معمای یک رئیسجمهور
جدای از توافق آنکارا و اتحادیه اروپا در مسئله مهاجرت گسترده از آسیا به اروپا، نارضایتی گستردهای علیه ترکیه تحت دولت «رجب طیب اردوغان»، رئیسجمهور این کشور، شکل گرفته است؛ نارضایتیای که با شور و شعف اوایل رویکارآمدن حزب «عدالت و توسعه» در آسمان سیاسی ترکیه تعارضی کاملا آشکار دارد.
بااینحال به دلیل نقش کلیدی ترکیه در خاورمیانه، رئیسجمهور آمریکا درصدد حفظ ظاهر برآمد و در حاشیه نشست امنیت هستهای در واشنگتن به منظور گفتوگو درباره مسائل امنیتی با اردوغان دیدار کرد. درهمینحال اردوغان در مصاحبه خود با شبکه خبری «سیانان» تأکید کرد با رسانهها در جنگ نیست و انتقادپذیر است. بااینحال زمانی که او در حال سخنرانی در مؤسسه «بروکینگز» بود، محافظانش به دو خبرنگار ترکیهای منتقد حمله و سعی کردند مانع از ورود یکی از آنها به محل برگزاری سخنرانی اردوغان شوند. بههرحال اما پس از وقایعی که در سفر اردوغان به اکوادور رخ داد، چنین حوادثی دیگر تعجبآور نیست.
در ماه فوریه محافظان اردوغان به گروهی از زنان معترض در اکوادور حمله کردند؛ اقدامی که منجر به اعتراض دولت اکوادور به رفتار «غیرمسئولانه» آنها شد. در داخل ترکیه هم وضعیت به همین منوال است. پس از فاجعه معدن در سوما در ماه می سال گذشته، اردوغان مجددا از این شهر بازدید کرد اما این بار پس از حمله معترضان مجبور شد در سوپرمارکتی پناه بگیرد؛ جایی که ادعا میشود اردوغان به یکی از مشتریان حمله کرده و علاوه بر این، تصاویری از حمله نیروهای پلیس به معترضان منتشر شد. با توجه به سوابق ترکیه در سرکوب اعتراضات، بدونشک تصویب طرح اخیر کاستاریکا، سوئیس و ترکیه کنایهآمیز به نظر میرسد. براساس طرح این سه کشور که به تصویب شورای حقوقبشر سازمانملل رسید، همه کشورها باید فضایی امن و ممکن برای افراد و گروهها جهت احقاق حقوق خود از طریق آزادی برگزاری تجمعات و بیان مهیا کنند. در پروندهای دیگر، ترکیه که نخستوزیر سابقش اردوغان زمانی روابطی بسیار دوستانه با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، داشت، با سرنگونکردن جنگنده روسی در مرز ترکیه و سوریه، دورهای از روابط خصمانه را با روسیه تجربه میکند؛ اقدامی که سرگئی لاوروف آن را «اقدام
تحریکآمیز برنامهریزیشده» توصیف کرد. علاوه بر لاوروف، پوتین، خسته از بزرگنماییهای اردوغان، هشدار داد ترکیه بیش از اینها «از خنجری که از پشت» به روسیه زده، پشیمان خواهد شد و اکنون تحریمهای روسیه آغاز راه همین پشیمانی است. سفر اخیر جان کری، وزیر خارجه آمریکا، به مسکو نیز نشاندهنده افزایش منافع مشترک بین این دو ابرقدرت است. تا جایی که به سوریه مربوط میشود، روسیه این قدرت را دارد تا جنگندههای دولت ترکیه را به عقبنشینی وادارد اما چه کسی توانایی کنترل اردوغان را خواهد داشت؟ منابع گسترده نفت و گاز در شرق مدیترانه از اهمیت استراتژیکیای برخوردار است و سؤال یک میلیارد دلاری اکنون این است که آیا یک خط لوله از اسرائیل به ترکیه برای انتقال گاز به این کشور کشیده میشود یا نه. باز هم پاسخ به این سؤال به روابط قبرس و اسرائیل با ترکیه در آینده موکول میشود. حالا سؤال دیگر این است که آیا اکنون واقعا کودتایی علیه اردوغان در جریان است؟ این ادعا را رئیسدفتر اردوغان در وبسایتش مطرح و تأکید کرد این ادعا، بیاساس اما ممکن است.
