کشورهای عضو «بریکس» در فشار
سال 2006 در نشست وزیران خارجه برزیل، روسیه، هند و چین در حاشیه نشستهای مجمع عمومی سازمانملل متحد در نیویورک، گفتوگوهایی شکل گرفت که به تأسیس یک مجموعه اقتصادی جدید منجر شد؛ مجموعهای که تولد خود را در سال 2009 با نام «بریک» آغاز کرد و این ابتدای حروف نام این چهار کشور بود. درنهایت نیز کشور آفریقایجنوبی به آن اضافه شد و این گروه «بریکس» نام گرفت.
براساس بیانیه سال 2015، «بریکس» دارای سه میلیارد نفر یعنی 42 درصد از جمعیت جهان بوده و مجموع تولید داخلیشان به بیش از 16 تریلیون دلار یا بهعبارتی 20 درصد از کل تولید جهانی میرسید؛ همین کشورها حدود چهار تریلیون دلار از ذخایر پولی جهان را در اختیار داشتند.
چنانکه انتظار میرفت، این تلاش با استقبال زیادی مواجه شد و امید میرفت پنج کشور یادشده بتوانند خارج از نظام پولی بینالمللی و نهادهای وابسته به آنکه از زمان جنگ دوم جهانی شکل گرفته و تحت کنترل آمریکا و متحدان غربیاش است، یک نهاد سیاسی- اقتصادی جدید را بنیانگذاری کنند. اما صندوق بینالمللی پول و نظام پولی جهانی که پیرامون دلار آمریکا شکل گرفته بود، برای ایالات متحده آمریکا یک خط قرمز به حساب میآمد و بههمیندلیل تصور نادیدهگرفتن چنین حرکتی از سوی آمریکا غیرقابلتصور بود. ازهمینرو با ابراز تمایل برخی کشورهای جهان سوم ازجمله آرژانتین، اندونزی و مکزیک برای پیوستن به این مجموعه، نظامهای سیاسی حاکم بر کشورهای عضو بریکس یکی پس از دیگری هدف قرار گرفتند.
در ابتدا اعتراضات هنگکنگ اتفاق افتاد. سال 2013 دانشجویان یک حرکت شورش مدنی را علیه دولت چین تحت شعار «میانه میدان را اشغال کنید» ترتیب دادند. بهسرعت رسانههای غربی با همه نیرو خبرهای مربوط به این جریان را پوشش داده و درباره آنها به تحلیل و تفسیر نشستند. بااینحال، دولت چین توانست این حرکت را مهار کرده و همه انرژیاش را تخلیه کند. هنگکنگ به مدت 155 سال تحت سلطه استعمار بریتانیا قرار داشت تا اینکه در سال 1997 به موجب توافق بین بریتانیا و چین، به این کشور واگذار شد. طبق قوانین تدوینشده، هنگکنگ و چین دارای دو نظام حکومتی و اقتصادی متفاوت هستند. جالب توجه اینکه بریتانیا به هنگکنگ دموکراسی نداد، بلکه این چین بود که در سال 1990 در جریان گفتوگوهای واگذاری هنگکنگ، پیشنهاد داد یک وضعیت قانونی جدید برای این منطقه در نظر گرفته شود که به موجب آن حاکم هنگکنگ از طریق رفراندوم تعیین شود. هنگکنگ در جریان جنگ نخست تریاک (1839-1842) به اشغال بریتانیا درآمده بود.
بعد از چین نوبت به روسیه رسید. ایالات متحده آمریکا به همراه اروپا پس از ماجرای «بهار اوکراین» که هدفش سرنگونی رئیسجمهوری منتخب اوکراین یعنی «ویکتور یانوکوویچ» بود، فشارها علیه روسیه را شروع کردند. مخالفان تلاش کردند از این کشور که در همسایگی روسیه قرار دارد، یک متحد جدید برای ناتو بسازند؛ همین مسئله موجب شد روسیه مناطق شرق اوکراین را ترغیب به جدایی کند؛ اتفاقی که برای شبهجزیره کریمه و سباستیل افتاد. کشورهای غربی از اقدامات روسیه خشمگین شده و درنهایت تحریمهای یکجانبهای را بر این کشور تحمیل کردند که همچنان ادامه دارد.
