خانهای تهی از خاطره هدایت
کریم ارغندهپور
با فراگیرشدن شبکههای مجازی، وضعیت عمومی اطلاعرسانی چگونه خواهد شد؟ پیش از این وضعیت اطلاعرسانی در کشور ما بیشتر وابسته به نهادهای رسمی بوده است. این وضعیت در سالهای اصلاحات تا حدودی با انتشار روزنامههای مستقل تغییر کرد. در سالهای پس از اصلاحات محدودیتها در پارهای زمینهها سبب شد که کارآمدی روزنامهها کمتر شود. اما حالا با فراگیرشدن تلفنهای همراه هوشمند و اینترنت، وضعیت مجددا تغییر کرده است. یک کاربر روزانه از راههای مختلف در معرض اخبار و مطالب گوناگون است. علاوهبرآن امکان شهروند- خبرنگاری هم کاملا تسهیل شده است. بااینحال اوضاع اطلاعرسانی کاملا نامطمئن و سراسیمه است و اعتماد زیادی به انبوه اخبار بیمنبع نیست. باید گفت شبکههای مجازی با وجود شکستن انحصارات اطلاعرسانی، تا حدودی آشفتهبازار اطلاعرسانی هم ایجاد کردهاند. آنجا همهچیز درهمبرهم است. به هیچچیز اعتمادی نیست ولی درعینحال پرمخاطبترین رسانه فعلی است. چرا؟ چون احساس آزادی و کمتربودن محدودیتها در آن بیشتر است. کاربر احساس میکند از لابهلای اخبار و مطالب رنگارنگی که دریافت میکند میتواند تا حدودی مطلوب خود را بیابد یا بیشتر بیابد. اما اوضاع نامطمئن در بلندمدت چندان پایدار نمیماند. انسان در ذات خود مایل به باقیماندن در آشفتگی نیست. پس چه میشود؟ خودبهخود، کنترلهای درونی افراد باعث میشود مطالب نامربوط و گیجکننده یا نادرست رفتهرفته کمتر دیده شوند و درعوض جای خود را به منابعی بدهند که مورداعتمادترند. به نظرم امکان انسداد خبری در شرایط فعلی تقریبا محال است. کاربران در برابر انبوه مطالب کمکم یاد میگیرند که به چهچیزی بیشتر میتوانند اعتماد کنند. تا آن روز آنچه مهم است اینکه همه آموزش ببینیم فعلا به مطالبی که توسط منابع غیرمعتبر دریافت میشود کمتر اعتماد کنیم مگر آنکه از راههای مناسب، صحت آنها ثابت شود. اینطور امنتر و درستتر است.
با فراگیرشدن شبکههای مجازی، وضعیت عمومی اطلاعرسانی چگونه خواهد شد؟ پیش از این وضعیت اطلاعرسانی در کشور ما بیشتر وابسته به نهادهای رسمی بوده است. این وضعیت در سالهای اصلاحات تا حدودی با انتشار روزنامههای مستقل تغییر کرد. در سالهای پس از اصلاحات محدودیتها در پارهای زمینهها سبب شد که کارآمدی روزنامهها کمتر شود. اما حالا با فراگیرشدن تلفنهای همراه هوشمند و اینترنت، وضعیت مجددا تغییر کرده است. یک کاربر روزانه از راههای مختلف در معرض اخبار و مطالب گوناگون است. علاوهبرآن امکان شهروند- خبرنگاری هم کاملا تسهیل شده است. بااینحال اوضاع اطلاعرسانی کاملا نامطمئن و سراسیمه است و اعتماد زیادی به انبوه اخبار بیمنبع نیست. باید گفت شبکههای مجازی با وجود شکستن انحصارات اطلاعرسانی، تا حدودی آشفتهبازار اطلاعرسانی هم ایجاد کردهاند. آنجا همهچیز درهمبرهم است. به هیچچیز اعتمادی نیست ولی درعینحال پرمخاطبترین رسانه فعلی است. چرا؟ چون احساس آزادی و کمتربودن محدودیتها در آن بیشتر است. کاربر احساس میکند از لابهلای اخبار و مطالب رنگارنگی که دریافت میکند میتواند تا حدودی مطلوب خود را بیابد یا بیشتر بیابد. اما اوضاع نامطمئن در بلندمدت چندان پایدار نمیماند. انسان در ذات خود مایل به باقیماندن در آشفتگی نیست. پس چه میشود؟ خودبهخود، کنترلهای درونی افراد باعث میشود مطالب نامربوط و گیجکننده یا نادرست رفتهرفته کمتر دیده شوند و درعوض جای خود را به منابعی بدهند که مورداعتمادترند. به نظرم امکان انسداد خبری در شرایط فعلی تقریبا محال است. کاربران در برابر انبوه مطالب کمکم یاد میگیرند که به چهچیزی بیشتر میتوانند اعتماد کنند. تا آن روز آنچه مهم است اینکه همه آموزش ببینیم فعلا به مطالبی که توسط منابع غیرمعتبر دریافت میشود کمتر اعتماد کنیم مگر آنکه از راههای مناسب، صحت آنها ثابت شود. اینطور امنتر و درستتر است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.