این جهان جدید است
جزایر «تیران» و «صنافیر» نمونهاش
1 چه اتفاقی افتاده است؟ باورکردنی نیست؛ اخوانیها به ویدئوهای «عبدالناصر»، رهبر دهه 60 مصر، استناد میکنند. مگر دهه 60 چه دههای بود! طرفداران «عبدالفتاح السیسی»، رئیسجمهوری مصر هم به توییتهای «عمرو حمزاوی» و مقاله «محمد البرادعی» استناد میکنند؛ دو نفری که در عرف طرفداران السیسی خائن و مزدور به شمار میروند. دشمنان نظام نیز به یاد دوران «حسنی مبارک» میافتند که به اعتقادشان خالصانه از خاک وطن دفاع کرد و اجازه نداد حتی یک وجب آن از دست برود. در این میان انزواطلبان نیز میگویند، چه کسی میداند حق با کیست؟ یا اینکه اصلا این تیران و صنافیری که از آن نام برده میشود کجاست و چرا تابهحال نامی از آنها برده نمیشد. گویی درهای جهنمی تازه باز شده است؛ نزاعهایی که مدتهاست درگیر آن هستیم. گویی در کانونی از این توفانهای ویرانگر قرار گرفتهایم که هرازچندگاهی همه چیز را با خود میبرد.
2 صحبت درباره ترسیم دوباره نقشه منطقه، حرف جدیدی نیست؛ حرف جدید این است که عربستان سعودی دریافته گویی قرار است جنگل بیرمنگام از جایش تکان بخورد. دیگر این کشور چندان به واکنشها اهمیتی نمیدهد و جسارت و قدرت بیشتری برای اقدام و عمل پیدا کرده است. دیگر نمیخواهد منتظر بماند تا مانند گذشته شکست به سراغش بیاید. قاهره نیز به دنبال راهحلی برای خروج هر دو کشور از این تنگناهاست.
دولت مصر مشکلاتی واقعی در چهارگوشهاش دارد، بهویژه شبهجزیره سینا که الان به کانونی برای زاد و ولد تروریستها تبدیل شده است. حتی اگر بشود این تروریسم را در یک منطقه محدود کرد، باز پیامدها و عواقبش دامن سایر مناطق را خواهد گرفت. مصر دیگر آن کشور امن و مطمئن گذشته نیست. باید در این شرایط امنیتی برای بازسازی سینا تلاش کرد. نخستین قربانیان این حوادث ساکنان این شبهجزیره هستند که نه معیشتی دارند و نه امنیتی. خطرناکترین مسئلهای که هر دولتی میتواند با آن مواجه شود، آن است که خون به اطراف و اکناف پیکرش نرسد، آنگاه دچار عوارضی میشود که به قلب هم خواهد رسید.
3 خاورمیانه بحرانهای ثابت و متغیری دارد؛ مسئله فلسطین یکی از این بحرانهای ثابت است که همواره بهعنوان یک مسئله جوهری و یک کانون همیشه مشتعل مطرح بوده است، هرچند امروزه به دلیل وقوع سایر بحرانها در حاشیه قرار گرفته باشد. اگر کشورهای خاورمیانه و عرب خواستار بهاری واقعی و ثباتی باشند که بتوان به آن اتکا کرد، باید قبل از هر چیز این مشکل را حل کنند. عربستان سعودی در این راه تلاشهایی کرد، اما به دلیل لجاجتهای اسرائیل و شروطی که خودش داشت به جایی نرسید.
4 آمریکا هم دیگر تمایلی ندارد همه برگههای بازی در خاورمیانه را در انحصار خودش داشته باشد. میخواهد خود را از بار سنگین این منطقه خلاص کند. دولت «باراک اوباما» دو بار عربستان را کوچک کرد؛ یکی وقتی که حاضر به استفاده از زور علیه نظام «بشار اسد» نشد و دوم زمانی که توافق هستهای با ایران را امضا کند. عربستان به خوبی درک میکند که باید به فکر راهحل باشد و دیگر روی آمریکا حساب باز نکند.
