آغاز انتخابات ریاستجمهوری در مصر
«سیسی» در میدان بی رقیب
انتخابات ریاستجمهوری مصر از روز گذشته در این کشور آغاز شد و قرار است در روند سهروزه رأیگیری، رئیسجمهور آینده این کشور انتخاب شود. این انتخابات در حالی برگزار میشود که این اطمینان وجود دارد که فردی جز عبدالفتاح السیسی پیروز این رأیگیری یکطرفه و بدون رقیب نخواهد بود.
انتخابات ریاستجمهوری مصر از روز گذشته در این کشور آغاز شد و قرار است در روند سهروزه رأیگیری، رئیسجمهور آینده این کشور انتخاب شود. این انتخابات در حالی برگزار میشود که این اطمینان وجود دارد که فردی جز عبدالفتاح السیسی پیروز این رأیگیری یکطرفه و بدون رقیب نخواهد بود. حدود 67 میلیون نفر واجد شرایط رأیدادن در انتخابات ریاستجمهوری مصر هستند و حدود ۱۵ قاضی از طرفهای مختلف و مراکز قضائی، نظارت بر انتخابات ریاستجمهوری در داخل را بر عهده دارند.
کمیته عالی انتخابات مصر یک اتاق عملیات مرکزی را برای پیگیری رأیدادن مصریها در داخل در حوزههای رأیگیری ایجاد کرده است. تصاویر و پلاکاردهای زیادی در تأیید عبدالفتاح سیسی، رئیسجمهور کنونی مصر نصب شده است. به نظر میرسد نتایج این انتخابات از قبل معلوم است و به نفع سیسی پیش خواهد رفت. با وجود سرکوب گسترده مخالفان و همچنین کارنامه ضعیف اقتصادی و امنیتی سیسی، همچنان او بیشترین شانس را برای پیروزی در رأیگیری دارد.
احمد طنطاوی، سرشناسترین رقیب بالقوه سیسی، در اکتبر سال جاری از نامزدی خود انصراف داد و گفت که مقامات دولتی و سرکوبگران لباسشخصی، حامیان او را هدف قرار دادهاند؛ اتهاماتی که از سوی کمیسیون ملی انتخابات رد شد.
این کشور با جمعیتی حدود ۱۰۶ میلیون نفر با یک بحران اقتصادی جدی دستبهگریبان است. بااینحال، از زمان آغاز جنگ غزه، سیسی بار دیگر حمایت بیشتری از سوی مردم دریافت کرده است. رئیس دولت چندین بار به اسرائیل نسبت به راندن مردم نوار غزه به خارج از مرزهای سرزمینی خود هشدار داده بود.
در مصر این نگرانی وجود دارد که شبهجزیره سینا که بخشی از این کشور و همجوار با نوار غزه است؛ در صورتی که ساکنان غزه به دلیل گسترش جنگ به این منطقه کوچ کنند، ممکن است آنجا به یکی از کانونهای حملات جدید علیه اسرائیل تبدیل شود. در عین حال، دولت قاهره بیم آن را دارد که مهاجرت دستهجمعی به یک آوارگی دائمی مانند اردن، سوریه و لبنان بینجامد.
گذرگاه رفح در مرز با مصر، گذرگاه اصلی غزه به جهان خارج است. از زمانی که حماس کنترل نوار غزه را در سال ۲۰۰۷ به دست گرفت، اسرائیل محاصره نوار غزه را تشدید کرد که با حمایت مصر توأم بود. اعلام شد که این حمایت به دلیل حفظ منافع امنیتی صورت گرفته است. در هفتههای اخیر بازشدن گذرگاه مرزی رفح و افرادی که اجازه عبور از آن را دارند بهشدت زیر نظر و تحت کنترل است.
سیسی با رؤسای احزاب ملت جمهوریخواه به رهبری حازم عمر، حزب دموکراتیک به رهبری فرید زهران و حزب هیئت جدید به رهبری عبدالسند یمامه رقابت میکند. نکته جالب اینکه این سه حزب از زمانی که سیسی قدرت را به دست گرفته است، از او حمایت کردهاند. کمپین رسمی سیسی هزینه واقعی و منابع مالی خود را اعلام نکرده است. سیسی نیز در دوره تبلیغات انتخاباتی هیچ سخنرانیای برای مصریها نکرد یا در کنفرانس تبلیغاتی برای ترغیب شهروندان به انتخاب او شرکت نکرد، تنها محمود فوزی، مشاور نزدیک به سازمان اطلاعات را بهعنوان رئیس کمپین خود انتخاب کرد. او بهجای سیسی در رسانهها و کنفرانسهای مردمی شرکت میکرد.