در آرژانتین که در شرف ملحق شدن به مجموعه «بریکس» بود، نیز همین اتفاق به شکلی دیگر تکرار شد. در این کشور به دنبال انتخابات ریاستجمهوری، «کریستینا کرشنر» برکنار و یک نامزد راست به قدرت رسید؛ کسی که راه پیوستن آرژانتین به بریکس را بهکلی سد کرد. در برزیل نیز اکنون تلاش میشود دولت این کشور به رهبری «دیلما روسف» سرنگون شود. برزیل در سه سال گذشته هدف اصلی حملات تبلیغاتی غرب بوده است. تقریبا روزی نمیگذرد که منابع خبری غربی نورافکنهای قوی خود را بر این کشور نیندازند و بخشهای منفی و عملکردهای ضعیف اقتصادی و سیاسی این کشور را به صورتی پررنگ نشان ندهند؛ تلاشی که قطعا هیچ هدفی جز سرنگونی روسف از قدرت ندارد.همین سناریو در حال تکرار در جنوب آفریقاست. در آنجا نیز تلاشهایی شبانهروزی در جریان است تا حزب «کنگره ملی» به رهبری «ژاکوب زوما» قدرت را از دست بدهد. در همین ماه آوریل بود که این حزب موفق شد تلاشهای مخالفان را در پارلمان خنثی کند؛ تلاشهایی که هدفش زوما بود و میخواست او را برکنار کند. همین سناریو درباره برکناری دیلما روسف نیز صدق میکند؛ درست به همان بهانه مبارزه با فساد.
روشن است در آنجا فساد و اشتباه وجود دارد کمااینکه در آرژانتین، آفریقای جنوبی یا هرجای دیگری ممکن است وجود داشته باشد. نتیجه طبیعی فساد نیز خشم و خروش تودههاست؛ تودههایی که همواره در صحنه حضور خواهند داشت. همواره کسانی هستند که با سوءاستفاده از این امر بتوانند تودهها را به خیابان ریخته و درنهایت به اهداف خود برسند.
سال 2006 در نشست وزیران خارجه برزیل، روسیه، هند و چین در حاشیه نشستهای مجمع عمومی سازمانملل متحد در نیویورک، گفتوگوهایی شکل گرفت که به تأسیس یک مجموعه اقتصادی جدید منجر شد؛ مجموعهای که تولد خود را در سال 2009 با نام «بریک» آغاز کرد و این ابتدای حروف نام این چهار کشور بود. درنهایت نیز کشور آفریقایجنوبی به آن اضافه شد و این گروه «بریکس» نام گرفت.
براساس بیانیه سال 2015، «بریکس» دارای سه میلیارد نفر یعنی 42 درصد از جمعیت جهان بوده و مجموع تولید داخلیشان به بیش از 16 تریلیون دلار یا بهعبارتی 20 درصد از کل تولید جهانی میرسید؛ همین کشورها حدود چهار تریلیون دلار از ذخایر پولی جهان را در اختیار داشتند.
چنانکه انتظار میرفت، این تلاش با استقبال زیادی مواجه شد و امید میرفت پنج کشور یادشده بتوانند خارج از نظام پولی بینالمللی و نهادهای وابسته به آنکه از زمان جنگ دوم جهانی شکل گرفته و تحت کنترل آمریکا و متحدان غربیاش است، یک نهاد سیاسی- اقتصادی جدید را بنیانگذاری کنند. اما صندوق بینالمللی پول و نظام پولی جهانی که پیرامون دلار آمریکا شکل گرفته بود، برای ایالات متحده آمریکا یک خط قرمز به حساب میآمد و بههمیندلیل تصور نادیدهگرفتن چنین حرکتی از سوی آمریکا غیرقابلتصور بود. ازهمینرو با ابراز تمایل برخی کشورهای جهان سوم ازجمله آرژانتین، اندونزی و مکزیک برای پیوستن به این مجموعه، نظامهای سیاسی حاکم بر کشورهای عضو بریکس یکی پس از دیگری هدف قرار گرفتند.
