|

زندگی خارج از مرزها

شرق: مردم جهان به‌طور فزاینده‌ای خود را شهروندان جهانی به حساب می‌آورند. این نتیجه تحقیقی است که به‌تازگی در میان 20 هزار نفر از مردم در 18 کشور مختلف دنیا صورت گرفته است. در این نظرسنجی که توسط «گلوب‌اسکن» انجام شده است، 56 درصد از افراد مورد پرسش خود را شهروندانی می‌دانستند که در حال زندگی مشترک با دیگر جهانیان در یک محل مشترک هستند. این آمار در کشورهایی با اقتصاد در حال رشد بیشتر بوده است. اما مفهوم شهروند جهانی چیست؟ شهروند جهانی یکی ازجمله مفاهیم مرتبط با موضوع جهانی‌شدن است. جهانی‌شدن در قرن بیست‌ویکم پس از آن مطرح شد که به‌واسطه شکل‌گیری و گسترش فضای مجازی، امکان ارتباط همه نقاط دنیا در لحظه فراهم شد. به‌همین‌دلیل جهان تبدیل به دهکده کوچکی شد که مارشال مک‌لوهان، نظریه‌پرداز کانادایی، آن را پیش‌بینی کرده بود. اما کسی که در چنین دهکده‌ای زندگی می‌کند، چه ویژگی‌هایی دارد. آکسفام، یکی از بزرگ‌ترین گروه‌های بین‌المللی امدادرسانی برای ریشه‌کن‌کردن فقر، گرسنگی و بی‌عدالتی که متشکل از ۱۵ سازمان در ۹۸ کشور است، فردی را شهروند جهانی می‌داند که نسبت به جهان وسیع‌تر، آگاه است و دارای حس ایفای نقش به‌عنوان یک شهروند جهانی است. به تفاوت و گوناگونی‌ها احترام می‌گذارد. دارای فهم نسبت به اینکه جهان از لحاظ اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، تکنولوژی و زیست‌محیطی چگونه عمل می‌کند، است. از بی‌عدالتی اجتماعی منزجر و خشمگین شده است. در طیف وسیعی از سطوح محلی تا جهانی، مشارکت و فعالیت می‌کند. خواهان اقدام برای تبدیل‌شدن جهان به مکانی پایدارتر است. مسئولیت اعمال خود را برعهده می‌گیرد و... . شهروند جهانی ازآن‌رو مفهوم مهمی در جهان امروز است که امروزه بحران‌های موجود در دنیا جهانی هستند و ازهمین‌رو برای حل آنها نیاز است همه مردم و کشورها وارد عمل شوند. اما نتایج تحقیق انجام‌شده اطلاعات قابل توجهی را در اختیار علاقه‌مندان به پژوهش درباره مفهوم شهروند جهانی می‌گذارد. بنا به گزارش «بی‌بی‌سی ورلد» نتایج این تحقیق نشان می‌دهد کشورهایی مانند پرو 70 درصد، هند 67 درصد، چین 71 درصد و نیجریه 73 درصد، افراد خود را شهروند جهان می‌دانند. این آمار در کشورهای صنعتی بسیار کمتر است. برای مثال در کشور آلمان فقط 30 درصد پاسخ‌گویان خود را عضوی از جامعه جهانی می‌دانستند. این در حالی است که این عدد در آغاز این نظرسنجی در 15 سال پیش به طرز چشمگیری با عدد فعلی متفاوت بود. تحلیلگران معتقدند بحران اقتصادی جهانی که از سال 2008 آغاز شده است، تأثیر بسزایی در کاهش این آمار دارد. البته درباره آلمان باید سیاست‌های آنگلا مرکل، صدراعظم این کشور، در پذیرش پناه‌جویان را نیز دخیل دانست. به نظر می‌رسد سیاست درهای باز مرکل شهروندان این کشور را به داشتن مرزهای سفت‌وسخت در مقابل دیگران ترغیب کرده است. به‌طوری‌که 54 درصد از پاسخ‌گویان آلمانی این نظرسنجی، در پاسخ به این سؤال که چقدر نسبت به ورود پناه‌جویان سوری به کشور خوشحال هستند، به آن جواب مثبت داده بودند اما این عدد برای پاسخ‌گویان انگلیسی که سیاست‌های متفاوتی را در قبال پناه‌جویان اتخاذ کرده، 74 درصد بوده