|

مرحله جدید در گفت‌وگوهای سوریه

توافق ایران و نماینده سازمان ملل در 3 محور

شرق: «روند گفت‌وگوهای سوری-سوری وارد مرحله جدیدی شده است». این را حسین امیرعبداللهیان، معاون وزیر خارجه، بعد از مذاکره با استفان دی‌ میستورا، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در امور سوریه می‌گوید. آنها ظهر دیروز در تهران گفت‌وگو کردند؛ مذاکره‌ای با هدف آمادگی برای گفت‌و‌گو‌های ژنو که قرار است به‌زودی برگزار شود.
این نخستین تلاش ایران برای کمک به روند حل‌وفصل بحران سوریه نیست و در گفت‌وگوهای ژنو و وین نیز ایران به همین خاطر شرکت کرده بود. آن‌طور که دی میستورا دیروز در پاسخ به سؤالی درباره اختلافات موجود درباره ماندن یا نماندن بشار اسد، می‌گفت؛ گفت‌وگوهای سوری-سوری فرصتی است تا به این موضوع پرداخته شود؛ بنابراین شاید بتوان امیدوار بود که با‌وجود حل‌نشدن این موضوع، تلاش‌هایی که اخیرا برای حل‌وفصل مسئله سوریه انجام شده است، مؤثر باشد و در پس گفت‌وگوهای ظریف با همتای روس خود - در باکو- و گفت‌وگوهایی که حضور ظریف و روحانی در استانبول فرصت طرح آن را مهیا می‌کند؛ نتیجه مثبتی حاصل شود. رایزنی‌های اخیر ایران با میخاییل باگدانوف، نماینده ویژه پوتین در امور خاورمیانه و تأکید دیروز سخنگوی دولت ترکیه بر اینکه تنها صلح مورد‌قبول سوری‌ها، پذیرفتنی است، نشانه‌های خوبی است که وقتی آن را در کنار حرف‌های دیروز امیرعبداللهیان و دی میستورا قرار دهیم، امید به ثمربخش‌بودن مذاکرات ژنو را بیشتر می‌کند.
توافق در 3 محور
نماینده ویژه سازمان‌ملل در امور سوریه، دیروز از توافق با ایران در سه محور ترک مخاصمه، ارسال کمک‌های انسان‌دوستانه برای همه مردم سوریه و پیگیری روندی که به انتقال سیاسی در سوریه منجر می‌شود؛ خبر داد و این توافقات را کاری بسیار مهم و فوری دانست. توقف خصومت‌ها و تداوم آتش‌بس، ازجمله مسائل تأکید‌شده جمهوری اسلامی است که همواره با‌وجود انتقادهای موجود درباره نقض آتش‌بس از سوی گروه‌های مسلح مخالف، حمایت می‌شود. ارسال کمک‌های انسان‌دوستانه نیز دیگر موضوعی است که ایران با تأکید بر ارسال کمک‌ها به همه مناطق، حتی مناطق تحت محاصره و نبود امکان رسیدن به دست گروه‌های مسلح، به آن می‌پردازد. به‌این‌ترتیب اصلی‌ترین و حساس‌ترین محور گفت‌وگو که دی میستورا از آن تحت عنوان توافق در روند انتقال سیاسی در سوریه یاد می‌کند، موضوع تشکیل دولت انتقالی و نظر ایران دراین‌باره است. می‌دانیم که جلسه دیروز صرفا برای مذاکره و گفت‌وگو بوده و اگر از واژه توافق استفاده می‌شود، به معنی یک تصمیم مشخص نیست. ضمن اینکه اختلاف نظر ایران با قدرت‌های منطقه‌ای و غربی در‌این‌باره آن است که جمهوری اسلامی بر گفت‌وگو‌های سوری- سوری تأکید کرده و اعتقاد دارد که مردم سوریه باید خودشان دراین‌باره تصمیم‌گیرنده باشند. حضور همه طیف‌ها در گفت‌وگوهای سوری-سوری و ایفای نقش در راستای تشکیل دولت وحدت ملی تأکید‌شده توسط ایران است. ایران خواستار برگزاری انتخابات پارلمانی و مشخص‌شدن سهم هر‌یک از گروه‌های سوری در این چارچوب است؛ در‌حالی‌که برخی ترجیح می‌دهند «یک دولت انتقالی» آینده سوریه را ترسیم کند. گفتنی است دولت سوریه با انتقال قدرت مخالف است و معارضان نیز تلاش می‌کنند در نشست ژنو کلید قدرت سیاسی را به دست بگیرند؛ به‌هر‌ترتیب ایران بر مواضع خود تأکید دارد و غربی‌ها نیز بر نقش و اثرگذاری ایران در حل‌وفصل این بحران واقف‌اند؛ بر پایه همین اعتقاد بر حضور ایران در مذاکرات سوریه تأکید داشتند. جلسه دی میستورا با امیرعبداللهیان نیز تأیید‌کننده همین نقش و اثرگذاری است. در همین راستا نماینده ویژه سازمان‌ملل نیز دیروز تأکید کرد: «برای من مشورت با مقامات جمهوری اسلامی ایران مهم است؛ زیرا این مقامات و ایده‌هایشان تأثیرگذار است و من از توصیه‌هایشان حتما استفاده می‌کنم».
