عضو تيم مذاكرهكننده هستهاي:
همکاری با بانکهای زیرپلهای به ظهور میلیاردرهای جوان انجامید
كودك نوپای برجام، هرروز به شکلی مورد بیمهری واقع میشود و مسئله ارتباط بانکی با دنیا از جمله مهمترین هجمههایی است که در تمام ماههای گذشته به برجام شده و میشود.
اما حمید بعیدینژاد، عضو تیم مذاکرهکننده، بارها تلاش کرده که در مورد این موضوع روشنگری کند. او که اولینبار در شبکههای اجتماعی پیشنهاد داد که خبرنگاران یا نمایندگان رسانههای منتقد به اتاق سوییفت بانک مرکزی بروند و از بازگشایی این سیستم نقلوانتقال مالی گزارش تهیه کنند، یکروز بعد از انجام این کار در مطلبی نوشت که «تاکنون 300 رابطه کارگزاری میان بانکهای ایرانی و خارجی ایجاد شده است». این عضو تیم کارشناسی مذاکرات البته تأکید دارد که «ایجاد ارتباط کامل کارگزاری میان بانکهای ایرانی و برخی بانکهای بزرگ اروپایی و آسیایی به کار بیشتری نیاز دارد».
این در حالی است که حتی با وجود بازدید تعدادی از خبرنگاران رسانهها از اتاق سوییفت بانک مرکزی و در جریان بازگشایی نقلوانتقال مالی قرارگرفتن، باز هم به نقل از برخی تجار نوشتند که «تبادل بانکی صورت نمیگیرد» یا «کم است».
بعیدینژاد در این زمینه به توضیحات عراقچی که چند شب پیش در یک برنامه تلویزیونی پخش شد، اشاره کرد و نوشت: «اینک باید روشن شده باشد که مشکلات اجرائی موجود بر سر راه عادیشدن کامل ارتباطات بانکی، بهعلت باقیماندن تحریمهای ملی موسوم به تحریمهای اولیه آمریکاست که اصلا در شمول مذاکرات هستهای قرار نداشت. جمهوری اسلامی ایران بنا بر سیاست اصولی خود اصلا در چارچوب مذاکرات هستهای قصدی برای ورود به بحث لغو تحریمهای ملی آمریکا علیه ایران که نیاز به ورود به بحثهایی از جنس روابط دوجانبه دارد، نداشت. باید روشن باشد که لغو تحریمهای فراملی آمریکا علیه دیگر کشورها و همچنین لغو تحریمهای اتحادیه اروپا و تحریمهای شورای امنیت که در روز اجرای برجام محقق شده است به معنای برقراری خودبهخود ارتباطات بانکی بین ایران و دیگر کشورها نیست. برقراری ارتباطات بانکی نیاز به برقراری ارتباط کارگزاری میان تکتک بانکهای ایرانی و بانکهای خارجی دارد. نباید در این تردید داشت که تحریمها لغو شدهاند، اما بانکها که مؤسسات خصوصی هستند خود برای برقراری ارتباطات کارگزاری تصمیم میگیرند. عنصر اصلی اشتیاق بانکها در کار با ایران است و موضوع
اصلی آن است که تحریمهای بانکی هم لغو شدهاند».
درهمینحال حسن روحانی، رئیسجمهوری، نیز روز دوشنبه گویی کاسه صبرش لبریز شده، یادآوری کرده بود که «برجام نبود، حتی يك بشكه نفت هم نمیتوانستیم صادر كنیم». او به شرایطی که کشور در ابتدای دولت با آن مواجه بود اشاره کرد و گفت که اگر شرایط گذشته ادامه پیدا میکرد نفت ایران از بازار انرژی حذف میشد. اما همه این اشارات برای کسانی که قصد دارند گذشته نزدیکی مانند دوسالونیم پیش را فراموش کنند، فایده چندانی ندارد.
