مروری بر «خاطرات پری و گنجشکها» طراحیها و نقاشیهای پرویز حبیبپور در گالری گویه
تو خطوط شباهت را تصویر کن
لوسین گلدمن (فیلسوف و جامعهشناس فرانسوی) در بخشی از نظریاتش اثر هنری/ ادبی را محصول درک هنرمند از حزب/ حلقهای که در آن عضو است میداند. در این نظریه اثر هنری حاصل نگرشی است که از بحثها و جدلها و نظرات درونگروهی به وجود میآید. این نظریه تاحدودی نزدیک به نظریه بازتاب است که لوکاچ (نظریهپرداز اهل مجارستان) آن را در آثارش بازگو کرده است.
جواد آقاجانی، پژوهشگر و مدرس هنر: لوسین گلدمن (فیلسوف و جامعهشناس فرانسوی) در بخشی از نظریاتش اثر هنری/ ادبی را محصول درک هنرمند از حزب/ حلقهای که در آن عضو است میداند. در این نظریه اثر هنری حاصل نگرشی است که از بحثها و جدلها و نظرات درونگروهی به وجود میآید. این نظریه تاحدودی نزدیک به نظریه بازتاب است که لوکاچ (نظریهپرداز اهل مجارستان) آن را در آثارش بازگو کرده است. از زوایه دید لوکاچ و تعدادی از مارکسیستها اثر هنری/ ادبی محصول تاریخ و جریانهای اجتماعی و زمانهای است که هنرمند در آن زندگی میکند. اینجاست که هنرمند قبل از ایفای نقش و نگاه به جایگاهش باید وظیفه شهروندی خود را به جا آورد. او باید دغدغههای اجتماع، زمانه و محیطش را ببیند، بشناسد و بشناساند. برخی آثار پرویز حبیبپور (۱۳۱۴ / بندر انزلی) نیز با این تفکر و نظر قابلنقد و بررسی است. حبیبپور در برخی آثار خود تصویرگر سوژههای فرهنگی، اجتماعی و سیاسی دورهای است که نقل محفل روشنفکران چپگرا بوده است. برخی آثارش در راه مبارزهای خلق شدهاند که او و همراهانش با تیغ تیز نقد قصد اصلاح آن را داشتهاند. برابری طبقاتی، گرفتاریهای قشر کمبرخوردار، کودکان محرومی که به اجبار باید کار کنند، زنانی که در جستوجوی لقمهای نان برای فرزندان گرسنهشان هستند و در طرف دیگر ثروتمندانی که بدون توجه به مصائب ناشی از فقر و گرسنگی هر روز بر سرمایه خود میافزایند. هنرمند اینجا چشم و زلف معشوق را کنار گذاشته و درد مردم را به تصویر میکشد. توجه به برابری طبقاتی از جمله مواردی بود که در ایران آن روز سوژه داغ تعدادی از نویسندگان، روزنامهنگاران، دانشگاهیان و هنرمندان مبارز آن دوره بود. ژاک رانسیر خلق اثر براساس این طرز فکر را گونهای از زیباییشناسی میداند؛ گونهای که معیارهایش را اجتماع و سیاست تعیین میکند. برخی آثار قابلتوجه حبیبپور همان آثاری است که بخشی از فرهنگ، سیاست و هویت جامعه را پس از شناسایی و بررسی به تصویر کشیده است. او با نقاشیهایش در این گونه هنری- اجتماعی روایتگر تلخیها و شیرینیهایی است که در زندگی خود تجربه کرده است. روایتهایش از زندگی و زندان در کنار نقاشیهایش مخاطب را به روزهایی میبرد که قهوهخانهها و کافهها و محافل ادبی و هنری محل شکلگیری بسیاری جریانهای فکری بودهاند. جریانهایی که منجر به خلق آثاری قابلتوجه در حوزههای ادبیات و هنر شدهاند. خواندن شعرها و داستانها و دیدن آثار تجسمی آن دوره برای مخاطب حال حاضر نیز قابلتأمل است. حبیبپور با طرحها و نقاشیهایش برایمان روایت میکند. پرویز حبیبپور برایمان از دورهای میگوید که نهتنها شاعران و نقاشان بلکه جوانانش نیز با زبان یونیفرم در پی آن بودند که مردم از ظاهر و زرقوبرق و تجمل و لباس و مبلمان گرانبها و نمای درباری به سوژه تن تمایل پیدا کنند. جایی که بتوان تن متفکر را تبدیل به آرمان کرد و نه ظاهر را. آثار حبیبپور را علاوه بر دیدن باید شنید؛ خاطرات حبیبپور مخاطب را با سوژههای طراحی و نقاشیاش بیشتر آشنا میکند؛ سوژههایی که نقاش برگزیده تجربه زیسته او را در زندگی و زندان نشان میدهد. مخاطب با نگاه به فرم گنجشکهای طراحیشده حبیبپور همزیستی هنرمند با آنها را در زندان قزلحصار پیدا میکند. پری خانم گربه خو گرفته با زندانیان زندان ارومیه و گذر هنرمند از دریاچه ارومیه بهسوی مقصد (زندان) با کشتی نوح (نام یکی از لنجهای معروف منطقه) خاطرات هنرمندی است که امروز در قالب نوشتار، گفتار یا تصویر برای مخاطب نقل میشوند. روایات حبیبپور بخشی از تاریخ شفاهی دوران معاصر ماست. بخشی که برای عدهای از ما همچنان جذاب، دیدنی و شنیدنی است. تعدادی از نقاشیهای این هنرمند با گردآوری، انتخاب و نمایشگاهگردانی امیر وارسته در گالری گویه برای علاقهمندان به هنرهای دیداری به نمایش درآمده است. روز افتتاحیه با اجرای (پرفورمنس) امیر وارسته نیز همراه بود. افزونهای که همراه با روایت خاطرات پری و گنجشکها، بازدیدکنندگان را به تأمل و تعمق بیشتر در آثار پرویز حبیبپور وامیداشت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.