است. علاوه بر گشودگی نسبت به پذیرش پناه‌جویان، یکی دیگر از معیارهایی که میزان شهروند جهانی‌بودن افراد را می‌سنجد، توانایی افراد برای قبول‌کردن شهروندان و ساکنان دیگر نقاط کره زمین به‌عنوان نزدیک‌ترین کسان است. در این میان ازدواج که امکان ایجاد پیوند سببی را به وجود می‌آورد از اهمیت بسزایی برخوردار است؛ اینکه چقدر یک فرد حاضر است با فردی از نژاد و قومیت دیگری ازدواج کند، سطح مدارای او را نشان می‌دهد و شهروند جهانی کسی است که تفاوت‌ها را می‌پذیرد و می‌تواند در جهانی با انواع نژادها، قومیت‌ها، رنگ‌ها، زبان‌ها و آداب و رسوم زندگی کند. نکته قابل‌توجه در نتایج این تحقیق آن است که پاسخ‌گویان آلمانی درباره ازدواج با غریبه‌ها نظر نامساعدتری نسبت به سایر کشورها ازجمله فرانسوی‌ها دارند. 46 درصد از پاسخ‌گویان آلمانی در این نظرسنجی در پاسخ به این سؤال که آیا حاضر هستند با فردی از کشوری دیگری ازدواج کنند یا نه، مردد بودند و نتوانستند به آن جواب روشنی دهند یا تلاش کردند با جملاتی نظیر اینکه «بستگی به شرایط دارد»، پاسخ به این سؤال را مشروط کنند. البته در قاره اروپا، نگرش کشورهای مختلف نسبت به موضوع ازدواج با سایر اقوام و ملیت‌ها کاملا با هم متفاوت است. برای مثال روسیه بیشترین مخالفان با ازدواج با ملیت‌ها و ادیان دیگر را دارد. در مقابل، در اسپانیا فقط پنج درصد از پاسخ‌گویان با ازدواج با سایر ملیت‌ها مخالف بودند. درباره اسپانیا همچنین می‌توان گفت این کشور ازجمله کشورهای اروپایی است که شرکت‌کنندگان آن در نظرسنجی «گلوب‌اسکن»، به شکل قابل‌توجهی خود را شهروندان جهانی می‌دانستند. علاوه بر این، روس‌ها با پذیرش افراد از دیگر ملیت‌ها در اشکال دیگرش نیز مخالف هستند. برای مثال فقط 11 درصد از شرکت‌کنندگان روس در این نظرسنجی به این سؤال که آیا حاضر به پذیرش مهاجران سوری هستند یا نه، پاسخ مثبت داده بودند. در مقابل اسپانیا ازجمله کشورهایی است که نسبت به پذیرش پناه‌جویان با آغوش باز عمل می‌کند. 85 درصد از شرکت‌کنندگان این نظرسنجی معتقد بودند باید مهاجران سوری را که از این جنگ پنج‌ساله فرار کرده‌اند، در کشورشان بپذیرند.
با وجود این، فهمیدن اینکه مردمی که در جهان زندگی می‌کنند چقدر خودشان را ساکنان یک کره می‌دانند و خود را در برابر مشکلات آن مسئول، خیلی سخت است؛ آن‌هم از طریق مفهومی مثل شهروند جهانی، زیرا این مفهوم، مفهومی پرسش‌برانگیز است. برای برخی ممکن است شهروند جهانی‌بودن معنایی کاملا اقتصادی باشد و شهروند جهانی را کسی تعریف کنند که زندگی‌اش از مناسبات اقتصاد جهانی تأثیر می‌پذیرد. در مقابل، برخی معتقدند شهروند جهانی‌بودن نوعی عمل خیرخواهانه برای کمک به مردم دیگر دنیا در جهت ازبین‌بردن نابرابری‌هاست. برای برخی دیگر شهروند جهانی‌بودن به معنی قرارگرفتن در مسیر اطلاعات جهانی است که هر روز تولید و منتقل می‌شود. برای بعضی هم ممکن است این مفهوم به توانایی انسان به رفتن به هر نقطه از جهان در کمترین زمان ممکن اشاره داشته باشد. معنی شهروند جهانی هرچه باشد، این مفهوم در عصر ارتباطات مفهوم مهمی است؛ مفهومی است که حتی تعریف ما از خودمان را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد.