بعیدینژاد، عضو تیم مذاکرهکننده هستهای، در همین زمینه در یادداشتی که در کانال تلگرامی خود منتشر کرده، نوشت که «در زمان تحریمها تمامی ارتباطات بانکی ایران با بانکهای اروپا و آسیا بهتدریج یکی پس از دیگری قطع شدند و فقط چند بانک خیلی محدود که چون هیچگونه مراوده خارجی نداشتند، حاضر بودند هرگونه ریسکی را در کار با ایران بپذیرند. این بانکها که واقعا بانکهایی بودند که بهاصطلاح همکاران بانکی، بانکهای زیرپلهای محسوب میشدند در اثر کار با ایران البته به ثروتهای میلیاردی رسیدند ولی خب اثر آن ایجاد فساد اداری در ایران هم بود که از جمله به ظهور میلیاردرهای جوان انجامید».
یکی از مهمترین این فسادها، پرونده بابک زنجانی در ایران و شریکش، رضا ضراب، در ترکیه بود که به بهانه دورزدن تحریمها و فروش نفت ایران، میلیاردها دلار به وزارت نفت بدهکار است و سیستم قضائی بعد از چندینماه کشوقوس قضائی برای او حکم اعدام صادر کرده است. اگرچه هنوز از بازگرداندن پول کشور به بیتالمال خبری نیست.
در سالهای تحریم ایران که مقامات وقت مدعی بودند کاغذپاره است، بسیاری از بانکهای جهان به دلیل کار با ایران جریمه شدند که حمید بعیدینژاد در فهرستی 13 مورد از این بانکها را برشمرده است.
١- بانک HSBC به دلیل کار با ایران، سودان، برمه، عراق و مکزیک در سال 2013، جریمه به میزان یک میلیارد و 900 میلیوندلار.
٢- بانک آلمانی کومرتزبانک، جریمه به میزان 5/1 میلیارد دلار در سال 2015 به اتهام کار با ایران.
٣- دویتچهبانک از آلمان در سال 2015 جریمه به میزان 258 میلیون دلار به اتهام کار با ایران و سوریه.
٤- بانک فرانسوی پاریبا در سال 2014 به اتهام کار با مؤسسات تحت تحریم جریمه به میزان وحشتناک هشت میلیارد و 900 میلیوندلار.
٥- بانک انگلیسی استاندارد چارتر انگلیس بهترتیب در سالهای 2012 و 2014 جهت کار با ایران، سوریه، برمه، لیبی و سودان، جریمه به میزان 600 و 67 میلیون دلار و همچنین 300 میلیون دلار، که پرونده هنوز هم باز است.
٦- بانک فرانسوی کردیت اگریکول در سال 2014 به اتهام کار با ایران و سودان، جریمه به میزان تقریبی یک میلیارددلار.
٧- بانک ژاپنی توکیو میتسوبیشی در سالهای 2013 و 2014 به اتهام مربوط به کار با ایران بهترتیب جریمه به میزان 250 میلیوندلار و 350 میلیون دلار.
٨- بانک انگلیسی RBS به اتهام کار با ایران، سودان، برمه و کوبا در سال 2013 جریمه به میزان صد میلیوندلار.
٩- بانک انگلیسی لویدز به اتهام کار با ایران، لیبی و سودان در سال 2009 در دو مقطع جریمه به میزان 350 و 217 میلیوندلار.
١٠- بانک انگلیسی بارکلیز در سال 2010 به اتهام کار با ایران، لیبی و کوبا، جریمه به میزان حدود 300 میلیون دلار.
١١- بانک هلندی ABN/AMRO در سال 2010 به اتهام کار با ایران، لیبی و سودان، جریمه به میزان 500 میلیون دلار.
ک- بانک سوئیسی کردیت سوئیس به اتهام کار با ایران در سال 2009، جریمه به میزان 536 میلیون دلار.
