راه اگر باز نبود، کوچه عوض نمیکنیم!
فاتیما انصاری.سرپرست روزنامه «شرق» استان اصفهان
کوچه کنسولگری را که رد میکنم، راسته بازار حکیم؛ گاریچی پیر راه را یکباره میبندد تا قالیهای نایین و کاشان را در بازار فرشفروشها خالی کند. نه بوق میزنم و نه فریاد. مستأصل میایستم تا به صدای بلند به جای من اعتراض کند: «خانم دم عیدها همین بساط است برو دو کوچه بالاتر». با خودم میگویم کو تا عید؟ روزهای مانده از سال را با انگشتهایم میشمارم. مثل بچهدبستانیها و انگشت کم میآورم. کم آوردهام. کار سخت است، خیلی سخت؛ اما همین نفسهای آخر اسفند، انگار که برای ما اصفهانیها بد هم نیست: زایندهرود جاریست؛ هوا اندکی بهتر است؛ «امید» اگرچه لنگلنگان و زخمخورده، اما با همه توان خود کاری کارستان کرده! و شادمانی کمرمق دوباره به صورتها و صورتکها بازگشته. درختان روبهروی دفتر روزنامه، آنقدری شکوفه دادهاند که بشود گفت بهار همینجاست: لابهلای منارههای خاکگرفته چهارباغ، زخمی از دشنه مترو... در شیهه اسبهای میدان نقش جهان که از چرخیدن دور یادگاران شاهعباسی خسته نشدهاند هنوز، و سکوت سیوسهپل که جمعیت تنک پرندگان روسی را مدام نگرانند... بااینهمه دلمان خوش است که رهگذران خواجو، هنوز نایی برای آوازخوانی شبانه در شبهای زایندهرود دارند گرچه نه «ارحام صدر»ی هست که نیش زبانش، طنازی اصفهانیها را به رخ بکشد و نه «زاون قوکاسیان»ی که آبروی سینمای نصف جهان باشد و نه نی «کسایی» در تیمچههای قیصریه که هفتبند آدم را به کرشمه دستگاه اصفهان میهمان کند؛ و نه شاید نشانی از «سپاهان حالاحالا قهرمان» هست که در انتهای جدول شرمنده هواداران ناراضی دستوپا میزند... نشانههای فراوان از آنان که عکس پریدهرنگشان در قهوهخانهها و حجرههای نمور بازاریها و بریانیها هم که اگر یادگار مانده باشد؛ میدانیم که نیست؛ اما خوشبینم و خوشبینیم که بچههای بینام و گمنام اصفهانی دارند همین روزهای آخر سال را از روی دست مکتب اصفهان ساز میزنند و موسیقی میآموزند؛ تئاتر خیابانی را در گوشه میدان کوچک جلفا به پا کردهاند و عکاسهای جویای سوژه که در خشکی و خشکسالی کم نیاوردهاند و همچنان کادرِ بسته زایندهرود را گوشه لنزهایشان نشاندهاند. از همه سختتر خبرنگاران و نویسندگانی که بیصدا اصفهان را مینویسند و ترجمه میکنند و ساکت و بیصدا میخوانند و میخوانند و میخوانند، شاید روزهای بهتر نویدشان دهد از آینده پرامید: همینها که در انتخابات مجلس نفس را از «شرق سنتی» بازپس گرفتند و انگشتشان آبی شد: آبی لاجوردی ... آبی فیروزهای ... آبی آسمانی ... آسمان دل ما اصفهانیها امروز اگر پرندهای- حتی این مهاجران روسی جاخوشکرده- ندارد؛ ابری هم نیست. همین ما را بس ... .
کوچه کنسولگری را که رد میکنم، راسته بازار حکیم؛ گاریچی پیر راه را یکباره میبندد تا قالیهای نایین و کاشان را در بازار فرشفروشها خالی کند. نه بوق میزنم و نه فریاد. مستأصل میایستم تا به صدای بلند به جای من اعتراض کند: «خانم دم عیدها همین بساط است برو دو کوچه بالاتر». با خودم میگویم کو تا عید؟ روزهای مانده از سال را با انگشتهایم میشمارم. مثل بچهدبستانیها و انگشت کم میآورم. کم آوردهام. کار سخت است، خیلی سخت؛ اما همین نفسهای آخر اسفند، انگار که برای ما اصفهانیها بد هم نیست: زایندهرود جاریست؛ هوا اندکی بهتر است؛ «امید» اگرچه لنگلنگان و زخمخورده، اما با همه توان خود کاری کارستان کرده! و شادمانی کمرمق دوباره به صورتها و صورتکها بازگشته. درختان روبهروی دفتر روزنامه، آنقدری شکوفه دادهاند که بشود گفت بهار همینجاست: لابهلای منارههای خاکگرفته چهارباغ، زخمی از دشنه مترو... در شیهه اسبهای میدان نقش جهان که از چرخیدن دور یادگاران شاهعباسی خسته نشدهاند هنوز، و سکوت سیوسهپل که جمعیت تنک پرندگان روسی را مدام نگرانند... بااینهمه دلمان خوش است که رهگذران خواجو، هنوز نایی برای آوازخوانی شبانه در شبهای زایندهرود دارند گرچه نه «ارحام صدر»ی هست که نیش زبانش، طنازی اصفهانیها را به رخ بکشد و نه «زاون قوکاسیان»ی که آبروی سینمای نصف جهان باشد و نه نی «کسایی» در تیمچههای قیصریه که هفتبند آدم را به کرشمه دستگاه اصفهان میهمان کند؛ و نه شاید نشانی از «سپاهان حالاحالا قهرمان» هست که در انتهای جدول شرمنده هواداران ناراضی دستوپا میزند... نشانههای فراوان از آنان که عکس پریدهرنگشان در قهوهخانهها و حجرههای نمور بازاریها و بریانیها هم که اگر یادگار مانده باشد؛ میدانیم که نیست؛ اما خوشبینم و خوشبینیم که بچههای بینام و گمنام اصفهانی دارند همین روزهای آخر سال را از روی دست مکتب اصفهان ساز میزنند و موسیقی میآموزند؛ تئاتر خیابانی را در گوشه میدان کوچک جلفا به پا کردهاند و عکاسهای جویای سوژه که در خشکی و خشکسالی کم نیاوردهاند و همچنان کادرِ بسته زایندهرود را گوشه لنزهایشان نشاندهاند. از همه سختتر خبرنگاران و نویسندگانی که بیصدا اصفهان را مینویسند و ترجمه میکنند و ساکت و بیصدا میخوانند و میخوانند و میخوانند، شاید روزهای بهتر نویدشان دهد از آینده پرامید: همینها که در انتخابات مجلس نفس را از «شرق سنتی» بازپس گرفتند و انگشتشان آبی شد: آبی لاجوردی ... آبی فیروزهای ... آبی آسمانی ... آسمان دل ما اصفهانیها امروز اگر پرندهای- حتی این مهاجران روسی جاخوشکرده- ندارد؛ ابری هم نیست. همین ما را بس ... .
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.