سناریوی چین برای غرب آفریقا
چین به دنبال ایجاد قدرت دریایی در مقیاس جهانی است و احتمالا بهزودی برای احداث پایگاههای جدید در خارج از این کشور سرمایهگذاری خواهد کرد تا حضور نظامی خود را در سراسر جهان تقویت کند. برنت سادلر، محقق ارشد در اندیشکده بنیاد هریتیج، معتقد است ساخت پایگاههای جدید در مناطق دورتر در اقیانوس آرام یا در سواحل اقیانوس اطلس در آفریقا، توانایی عملیاتی چین را تا حد زیادی افزایش میدهد.
چین به دنبال ایجاد قدرت دریایی در مقیاس جهانی است و احتمالا بهزودی برای احداث پایگاههای جدید در خارج از این کشور سرمایهگذاری خواهد کرد تا حضور نظامی خود را در سراسر جهان تقویت کند. برنت سادلر، محقق ارشد در اندیشکده بنیاد هریتیج، معتقد است ساخت پایگاههای جدید در مناطق دورتر در اقیانوس آرام یا در سواحل اقیانوس اطلس در آفریقا، توانایی عملیاتی چین را تا حد زیادی افزایش میدهد. سادلر در یک سخنرانی در بنیاد هریتیج گفت: «مدل آنها متفاوت است اما از بسیاری جهات درنهایت پایگاههایی شبیه به ایالات متحده خواهند داشت». او با اشاره به اینکه رژیم چین در حال ایجاد گروههای حمله ناو هواپیمابر شبیه ایالات متحده است، افزود: حرب کمونیست چین برای حفظ این گروههای عملیاتی در خارج از کشور، علاوه بر پایگاهی که در سال ۲۰۱۷ در جیبوتی ساخته، به پایگاههای خارجی بیشتری نیاز دارد. به گفته این محقق، چین با ساختن پایگاهی جدید در سواحل غربی آفریقا، شاید در گینه استوایی، میتواند توانایی خود را برای تأمین مهمات و سوخت به گروههای حمله و همچنین فعالیت در اقیانوس اطلس بهطور نامحدود افزایش دهد. او همچنین پیشنهاد کرد ایالات متحده برای مقابله با اقدامات رژیم چین باید روش خود در دولتسازی را اصلاح کرده و حضور دریایی خود را با توسعه اقتصادی و همچنین دیپلماسی قدرتمندتر ادغام کند. همچنین به گفته الکساندر وولی، مدیر مشارکت و ارتباطات در «ایر دیتا»، اندیشکدهای که کمکهای دولت به پروژههای توسعه را تجزیه و تحلیل میکند، هدایت جریان نقدینگی و سایر منابع از چین به کشورهای غرب آفریقا میتواند نشان دهد که پروژههای توسعه در این مناطق بهخوبی در حال انجام است. بر اساس گزارشی که این مؤسسه منتشر کرده، باتا در گینه استوایی، یکی از گزینههای اصلی برای یک پایگاه نظامی جدید چین است. بر اساس این گزارش، چین تاکنون بیش از ۶۵۹ میلیون دلار برای توسعه بندر در آنجا هزینه کرده است. از زمان آغاز اجرای اصلاحات اقتصادی و اختراع سوسیالیسم چینی از سوی دنگ شیائوپینگ و همقطارانش در سالهای پایانی دهه ۱۹۷۰، مناسبات میان چین و قاره آفریقا هم طبیعتا تغییر کرد. تا میانه دهه 90 و تا سالهایی که چین همچنان مشغول جذب سرمایههای خارجی بود، تغییر چندانی در مبادلات میان دو طرف دیده نمیشود؛ اما حجم تجارت میان چین و کشورهایی آفریقایی از سال ۱۹۹۵ تا سال ۲۰۱۸، رشدی انفجاری را تجربه میکند و از سه میلیارد دلار به ۱۴۳ میلیارد دلار در سال میرسد. واضح است که چین صادرکننده عمده محصولات مصرفی، تولیدی و زیرساختهاست و از آفریقا مواد خام وارد میکند. چین از سال ۲۰۰۹ جای قدرتهای استعماری قدیمی مانند فرانسه را گرفته و شریک اصلی تجاری قاره آفریقاست. شی جینپینگ، رئیسجمهوری چین، در سال ۲۰۱۵ در اجلاس همکاریهای چین و آفریقا با تأکید بر دوستی طبیعی و سرنوشت مشترک دو طرف گفت: مراودات ما یک معامله برد-برد است. این گزاره، دستکم در بدو امر واقعی به نظر میرسد. قاره آفریقا زمینه بسیار مساعدی برای سرمایهگذاریهای بزرگ چین فراهم میکند. در برابر، سرمایه چین نیاز گسترده کشورهای آفریقایی به طرحهای عمرانی و زیرساختهای حیاتی را تأمین مالی میکند. روزنامه لوموند فرانسه در سال ۲۰۱۹ با انتشار گزارشی اعلام کرد بدون چین، آفریقا احتمالا درحالحاضر منطقهای نابودشده بود. بااینحال، چین با مشکلاتی نیز در این مسیر مواجه است. حزب کمونیست چین برخلاف آمریکا متحدان فراوانی ندارد و این به آن معناست که تا زمانی که بتواند پایگاههای خود را بسازد، نمیتواند بهسادگی روی استقبال از حضور نظامی خود در هر نقطه از جهان حساب کند. انتظار میرود تعداد ناوهای نیروهای دریایی چین تا دو سال آینده به بیش از ۴۰۰ کشتی افزایش یابد و اگر گارد ساحلی چین و نیروهای شبهنظامی دریایی نیز محاسبه شوند، این تعداد به بیش از ۶۰۰ کشتی افزایش مییابد. این در حالی است که ایالات متحده تنها ۲۹۰ شناور جنگی دارد. هرچند نزدیک به ۳۰۰ کشتی جنگی ایالات متحده از نظر فناوری پیشرفتهتر از بسیاری از ناوهای چینی هستند، اما فقط حدود یکسوم از این نیرو ممکن است در هر موقعیتی بلافاصله در دسترس باشد و بیشتر از یکسوم دیگر آن در سراسر جهان پراکنده است. در مجموع، حدود ۶۰ کشتی جنگی ایالات متحده در منطقه هند و اقیانوس آرام مستقر بوده و آماده رویارویی با حمله چین در هر روز هستند. در همین حال، اکثر ناوگان چینی درحالحاضر در ۳۰۰مایلی این کشور مستقر هستند. این به آن معناست که اگر جنگی در اقیانوس هند و اقیانوس آرام رخ دهد، ایالات متحده با ضعف درخور توجهی روبهرو است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.