نگرانی‌های ایران
حسین امیرعبداللهیان نیز جلسه‌ای را که دی میستورا با این رویکرد با او داشت، مهم ارزیابی کرد و با تأکید بر اینکه «روند گفت‌وگوهای سیاسی میان حکومت سوریه با نمایندگان گروه‌های معارض و جامعه مدنی این کشور وارد مرحله جدیدی شده است» گفت: «برخی نگرانی‌ها که در‌این‌باره وجود داشت، برای آقای دی ‌میستورا تبیین کردم؛ از‌جمله نگرانی‌های کنونی در سوریه در روزهای اخیر افزایش اقدامات نیروهای مسلح بی‌مسئولیت در این کشور و افزایش موارد نقض آتش‌بس است؛ درعین‌حال ارسال کمک‌های انسان‌دوستانه از جانب برخی طرف‌ها به شکل گزینشی انجام می‌شود که این هم مشکلاتی ایجاد کرده است». او از تلاش‌های دی ‌میستورا و روند سیاسی در سوریه حمایت و از نزدیک‌شدن به حل‌وفصل سیاسی در این کشور ابراز خرسندی کرد و گفت: «امیدواریم همه طرف‌های منطقه‌ای و بین‌المللی در دو مسیر مبارزه جدی با تروریسم و تقویت روند سیاسی گام‌های اساسی و مهم بردارند و از اقدامات متعارض که به نفع سوریه و مردم این کشور نخواهد بود، پرهیز کنند». گفتنی است مرحله بعدی مذاکرات سوریه در ژنو روز جمعه (15 آوریل) انجام خواهد شد. پیش از‌این قرار بود این مذاکرات امروز از سر گرفته شود؛ اما به‌خاطر در‌جریان‌بودن انتخابات پارلمانی سوریه به تعویق افتاد.

شرق: «روند گفت‌وگوهای سوری-سوری وارد مرحله جدیدی شده است». این را حسین امیرعبداللهیان، معاون وزیر خارجه، بعد از مذاکره با استفان دی‌ میستورا، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در امور سوریه می‌گوید. آنها ظهر دیروز در تهران گفت‌وگو کردند؛ مذاکره‌ای با هدف آمادگی برای گفت‌و‌گو‌های ژنو که قرار است به‌زودی برگزار شود.
این نخستین تلاش ایران برای کمک به روند حل‌وفصل بحران سوریه نیست و در گفت‌وگوهای ژنو و وین نیز ایران به همین خاطر شرکت کرده بود. آن‌طور که دی میستورا دیروز در پاسخ به سؤالی درباره اختلافات موجود درباره ماندن یا نماندن بشار اسد، می‌گفت؛ گفت‌وگوهای سوری-سوری فرصتی است تا به این موضوع پرداخته شود؛ بنابراین شاید بتوان امیدوار بود که با‌وجود حل‌نشدن این موضوع، تلاش‌هایی که اخیرا برای حل‌وفصل مسئله سوریه انجام شده است، مؤثر باشد و در پس گفت‌وگوهای ظریف با همتای روس خود - در باکو- و گفت‌وگوهایی که حضور ظریف و روحانی در استانبول فرصت طرح آن را مهیا می‌کند؛ نتیجه مثبتی حاصل شود. رایزنی‌های اخیر ایران با میخاییل باگدانوف، نماینده ویژه پوتین در امور خاورمیانه و تأکید دیروز سخنگوی دولت ترکیه بر اینکه تنها صلح مورد‌قبول سوری‌ها، پذیرفتنی است، نشانه‌های خوبی است که وقتی آن را در کنار حرف‌های دیروز امیرعبداللهیان و دی میستورا قرار دهیم، امید به ثمربخش‌بودن مذاکرات ژنو را بیشتر می‌کند.