١٢- بانک سوئیسی UBS در سال 2006 به اتهام کار با ایران، کوبا و لیبی، جریمه به میزان 440 میلیون دلار.
١٣- بانک هلندی ING در سال 2012 به اتهام کار با ایران و کوبا، جریمه به میزان حدود 17 میلیون دلار.
اين عضو تیم مذاکرهکننده در همین زمینه توضیح داده: «بدیهی است که این بانکها این جریمهها را برای این پرداختهاند که کماکان دسترسی به تجارت و سیستم بانکی آمریکا را از دست ندهند. بر این اساس این بانکها قبل از ریسک دیگری در تصمیم به کار با ایران مایل اند که با انجام مشورتها و کار بیشتر با آمریکا از این کشور درباره تعریف کار خود با ایران به تعریف مشخصی برسند. این گفتوگوها شروع شده و هماکنون در سطوح مختلف بین ایران، اروپا و آمریکا در جریان است و این یک مطالبه جدی از سوی ایران است که بانکهای اروپایی و آسیایی باید ضمانتهای کافی برای کار با ایران را به دست آورند. این کار البته ممکن است به دلایل مسائل پیچیده فنی که دخیل در موضوع است، به زمان معقولی نیاز داشته باشد؛ اما یک مطالبه جدی از سوی ایران و اروپاست که در این موضوع با یکدیگر موضع مشترک دارند. بیشک پیگیری این موضوع از اولویتهای مهم و اصلی مذاکرات ایران با کشورهای 1+5 در چارچوب اجرای برجام است».
اعضای ستاد پیگیری برجام موظف اند که این مشکلات را حل کنند تا اقتصاد ایران به شرایط پیش از تحریم بازگردد؛ مشکلاتی که نه آنها به عنوان اعضای تیم مذاکرهکننده، نه دولتی که در آن کار میکنند و نه برجام، هیچکدام در ایجادش مؤثر نبودهاند؛ بلکه تنها مسئول پاککردن میراث ناخوشایند مصیبت تحریم هستند.
كودك نوپای برجام، هرروز به شکلی مورد بیمهری واقع میشود و مسئله ارتباط بانکی با دنیا از جمله مهمترین هجمههایی است که در تمام ماههای گذشته به برجام شده و میشود.
اما حمید بعیدینژاد، عضو تیم مذاکرهکننده، بارها تلاش کرده که در مورد این موضوع روشنگری کند. او که اولینبار در شبکههای اجتماعی پیشنهاد داد که خبرنگاران یا نمایندگان رسانههای منتقد به اتاق سوییفت بانک مرکزی بروند و از بازگشایی این سیستم نقلوانتقال مالی گزارش تهیه کنند، یکروز بعد از انجام این کار در مطلبی نوشت که «تاکنون 300 رابطه کارگزاری میان بانکهای ایرانی و خارجی ایجاد شده است». این عضو تیم کارشناسی مذاکرات البته تأکید دارد که «ایجاد ارتباط کامل کارگزاری میان بانکهای ایرانی و برخی بانکهای بزرگ اروپایی و آسیایی به کار بیشتری نیاز دارد».
این در حالی است که حتی با وجود بازدید تعدادی از خبرنگاران رسانهها از اتاق سوییفت بانک مرکزی و در جریان بازگشایی نقلوانتقال مالی قرارگرفتن، باز هم به نقل از برخی تجار نوشتند که «تبادل بانکی صورت نمیگیرد» یا «کم است».
