکان ثبتنام کرده است.
شما گفتهاید که از هر کشوری در جهان نماینده دارید؟ آیا نمایندهای از ایران نیز دارید؟
تاکنون در بیش از 60 کشور جهان نمایندگی داریم. من امیدوارم که نمایندگیای را روزی در ایران افتتاح کنیم. در حدود دوهزار ایرانی برای شهروندی در لیبرلند ثبتنام کردهاند و من باور دارم که این یک فرصت است. اخیرا با چهرههای مهم ایرانی در پراگ و واشنگتن دیدار کردم. من باور دارم که ایرانیان نقش مهمی در ساختن لیبرلند خواهند داشت.
آیا میتوان گفت که لیبرلند یک آمریکای کوچک است و ذهنیت شما الگوبرداری از مدل آمریکایی بوده است؟
ما لیبرلند را در سیزدهم آوریل همزمان با سالروز تولد توماس جفرسون تأسیس کردیم. بنیانگذاران ایالات متحده کار خارقالعادهای را در تدوین پیشنویس قانون اساسیای که در آن اصل حفاظت از آزادی شهروندان قید شده انجام دادند. متأسفانه پس از 200 سال این موضوع به فراموشی سپرده شد و ایالات متحده امروز بسیار دورتر از آن چیزی است که بنیانگذارانش در سر پرورانده بودند.
شما گفتهاید که سازمانهای خیریه و کلیساها میتوانند مسئول رسیدگی به مردم فقیر باشند. کارکرد مذهب در لیبرلند چگونه خواهد بود؟
نه هیچ مشکلی با مذهب نداریم. بااینحال، ما تنها کسانی را در لیبرلند میپذیریم که به بردباری مذهبی باور داشته باشند. ما خواستار آغاز هیچگونه منازعه مذهبی احمقانهای در لیبرلند نیستیم و به همین خاطر تدابیر خاص امنیتی را در نظر خواهیم گرفت. از نظر ما هرکسی میتواند هر دینی را که بخواهد داشته باشد اما قادر نخواهد بود که نظرش را بهزور بر دیگران تحمیل کند.
آیا شما پناهجویان را نیز میپذیرید؟
شرایط برای همگان یکسان خواهد بود. در این مرحله ما از هرکسی استقبال میکنیم. اکثر ثبتنامکنندگان از کشورهایی چون دانمارک و آمریکا هستند و نه از سوریه یا نقاط مشابه دیگر.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.