جدای از توافق آنکارا و اتحادیه اروپا در مسئله مهاجرت گسترده از آسیا به اروپا، نارضایتی گستردهای علیه ترکیه تحت دولت «رجب طیب اردوغان»، رئیسجمهور این کشور، شکل گرفته است؛ نارضایتیای که با شور و شعف اوایل رویکارآمدن حزب «عدالت و توسعه» در آسمان سیاسی ترکیه تعارضی کاملا آشکار دارد.
بااینحال به دلیل نقش کلیدی ترکیه در خاورمیانه، رئیسجمهور آمریکا درصدد حفظ ظاهر برآمد و در حاشیه نشست امنیت هستهای در واشنگتن به منظور گفتوگو درباره مسائل امنیتی با اردوغان دیدار کرد. درهمینحال اردوغان در مصاحبه خود با شبکه خبری «سیانان» تأکید کرد با رسانهها در جنگ نیست و انتقادپذیر است. بااینحال زمانی که او در حال سخنرانی در مؤسسه «بروکینگز» بود، محافظانش به دو خبرنگار ترکیهای منتقد حمله و سعی کردند مانع از ورود یکی از آنها به محل برگزاری سخنرانی اردوغان شوند. بههرحال اما پس از وقایعی که در سفر اردوغان به اکوادور رخ داد، چنین حوادثی دیگر تعجبآور نیست.
در ماه فوریه محافظان اردوغان به گروهی از زنان معترض در اکوادور حمله کردند؛ اقدامی که منجر به اعتراض دولت اکوادور به رفتار «غیرمسئولانه» آنها شد. در داخل ترکیه هم وضعیت به همین منوال است. پس از فاجعه معدن در سوما در ماه می سال گذشته، اردوغان مجددا از این شهر بازدید کرد اما این بار پس از حمله معترضان مجبور شد در سوپرمارکتی پناه بگیرد؛ جایی که ادعا میشود اردوغان به یکی از مشتریان حمله کرده و علاوه بر این، تصاویری از حمله نیروهای پلیس به معترضان منتشر شد. با توجه به سوابق ترکیه در سرکوب اعتراضات، بدونشک تصویب طرح اخیر کاستاریکا، سوئیس و ترکیه کنایهآمیز به نظر میرسد. براساس طرح این سه کشور که به تصویب شورای حقوقبشر سازمانملل رسید، همه کشورها باید فضایی امن و ممکن برای افراد و گروهها جهت احقاق حقوق خود از طریق آزادی برگزاری تجمعات و بیان مهیا کنند. در پروندهای دیگر، ترکیه که نخستوزیر سابقش اردوغان زمانی روابطی بسیار دوستانه با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، داشت، با سرنگونکردن جنگنده روسی در مرز ترکیه و سوریه، دورهای از روابط خصمانه را با روسیه تجربه میکند؛ اقدامی که سرگئی لاوروف آن را «اقدام
تحریکآمیز برنامهریزیشده» توصیف کرد. علاوه بر لاوروف، پوتین، خسته از بزرگنماییهای اردوغان، هشدار داد ترکیه بیش از اینها «از خنجری که از پشت» به روسیه زده، پشیمان خواهد شد و اکنون تحریمهای روسیه آغاز راه همین پشیمانی است. سفر اخیر جان کری، وزیر خارجه آمریکا، به مسکو نیز نشاندهنده افزایش منافع مشترک بین این دو ابرقدرت است. تا جایی که به سوریه مربوط میشود، روسیه این قدرت را دارد تا جنگندههای دولت ترکیه را به عقبنشینی وادارد اما چه کسی توانایی کنترل اردوغان را خواهد داشت؟ منابع گسترده نفت و گاز در شرق مدیترانه از اهمیت استراتژیکیای برخوردار است و سؤال یک میلیارد دلاری اکنون این است که آیا یک خط لوله از اسرائیل به ترکیه برای انتقال گاز به این کشور کشیده میشود یا نه. باز هم پاسخ به این سؤال به روابط قبرس و اسرائیل با ترکیه در آینده موکول میشود. حالا سؤال دیگر این است که آیا اکنون واقعا کودتایی علیه اردوغان در جریان است؟ این ادعا را رئیسدفتر اردوغان در وبسایتش مطرح و تأکید کرد این ادعا، بیاساس اما ممکن است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.