شرق: مردم جهان به‌طور فزاینده‌ای خود را شهروندان جهانی به حساب می‌آورند. این نتیجه تحقیقی است که به‌تازگی در میان 20 هزار نفر از مردم در 18 کشور مختلف دنیا صورت گرفته است. در این نظرسنجی که توسط «گلوب‌اسکن» انجام شده است، 56 درصد از افراد مورد پرسش خود را شهروندانی می‌دانستند که در حال زندگی مشترک با دیگر جهانیان در یک محل مشترک هستند. این آمار در کشورهایی با اقتصاد در حال رشد بیشتر بوده است. اما مفهوم شهروند جهانی چیست؟ شهروند جهانی یکی ازجمله مفاهیم مرتبط با موضوع جهانی‌شدن است. جهانی‌شدن در قرن بیست‌ویکم پس از آن مطرح شد که به‌واسطه شکل‌گیری و گسترش فضای مجازی، امکان ارتباط همه نقاط دنیا در لحظه فراهم شد. به‌همین‌دلیل جهان تبدیل به دهکده کوچکی شد که مارشال مک‌لوهان، نظریه‌پرداز کانادایی، آن را پیش‌بینی کرده بود. اما کسی که در چنین دهکده‌ای زندگی می‌کند، چه ویژگی‌هایی دارد. آکسفام، یکی از بزرگ‌ترین گروه‌های بین‌المللی امدادرسانی برای ریشه‌کن‌کردن فقر، گرسنگی و بی‌عدالتی که متشکل از ۱۵ سازمان در ۹۸ کشور است، فردی را شهروند جهانی می‌داند که نسبت به جهان وسیع‌تر، آگاه است و دارای حس ایفای نقش به‌عنوان یک شهروند جهانی است. به تفاوت و گوناگونی‌ها احترام می‌گذارد. دارای فهم نسبت به اینکه جهان از لحاظ اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، تکنولوژی و زیست‌محیطی چگونه عمل می‌کند، است. از بی‌عدالتی اجتماعی منزجر و خشمگین شده است. در طیف وسیعی از سطوح محلی تا جهانی، مشارکت و فعالیت می‌کند. خواهان اقدام برای تبدیل‌شدن جهان به مکانی پایدارتر است. مسئولیت اعمال خود را برعهده می‌گیرد و... . شهروند جهانی ازآن‌رو مفهوم مهمی در جهان امروز است که امروزه بحران‌های موجود در دنیا جهانی هستند و ازهمین‌رو برای حل آنها نیاز است همه مردم و کشورها وارد عمل شوند. اما نتایج تحقیق انجام‌شده اطلاعات قابل توجهی را در اختیار علاقه‌مندان به پژوهش درباره مفهوم شهروند جهانی می‌گذارد. بنا به گزارش «بی‌بی‌سی ورلد» نتایج این تحقیق نشان می‌دهد کشورهایی مانند پرو 70 درصد، هند 67 درصد، چین 71 درصد و نیجریه 73 درصد، افراد خود را شهروند جهان می‌دانند. این آمار در کشورهای صنعتی بسیار کمتر است. برای مثال در کشور آلمان فقط 30 درصد پاسخ‌گویان خود را عضوی از جامعه جهانی می‌دانستند. این در حالی است که این عدد در آغاز این نظرسنجی در 15 سال پیش به طرز چشمگیری با عدد فعلی متفاوت بود. تحلیلگران معتقدند بحران اقتصادی جهانی که از سال 2008 آغاز شده است، تأثیر بسزایی در کاهش این آمار دارد. البته درباره آلمان باید سیاست‌های آنگلا مرکل، صدراعظم این کشور، در پذیرش پناه‌جویان را نیز دخیل دانست. به نظر می‌رسد سیاست درهای باز مرکل شهروندان این کشور را به داشتن مرزهای سفت‌وسخت در مقابل دیگران ترغیب کرده است. به‌طوری‌که 54 درصد از پاسخ‌گویان آلمانی این نظرسنجی، در پاسخ به این سؤال که چقدر نسبت به ورود پناه‌جویان سوری به کشور خوشحال هستند، به آن جواب مثبت داده بودند اما این عدد برای پاسخ‌گویان انگلیسی که سیاست‌های متفاوتی را در قبال پناه‌جویان اتخاذ کرده، 74 درصد بوده است. علاوه بر