بعیدینژاد در این زمینه به توضیحات عراقچی که چند شب پیش در یک برنامه تلویزیونی پخش شد، اشاره کرد و نوشت: «اینک باید روشن شده باشد که مشکلات اجرائی موجود بر سر راه عادیشدن کامل ارتباطات بانکی، بهعلت باقیماندن تحریمهای ملی موسوم به تحریمهای اولیه آمریکاست که اصلا در شمول مذاکرات هستهای قرار نداشت. جمهوری اسلامی ایران بنا بر سیاست اصولی خود اصلا در چارچوب مذاکرات هستهای قصدی برای ورود به بحث لغو تحریمهای ملی آمریکا علیه ایران که نیاز به ورود به بحثهایی از جنس روابط دوجانبه دارد، نداشت. باید روشن باشد که لغو تحریمهای فراملی آمریکا علیه دیگر کشورها و همچنین لغو تحریمهای اتحادیه اروپا و تحریمهای شورای امنیت که در روز اجرای برجام محقق شده است به معنای برقراری خودبهخود ارتباطات بانکی بین ایران و دیگر کشورها نیست. برقراری ارتباطات بانکی نیاز به برقراری ارتباط کارگزاری میان تکتک بانکهای ایرانی و بانکهای خارجی دارد. نباید در این تردید داشت که تحریمها لغو شدهاند، اما بانکها که مؤسسات خصوصی هستند خود برای برقراری ارتباطات کارگزاری تصمیم میگیرند. عنصر اصلی اشتیاق بانکها در کار با ایران است و موضوع
اصلی آن است که تحریمهای بانکی هم لغو شدهاند».
درهمینحال حسن روحانی، رئیسجمهوری، نیز روز دوشنبه گویی کاسه صبرش لبریز شده، یادآوری کرده بود که «برجام نبود، حتی يك بشكه نفت هم نمیتوانستیم صادر كنیم». او به شرایطی که کشور در ابتدای دولت با آن مواجه بود اشاره کرد و گفت که اگر شرایط گذشته ادامه پیدا میکرد نفت ایران از بازار انرژی حذف میشد. اما همه این اشارات برای کسانی که قصد دارند گذشته نزدیکی مانند دوسالونیم پیش را فراموش کنند، فایده چندانی ندارد.
بعیدینژاد، عضو تیم مذاکرهکننده هستهای، در همین زمینه در یادداشتی که در کانال تلگرامی خود منتشر کرده، نوشت که «در زمان تحریمها تمامی ارتباطات بانکی ایران با بانکهای اروپا و آسیا بهتدریج یکی پس از دیگری قطع شدند و فقط چند بانک خیلی محدود که چون هیچگونه مراوده خارجی نداشتند، حاضر بودند هرگونه ریسکی را در کار با ایران بپذیرند. این بانکها که واقعا بانکهایی بودند که بهاصطلاح همکاران بانکی، بانکهای زیرپلهای محسوب میشدند در اثر کار با ایران البته به ثروتهای میلیاردی رسیدند ولی خب اثر آن ایجاد فساد اداری در ایران هم بود که از جمله به ظهور میلیاردرهای جوان انجامید».
یکی از مهمترین این فسادها، پرونده بابک زنجانی در ایران و شریکش، رضا ضراب، در ترکیه بود که به بهانه دورزدن تحریمها و فروش نفت ایران، میلیاردها دلار به وزارت نفت بدهکار است و سیستم قضائی بعد از چندینماه کشوقوس قضائی برای او حکم اعدام صادر کرده است. اگرچه هنوز از بازگرداندن پول کشور به بیتالمال خبری نیست.
در سالهای تحریم ایران که مقامات وقت مدعی بودند کاغذپاره است، بسیاری از بانکهای جهان به دلیل کار با ایران جریمه شدند که حمید بعیدینژاد در فهرستی 13 مورد از این بانکها را برشمرده است.
١- بانک HSBC به دلیل کار با ایران، سودان، برمه، عراق و مکزیک در سال 2013، جریمه به میزان یک میلیارد و 900 میلیوندلار.
٢- بانک آلمانی کومرتزبانک، جریمه به میزان 5/1 میلیارد دلار در سال 2015 به اتهام کار با ایران.