5 عادیسازی روابط با اسرائیل، پیداکردن راهحلی برای مسئله فلسطین، تأمین ثبات مصر و عربستان و تأمین امنیت ملی آنها در کنار مبارزه با تروریسم؛ همهوهمه پروندههای تودرتو و پیچیدهای است که باید برایشان برنامه داشت. گمان میرود رهبران مصر و عربستان برای آنها برنامههایی دارند؛ برنامههایی که بسیار بیشتر و بزرگتر از این دو جزیره است؛ دولتهای دیگری نیز در این کار دخیل هستند: اردن، دولت خودگردان، حماس و حتی اسرائیل. پل ملک عبدالعزیز بخشی از این برنامه است که نقشه آینده منطقه و دایره نفوذ دولتها را تغییر خواهد داد. امروزه اسرائیل برای بیشتر کشورهای عربی دیگر آن دشمن سابق نیست که باید با آن مقابله کرد، حتی دشمنی با برخی از دولتهای دیگر نسبت به اسرائیل ارجحیت پیدا کرده است. مگر «ضاحی خلفان»، رئیس پلیس سابق دوبی نبود که گفت نیازی به تشکیل یک دولت فلسطینی نیست و بهتر است فلسطینی و یهودیان در همان اسرائیل با هم زندگی کنند. مگر او نگفت باید اسرائیل هم به اتحادیه عرب ملحق شود، این حرفها را که خودسرانه نزده بود.
6 لاجرم تغییرات خواهد آمد؛ بدون مقدماتی که اجازه دهد ما خودمان را با آنها تطبیق دهیم. به روابط آمریکا و کوبا نگاه کنید، جهان دارد براساس نظام جدیدی شکل میگیرد، نظامی که ما به آن خو نکردهایم. شاید برای یک مدت کوتاه یا بلند عصبانی شویم و پرخاش کنیم، اما این موضوع چیزی از واقعیت را عوض نمیکند، ما نه قدرتش را داریم و نه ارادهاش را. تعجبآور اینکه باوجود همه این تغییرات، هنوز حاکمان با ما مانند گذشته رفتار میکنند، به شیوه حاکمان یک قرن گذشته؛ با همان حالت پدرانهای که یعنی مصلحت ما را میخواهند و نگران آیندهمان هستند. پس ما باید از آنها اطاعت کنیم و...، اما این جهان جدید از همین حالا قوانینش را بر صغیر و کبیر تحمیل میکند. خود را برای آن آماده کنید.
منبع: مصری الیوم
1 چه اتفاقی افتاده است؟ باورکردنی نیست؛ اخوانیها به ویدئوهای «عبدالناصر»، رهبر دهه 60 مصر، استناد میکنند. مگر دهه 60 چه دههای بود! طرفداران «عبدالفتاح السیسی»، رئیسجمهوری مصر هم به توییتهای «عمرو حمزاوی» و مقاله «محمد البرادعی» استناد میکنند؛ دو نفری که در عرف طرفداران السیسی خائن و مزدور به شمار میروند. دشمنان نظام نیز به یاد دوران «حسنی مبارک» میافتند که به اعتقادشان خالصانه از خاک وطن دفاع کرد و اجازه نداد حتی یک وجب آن از دست برود. در این میان انزواطلبان نیز میگویند، چه کسی میداند حق با کیست؟ یا اینکه اصلا این تیران و صنافیری که از آن نام برده میشود کجاست و چرا تابهحال نامی از آنها برده نمیشد. گویی درهای جهنمی تازه باز شده است؛ نزاعهایی که مدتهاست درگیر آن هستیم. گویی در کانونی از این توفانهای ویرانگر قرار گرفتهایم که هرازچندگاهی همه چیز را با خود میبرد.
2 صحبت درباره ترسیم دوباره نقشه منطقه، حرف جدیدی نیست؛ حرف جدید این است که عربستان سعودی دریافته گویی قرار است جنگل بیرمنگام از جایش تکان بخورد. دیگر این کشور چندان به واکنشها اهمیتی نمیدهد و جسارت و قدرت بیشتری برای اقدام و عمل پیدا کرده است. دیگر نمیخواهد منتظر بماند تا مانند گذشته شکست به سراغش بیاید. قاهره نیز به دنبال راهحلی برای خروج هر دو کشور از این تنگناهاست.