گشودگی نسبت به پذیرش پناه‌جویان، یکی دیگر از معیارهایی که میزان شهروند جهانی‌بودن افراد را می‌سنجد، توانایی افراد برای قبول‌کردن شهروندان و ساکنان دیگر نقاط کره زمین به‌عنوان نزدیک‌ترین کسان است. در این میان ازدواج که امکان ایجاد پیوند سببی را به وجود می‌آورد از اهمیت بسزایی برخوردار است؛ اینکه چقدر یک فرد حاضر است با فردی از نژاد و قومیت دیگری ازدواج کند، سطح مدارای او را نشان می‌دهد و شهروند جهانی کسی است که تفاوت‌ها را می‌پذیرد و می‌تواند در جهانی با انواع نژادها، قومیت‌ها، رنگ‌ها، زبان‌ها و آداب و رسوم زندگی کند. نکته قابل‌توجه در نتایج این تحقیق آن است که پاسخ‌گویان آلمانی درباره ازدواج با غریبه‌ها نظر نامساعدتری نسبت به سایر کشورها ازجمله فرانسوی‌ها دارند. 46 درصد از پاسخ‌گویان آلمانی در این نظرسنجی در پاسخ به این سؤال که آیا حاضر هستند با فردی از کشوری دیگری ازدواج کنند یا نه، مردد بودند و نتوانستند به آن جواب روشنی دهند یا تلاش کردند با جملاتی نظیر اینکه «بستگی به شرایط دارد»، پاسخ به این سؤال را مشروط کنند. البته در قاره اروپا، نگرش کشورهای مختلف نسبت به موضوع ازدواج با سایر اقوام و ملیت‌ها کاملا با هم متفاوت است. برای مثال روسیه بیشترین مخالفان با ازدواج با ملیت‌ها و ادیان دیگر را دارد. در مقابل، در اسپانیا فقط پنج درصد از پاسخ‌گویان با ازدواج با سایر ملیت‌ها مخالف بودند. درباره اسپانیا همچنین می‌توان گفت این کشور ازجمله کشورهای اروپایی است که شرکت‌کنندگان آن در نظرسنجی «گلوب‌اسکن»، به شکل قابل‌توجهی خود را شهروندان جهانی می‌دانستند. علاوه بر این، روس‌ها با پذیرش افراد از دیگر ملیت‌ها در اشکال دیگرش نیز مخالف هستند. برای مثال فقط 11 درصد از شرکت‌کنندگان روس در این نظرسنجی به این سؤال که آیا حاضر به پذیرش مهاجران سوری هستند یا نه، پاسخ مثبت داده بودند. در مقابل اسپانیا ازجمله کشورهایی است که نسبت به پذیرش پناه‌جویان با آغوش باز عمل می‌کند. 85 درصد از شرکت‌کنندگان این نظرسنجی معتقد بودند باید مهاجران سوری را که از این جنگ پنج‌ساله فرار کرده‌اند، در کشورشان بپذیرند.
با وجود این، فهمیدن اینکه مردمی که در جهان زندگی می‌کنند چقدر خودشان را ساکنان یک کره می‌دانند و خود را در برابر مشکلات آن مسئول، خیلی سخت است؛ آن‌هم از طریق مفهومی مثل شهروند جهانی، زیرا این مفهوم، مفهومی پرسش‌برانگیز است. برای برخی ممکن است شهروند جهانی‌بودن معنایی کاملا اقتصادی باشد و شهروند جهانی را کسی تعریف کنند که زندگی‌اش از مناسبات اقتصاد جهانی تأثیر می‌پذیرد. در مقابل، برخی معتقدند شهروند جهانی‌بودن نوعی عمل خیرخواهانه برای کمک به مردم دیگر دنیا در جهت ازبین‌بردن نابرابری‌هاست. برای برخی دیگر شهروند جهانی‌بودن به معنی قرارگرفتن در مسیر اطلاعات جهانی است که هر روز تولید و منتقل می‌شود. برای بعضی هم ممکن است این مفهوم به توانایی انسان به رفتن به هر نقطه از جهان در کمترین زمان ممکن اشاره داشته باشد. معنی شهروند جهانی هرچه باشد، این مفهوم در عصر ارتباطات مفهوم مهمی است؛ مفهومی است که حتی تعریف ما از خودمان را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.