توافق در 3 محور
نماینده ویژه سازمان‌ملل در امور سوریه، دیروز از توافق با ایران در سه محور ترک مخاصمه، ارسال کمک‌های انسان‌دوستانه برای همه مردم سوریه و پیگیری روندی که به انتقال سیاسی در سوریه منجر می‌شود؛ خبر داد و این توافقات را کاری بسیار مهم و فوری دانست. توقف خصومت‌ها و تداوم آتش‌بس، ازجمله مسائل تأکید‌شده جمهوری اسلامی است که همواره با‌وجود انتقادهای موجود درباره نقض آتش‌بس از سوی گروه‌های مسلح مخالف، حمایت می‌شود. ارسال کمک‌های انسان‌دوستانه نیز دیگر موضوعی است که ایران با تأکید بر ارسال کمک‌ها به همه مناطق، حتی مناطق تحت محاصره و نبود امکان رسیدن به دست گروه‌های مسلح، به آن می‌پردازد. به‌این‌ترتیب اصلی‌ترین و حساس‌ترین محور گفت‌وگو که دی میستورا از آن تحت عنوان توافق در روند انتقال سیاسی در سوریه یاد می‌کند، موضوع تشکیل دولت انتقالی و نظر ایران دراین‌باره است. می‌دانیم که جلسه دیروز صرفا برای مذاکره و گفت‌وگو بوده و اگر از واژه توافق استفاده می‌شود، به معنی یک تصمیم مشخص نیست. ضمن اینکه اختلاف نظر ایران با قدرت‌های منطقه‌ای و غربی در‌این‌باره آن است که جمهوری اسلامی بر گفت‌وگو‌های سوری- سوری تأکید کرده و اعتقاد دارد که مردم سوریه باید خودشان دراین‌باره تصمیم‌گیرنده باشند. حضور همه طیف‌ها در گفت‌وگوهای سوری-سوری و ایفای نقش در راستای تشکیل دولت وحدت ملی تأکید‌شده توسط ایران است. ایران خواستار برگزاری انتخابات پارلمانی و مشخص‌شدن سهم هر‌یک از گروه‌های سوری در این چارچوب است؛ در‌حالی‌که برخی ترجیح می‌دهند «یک دولت انتقالی» آینده سوریه را ترسیم کند. گفتنی است دولت سوریه با انتقال قدرت مخالف است و معارضان نیز تلاش می‌کنند در نشست ژنو کلید قدرت سیاسی را به دست بگیرند؛ به‌هر‌ترتیب ایران بر مواضع خود تأکید دارد و غربی‌ها نیز بر نقش و اثرگذاری ایران در حل‌وفصل این بحران واقف‌اند؛ بر پایه همین اعتقاد بر حضور ایران در مذاکرات سوریه تأکید داشتند. جلسه دی میستورا با امیرعبداللهیان نیز تأیید‌کننده همین نقش و اثرگذاری است. در همین راستا نماینده ویژه سازمان‌ملل نیز دیروز تأکید کرد: «برای من مشورت با مقامات جمهوری اسلامی ایران مهم است؛ زیرا این مقامات و ایده‌هایشان تأثیرگذار است و من از توصیه‌هایشان حتما استفاده می‌کنم».
نگرانی‌های ایران
حسین امیرعبداللهیان نیز جلسه‌ای را که دی میستورا با این رویکرد با او داشت، مهم ارزیابی کرد و با تأکید بر اینکه «روند گفت‌وگوهای سیاسی میان حکومت سوریه با نمایندگان گروه‌های معارض و جامعه مدنی این کشور وارد مرحله جدیدی شده است» گفت: «برخی نگرانی‌ها که در‌این‌باره وجود داشت، برای آقای دی ‌میستورا تبیین کردم؛ از‌جمله نگرانی‌های کنونی در سوریه در روزهای اخیر افزایش اقدامات نیروهای مسلح بی‌مسئولیت در این کشور و افزایش موارد نقض آتش‌بس است؛ درعین‌حال ارسال کمک‌های انسان‌دوستانه از جانب برخی طرف‌ها به شکل گزینشی انجام می‌شود که این هم مشکلاتی ایجاد کرده است». او از تلاش‌های دی ‌میستورا و روند سیاسی در سوریه حمایت و از نزدیک‌شدن به حل‌وفصل سیاسی در این کشور ابراز خرسندی کرد و گفت: «امیدواریم همه طرف‌های منطقه‌ای و بین‌المللی در دو مسیر مبارزه جدی با تروریسم و تقویت روند سیاسی گام‌های اساسی و مهم بردارند و از اقدامات متعارض که به نفع سوریه و مردم این کشور نخواهد بود، پرهیز کنند». گفتنی است مرحله بعدی مذاکرات سوریه در ژنو روز جمعه (15 آوریل) انجام خواهد شد. پیش از‌این قرار بود این مذاکرات امروز از سر گرفته شود؛ اما به‌خاطر در‌جریان‌بودن انتخابات پارلمانی سوریه به تعویق افتاد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.