دولت مصر مشکلاتی واقعی در چهارگوشهاش دارد، بهویژه شبهجزیره سینا که الان به کانونی برای زاد و ولد تروریستها تبدیل شده است. حتی اگر بشود این تروریسم را در یک منطقه محدود کرد، باز پیامدها و عواقبش دامن سایر مناطق را خواهد گرفت. مصر دیگر آن کشور امن و مطمئن گذشته نیست. باید در این شرایط امنیتی برای بازسازی سینا تلاش کرد. نخستین قربانیان این حوادث ساکنان این شبهجزیره هستند که نه معیشتی دارند و نه امنیتی. خطرناکترین مسئلهای که هر دولتی میتواند با آن مواجه شود، آن است که خون به اطراف و اکناف پیکرش نرسد، آنگاه دچار عوارضی میشود که به قلب هم خواهد رسید.
3 خاورمیانه بحرانهای ثابت و متغیری دارد؛ مسئله فلسطین یکی از این بحرانهای ثابت است که همواره بهعنوان یک مسئله جوهری و یک کانون همیشه مشتعل مطرح بوده است، هرچند امروزه به دلیل وقوع سایر بحرانها در حاشیه قرار گرفته باشد. اگر کشورهای خاورمیانه و عرب خواستار بهاری واقعی و ثباتی باشند که بتوان به آن اتکا کرد، باید قبل از هر چیز این مشکل را حل کنند. عربستان سعودی در این راه تلاشهایی کرد، اما به دلیل لجاجتهای اسرائیل و شروطی که خودش داشت به جایی نرسید.
4 آمریکا هم دیگر تمایلی ندارد همه برگههای بازی در خاورمیانه را در انحصار خودش داشته باشد. میخواهد خود را از بار سنگین این منطقه خلاص کند. دولت «باراک اوباما» دو بار عربستان را کوچک کرد؛ یکی وقتی که حاضر به استفاده از زور علیه نظام «بشار اسد» نشد و دوم زمانی که توافق هستهای با ایران را امضا کند. عربستان به خوبی درک میکند که باید به فکر راهحل باشد و دیگر روی آمریکا حساب باز نکند.
5 عادیسازی روابط با اسرائیل، پیداکردن راهحلی برای مسئله فلسطین، تأمین ثبات مصر و عربستان و تأمین امنیت ملی آنها در کنار مبارزه با تروریسم؛ همهوهمه پروندههای تودرتو و پیچیدهای است که باید برایشان برنامه داشت. گمان میرود رهبران مصر و عربستان برای آنها برنامههایی دارند؛ برنامههایی که بسیار بیشتر و بزرگتر از این دو جزیره است؛ دولتهای دیگری نیز در این کار دخیل هستند: اردن، دولت خودگردان، حماس و حتی اسرائیل. پل ملک عبدالعزیز بخشی از این برنامه است که نقشه آینده منطقه و دایره نفوذ دولتها را تغییر خواهد داد. امروزه اسرائیل برای بیشتر کشورهای عربی دیگر آن دشمن سابق نیست که باید با آن مقابله کرد، حتی دشمنی با برخی از دولتهای دیگر نسبت به اسرائیل ارجحیت پیدا کرده است. مگر «ضاحی خلفان»، رئیس پلیس سابق دوبی نبود که گفت نیازی به تشکیل یک دولت فلسطینی نیست و بهتر است فلسطینی و یهودیان در همان اسرائیل با هم زندگی کنند. مگر او نگفت باید اسرائیل هم به اتحادیه عرب ملحق شود، این حرفها را که خودسرانه نزده بود.
6 لاجرم تغییرات خواهد آمد؛ بدون مقدماتی که اجازه دهد ما خودمان را با آنها تطبیق دهیم. به روابط آمریکا و کوبا نگاه کنید، جهان دارد براساس نظام جدیدی شکل میگیرد، نظامی که ما به آن خو نکردهایم. شاید برای یک مدت کوتاه یا بلند عصبانی شویم و پرخاش کنیم، اما این موضوع چیزی از واقعیت را عوض نمیکند، ما نه قدرتش را داریم و نه ارادهاش را. تعجبآور اینکه باوجود همه این تغییرات، هنوز حاکمان با ما مانند گذشته رفتار میکنند، به شیوه حاکمان یک قرن گذشته؛ با همان حالت پدرانهای که یعنی مصلحت ما را میخواهند و نگران آیندهمان هستند. پس ما باید از آنها اطاعت کنیم و...، اما این جهان جدید از همین حالا قوانینش را بر صغیر و کبیر تحمیل میکند. خود را برای آن آماده کنید.
منبع: مصری الیوم
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.