پیروزی سیسی در این انتخابات که به گفته تحلیلگران سیاسی قطعی است به این معنا خواهد بود که فرمانده سابق ارتش مصر میتواند قدرت را تا سال ۲۰۳۰ در دست داشته باشد. بیش از ۱۰ سال از زمانی که سیسی نخستین رئیسجمهوری منتخب مردم مصر، محمد مرسی و اخوانالمسلمین را سرنگون کرد، میگذرد و او همچنان با مشت آهنین بر این کشور حکومت میکند. مخالفان و حامیان سیسی پذیرفتهاند که او در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۳ پیروز خواهد شد، زیرا پیروزیهای او در سالهای ۲۰۱۴ و ۲۰۱۸، آن هم با بهدستآوردن بیش از ۹۶ درصد آرا، جایی برای تردید درباره احتمال پیروزی دوباره او باقی نمیگذارد.
نامزدی سیسی برای سومین دوره، زمانی امکانپذیر شد که او قانون اساسی مصر را در سال ۲۰۱۹ اصلاح کرد و دوره ریاستجمهوری را از چهار سال به شش سال افزایش داد.
عبدالفتاح سیسی که در نوامبر ۱۹۵۴ در قاهره به دنیا آمده است، پس از آنکه در سال ۲۰۱۲ رئیس ستاد ارتش مصر و وزیر دفاع این کشور شد، به شهرت رسید. این ترفیع غیرمنتظره توسط محمد مرسی، رئیسجمهور اسلامگرای مصر بیش از یک سال پس از برکناری حسنی مبارک، رئیسجمهور پیشین مصر در بهار عربی به او اعطا شد.
عبدالفتاح سیسی پس از اعتراض میلیونها مصری در ماه جولای ۲۰۱۳ که خواستار استعفای فوری مرسی بودند، به رئیسجمهور وقت مصر و کابینه او ضربالاجل داد. او بدون اینکه بهصراحت خواستار کنارهگیری محمد مرسی از قدرت شود، از کارگزاران این کشور خواست تا ظرف ۴۸ ساعت «به خواستههای» مردم پاسخ دهند. رئیسجمهور اسلامگرای مصر اندکی پس از آن خلع، بازداشت و زندانی شد. سرکوب خونین حامیان مرسی که بسیاری از آنها از اخوانالمسلمین حمایت میکردند، موضوعی است که فراموش نخواهد شد. دیدهبان حقوق بشر کشتار گسترده تظاهراتکنندگان در آن زمان را «جنایت علیه بشریت» توصیف کرد. محمد مرسی در سال ۲۰۱۹ و درحالیکه در جلسه محاکمه خود شرکت کرده بود، درگذشت.
عبدالفتاح سیسی پس از آنکه قدرت را دست گرفت، لباس نظامی خود را با کت و شلوار و کراوات ریاستجمهوری عوض کرد. برای آن گروه از مصریهایی که با اسلام سیاسی تجسمیافته توسط اخوانالمسلمین مخالف بودند، عبدالفتاح سیسی کشور را از آن نجات داده بود.
مصر تحت حکومت سیسی
از زمان پیروزی عبدالفتاح سیسی در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۱۴ مصر، مخالفان او و همچنین سازمانهای غیردولتی مصری و بینالمللی، او را به ایجاد یک حکومت خودکامه متهم کردهاند. آنها میگویند از زمانی که عبدالفتاح سیسی به قدرت رسیده است، انسداد سیاسی در تمام نهادها و دستگاههای مصر دیده میشود. شش سازمان حقوقبشری در گزارشی که در روز دوم اکتبر منتشر کردند، «استفاده گسترده و نظاممند از شکنجه» توسط مقامهای مصری را مصداق «جنایت علیه بشریت» دانستند اما محدودیتهای ایجادشده ازسوی دولت عبدالفتاح سیسی فقط به موضوعات سیاسی و اقتصادی محدود نشد و موضوعات فرهنگی و هنری مانند ممنوعیت اجرای موسیقیهایی چون رپ را نیز شامل شد.
عبدالفتاح سیسی به موازات انسداد سیاسی در مصر، مجموعهای از پروژههای عظیمی را در این کشور با هدف «احیای عظمت مصر» و «جلب نظر جریانهای ملی و قومی در مصر» اجرا کرده است. از جمله این اقدامهای بلندپروازانه، نوسازی زیرساختهای حملونقل، برق در مصر و همچنین احداث پایتخت اداری جدید در ۵۰ کیلومتری قاهره بود. احداث پایتخت اداری جدید مصر، موسوم به «سیسی سیتی» قرار بود در سال ۲۰۲۰ تمام شود اما هنوز در مراحل اولیه است.
عبدالفتاح سیسی در آگوست ۲۰۱۵ از طرح توسعه کانال سوئز با عنوان «نماد مصر جدید» پردهبرداری کرد. این پروژه با هزینهای حدود ۷.۹ میلیارد یورو حدود یک سال پیش به بهرهبرداری رسید. کانال جدید سوئز بین سالهای ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ حدود ۸.۶ میلیارد یورو برای مصر درآمد داشت.