در ابتدا اعتراضات هنگکنگ اتفاق افتاد. سال 2013 دانشجویان یک حرکت شورش مدنی را علیه دولت چین تحت شعار «میانه میدان را اشغال کنید» ترتیب دادند. بهسرعت رسانههای غربی با همه نیرو خبرهای مربوط به این جریان را پوشش داده و درباره آنها به تحلیل و تفسیر نشستند. بااینحال، دولت چین توانست این حرکت را مهار کرده و همه انرژیاش را تخلیه کند. هنگکنگ به مدت 155 سال تحت سلطه استعمار بریتانیا قرار داشت تا اینکه در سال 1997 به موجب توافق بین بریتانیا و چین، به این کشور واگذار شد. طبق قوانین تدوینشده، هنگکنگ و چین دارای دو نظام حکومتی و اقتصادی متفاوت هستند. جالب توجه اینکه بریتانیا به هنگکنگ دموکراسی نداد، بلکه این چین بود که در سال 1990 در جریان گفتوگوهای واگذاری هنگکنگ، پیشنهاد داد یک وضعیت قانونی جدید برای این منطقه در نظر گرفته شود که به موجب آن حاکم هنگکنگ از طریق رفراندوم تعیین شود. هنگکنگ در جریان جنگ نخست تریاک (1839-1842) به اشغال بریتانیا درآمده بود.
بعد از چین نوبت به روسیه رسید. ایالات متحده آمریکا به همراه اروپا پس از ماجرای «بهار اوکراین» که هدفش سرنگونی رئیسجمهوری منتخب اوکراین یعنی «ویکتور یانوکوویچ» بود، فشارها علیه روسیه را شروع کردند. مخالفان تلاش کردند از این کشور که در همسایگی روسیه قرار دارد، یک متحد جدید برای ناتو بسازند؛ همین مسئله موجب شد روسیه مناطق شرق اوکراین را ترغیب به جدایی کند؛ اتفاقی که برای شبهجزیره کریمه و سباستیل افتاد. کشورهای غربی از اقدامات روسیه خشمگین شده و درنهایت تحریمهای یکجانبهای را بر این کشور تحمیل کردند که همچنان ادامه دارد.
در آرژانتین که در شرف ملحق شدن به مجموعه «بریکس» بود، نیز همین اتفاق به شکلی دیگر تکرار شد. در این کشور به دنبال انتخابات ریاستجمهوری، «کریستینا کرشنر» برکنار و یک نامزد راست به قدرت رسید؛ کسی که راه پیوستن آرژانتین به بریکس را بهکلی سد کرد. در برزیل نیز اکنون تلاش میشود دولت این کشور به رهبری «دیلما روسف» سرنگون شود. برزیل در سه سال گذشته هدف اصلی حملات تبلیغاتی غرب بوده است. تقریبا روزی نمیگذرد که منابع خبری غربی نورافکنهای قوی خود را بر این کشور نیندازند و بخشهای منفی و عملکردهای ضعیف اقتصادی و سیاسی این کشور را به صورتی پررنگ نشان ندهند؛ تلاشی که قطعا هیچ هدفی جز سرنگونی روسف از قدرت ندارد.همین سناریو در حال تکرار در جنوب آفریقاست. در آنجا نیز تلاشهایی شبانهروزی در جریان است تا حزب «کنگره ملی» به رهبری «ژاکوب زوما» قدرت را از دست بدهد. در همین ماه آوریل بود که این حزب موفق شد تلاشهای مخالفان را در پارلمان خنثی کند؛ تلاشهایی که هدفش زوما بود و میخواست او را برکنار کند. همین سناریو درباره برکناری دیلما روسف نیز صدق میکند؛ درست به همان بهانه مبارزه با فساد.
روشن است در آنجا فساد و اشتباه وجود دارد کمااینکه در آرژانتین، آفریقای جنوبی یا هرجای دیگری ممکن است وجود داشته باشد. نتیجه طبیعی فساد نیز خشم و خروش تودههاست؛ تودههایی که همواره در صحنه حضور خواهند داشت. همواره کسانی هستند که با سوءاستفاده از این امر بتوانند تودهها را به خیابان ریخته و درنهایت به اهداف خود برسند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.