٣- دویتچهبانک از آلمان در سال 2015 جریمه به میزان 258 میلیون دلار به اتهام کار با ایران و سوریه.
٤- بانک فرانسوی پاریبا در سال 2014 به اتهام کار با مؤسسات تحت تحریم جریمه به میزان وحشتناک هشت میلیارد و 900 میلیوندلار.
٥- بانک انگلیسی استاندارد چارتر انگلیس بهترتیب در سالهای 2012 و 2014 جهت کار با ایران، سوریه، برمه، لیبی و سودان، جریمه به میزان 600 و 67 میلیون دلار و همچنین 300 میلیون دلار، که پرونده هنوز هم باز است.
٦- بانک فرانسوی کردیت اگریکول در سال 2014 به اتهام کار با ایران و سودان، جریمه به میزان تقریبی یک میلیارددلار.
٧- بانک ژاپنی توکیو میتسوبیشی در سالهای 2013 و 2014 به اتهام مربوط به کار با ایران بهترتیب جریمه به میزان 250 میلیوندلار و 350 میلیون دلار.
٨- بانک انگلیسی RBS به اتهام کار با ایران، سودان، برمه و کوبا در سال 2013 جریمه به میزان صد میلیوندلار.
٩- بانک انگلیسی لویدز به اتهام کار با ایران، لیبی و سودان در سال 2009 در دو مقطع جریمه به میزان 350 و 217 میلیوندلار.
١٠- بانک انگلیسی بارکلیز در سال 2010 به اتهام کار با ایران، لیبی و کوبا، جریمه به میزان حدود 300 میلیون دلار.
١١- بانک هلندی ABN/AMRO در سال 2010 به اتهام کار با ایران، لیبی و سودان، جریمه به میزان 500 میلیون دلار.
ک- بانک سوئیسی کردیت سوئیس به اتهام کار با ایران در سال 2009، جریمه به میزان 536 میلیون دلار.
١٢- بانک سوئیسی UBS در سال 2006 به اتهام کار با ایران، کوبا و لیبی، جریمه به میزان 440 میلیون دلار.
١٣- بانک هلندی ING در سال 2012 به اتهام کار با ایران و کوبا، جریمه به میزان حدود 17 میلیون دلار.
اين عضو تیم مذاکرهکننده در همین زمینه توضیح داده: «بدیهی است که این بانکها این جریمهها را برای این پرداختهاند که کماکان دسترسی به تجارت و سیستم بانکی آمریکا را از دست ندهند. بر این اساس این بانکها قبل از ریسک دیگری در تصمیم به کار با ایران مایل اند که با انجام مشورتها و کار بیشتر با آمریکا از این کشور درباره تعریف کار خود با ایران به تعریف مشخصی برسند. این گفتوگوها شروع شده و هماکنون در سطوح مختلف بین ایران، اروپا و آمریکا در جریان است و این یک مطالبه جدی از سوی ایران است که بانکهای اروپایی و آسیایی باید ضمانتهای کافی برای کار با ایران را به دست آورند. این کار البته ممکن است به دلایل مسائل پیچیده فنی که دخیل در موضوع است، به زمان معقولی نیاز داشته باشد؛ اما یک مطالبه جدی از سوی ایران و اروپاست که در این موضوع با یکدیگر موضع مشترک دارند. بیشک پیگیری این موضوع از اولویتهای مهم و اصلی مذاکرات ایران با کشورهای 1+5 در چارچوب اجرای برجام است».
اعضای ستاد پیگیری برجام موظف اند که این مشکلات را حل کنند تا اقتصاد ایران به شرایط پیش از تحریم بازگردد؛ مشکلاتی که نه آنها به عنوان اعضای تیم مذاکرهکننده، نه دولتی که در آن کار میکنند و نه برجام، هیچکدام در ایجادش مؤثر نبودهاند؛ بلکه تنها مسئول پاککردن میراث ناخوشایند مصیبت تحریم هستند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.