صنعت گردشگری در مصر که از بنیانهای اقتصاد این کشور است، پس از حمله نظامی روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ بهشدت آسیب دید، زیرا بخش زیادی از این درآمد با سفر گردشگران این دو کشور به دست میآمد و این جنگ به کاهش شمار آنها منجر شد.
مصر همچنین بهعنوان بزرگترین واردکننده گندم در جهان با افزایش قیمت گندم پس از جنگ اوکراین، با مشکلات اقتصادی ناشی از آن مواجه شد. ۱۰۵ میلیون مصری طی ۱۰ سالی که عبدالفتاح سیسی در کشورشان در قدرت بوده است، گرفتار فقر بودند. مصر عمدتا به کمکهای مستمر عربستان سعودی متکی است.
متحد کلیدی غرب
عبدالفتاح سیسی با وجود کاستیهایی که دارد همچنان از نظر بسیاری از رهبران کشورهای جهان به عنوان ضامن ثبات و امنیت در منطقه تلقی میشود. از همین رو کشورهای غربی با چشمپوشی از نقض حقوق بشر در مصر، او را به عنوان یک متحد کلیدی خود در خاورمیانه میشناسند. از زمان حمله روز هفت اکتبر حماس به اسرائیل و متعاقب آن، حمله گسترده اسرائیل به نوار غزه، اهمیت عبدالفتاح سیسی برای کشورهای غربی بیشتر شده است.
در جریان آتشبس یکهفتهای در غزه، گروگانهایی که در اختیار حماس بودند در جریان تبادل با زندانیان فلسطینی از طریق مصر به اسرائیل تحویل داده شدند. ورود کمکهای بشردوستانه به نوار غزه هم از طریق گذرگاه مرزی رفح، میان مصر و اسرائیل ممکن شده است. عبدالفتاح سیسی که پس از کودتا در مصر در سال ۲۰۱۴ و بهدستگرفتن قدرت با استقبال سرد کشورهای غربی مواجه شده بود، خود را به ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه نزدیک کرد. کرملین در ماه نوامبر ۲۰۱۴، یک ماه پس از توقف کمکهای نظامی و مالی آمریکا به مصر اعلام کرد که سامانههای پدافند هوایی را به قاهره تحویل خواهد داد. مسکو همچنین از در جریان بودن مذاکرات برای تحویل هواپیماهای نظامی به مصر خبر داد. عبدالفتاح سیسی که نشان داده است یک استراتژیست زیرک است، به خوبی میداند که کشورهای غربی نمیتوانند برای مدت طولانی به پرجمعیتترین کشور عربی پشت کنند، بهخصوص که این کشور هم یک میانجی مهم در مناقشه بین اسرائیل و فلسطینیها است و هم متحدی کلیدی در جنگ با تروریسم.
از همین رو پس از سالها تنش در روابط آمریکا و مصر در دوران ریاستجمهوری باراک اوباما، دونالد ترامپ، رئیسجمهور وقت آمریکا در سال ۲۰۱۷ از عبدالفتاح سیسی در واشنگتن استقبال و بر حمایت آمریکا از او تأکید کرد. هنگامیکه عبدالفتاح سیسی در ماه اکتبر ۲۰۱۷ به پاریس سفر کرد، امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه گفت نمیخواهد با همتای مصری خود از حقوق بشر سخن بگوید. بر اساس گزارشها، مصر از سال ۲۰۱۰ تا سال ۲۰۱۹ میلادی، ۷.۷ میلیارد یورو تسلیحات از فرانسه وارد کرده است.
عبدالفتاح سیسی مانند اسلاف نظامی خود اهمیت زیادی به دستیابی به تسلیحات مدرن و تأمین امنیت مرزهای مصر میدهد، زیرا همسایگان این کشور، لیبی، سودان، اسرائیل و نوار غزه، همگی درگیر جنگ داخلی و بیثباتی هستند.
سالهاست که مصر با جهادیها در شبهجزیره سینا در شمال شرق این کشور، مبارزه میکند.
به گفته مخالفان عبدالفتاح سیسی، حاکمان مصر از این تهدید مداوم برای محدودکردن آزادیهای مدنی مصریها سوءاستفاده میکنند. عبدالفتاح سیسی در سال ۲۰۱۸ یک عملیات نظامی را در مناطقی که اسلامگراهای افراطی در آن مناطق حضور دارند، انجام داد؛ عملیات گستردهای که تاکنون بینتیجه بوده است. شبهجزیره سینا همچنان یک دردسر امنیتی برای عبدالفتاح سیسی است که پشت یک وعده دیگر پنهان شده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.