|

غیبت همیشگی تیم‌های ورزشی ایران در المپیک

آخرین تلاش برای رسیدن به 5 حلقه

راه موفقیت در المپیک، گرفتن مدال در ورزش‌های انفرادی است. کشورهایی مثل چین و آمریکا در رشته‌هایی مثل دوومیدانی، شنا و ژیمناستیک طلاها را درو می‌کنند و در جایگاه‌های برتر المپیک قرار می‌گیرند. موفقیت ایران هم در ادوار المپیک مرهون رشته‌هایی مثل کشتی، وزنه‌برداری و تکواندو بوده و هست. با اینکه سرمایه‌گذاری در رشته‌های تیمی نمی‌‌تواند پایه موفقیت کشورها در المپیک باشد، اما حضور در این رشته‌ها همیشه برای کشورها مهم بوده است. شرکت‌کردن در رشته‌های تیمی شور و هیجان خاصی به ورزش هر کشور در مقطع المپیک می‌دهد و این موضوع نقطه‌ضعف ورزش ایران در تاریخ المپیک بوده است. در تاریخ المپیک فقط شش مرتبه اثری از ورزش‌های تیمی ایران در المپیک دیده شده است. فوتبال ایران حضور در سه المپیک 1964، 1972 و 1976 را تجربه کرده است. بسکتبال دو بار المپیکی بوده آن‌هم در سال‌های 1948 و 2008. جالب اینکه سومین رشته تیمی ایران که المپیک را تجربه کرده است واترپلو است در سال 1976. سه تیم فوتبال، دو تیم بسکتبال و یک تیم واترپلو؛ اینها کل حضور ایران بوده در تاریخ ورزش‌های گروهی؛ یک کارنامه بسیار ضعیف. این در حالی است كه برای کشوری مثل ایران حضور در ورزش‌های تیمی المپیک از دو لحاظ حائز اهمیت است؛ نخست اینکه باعث می‌شود کاروان ایران پرشمارتر شود؛ دستاورد مهم‌تر این است با توجه به اینکه هر تیم حداقل چند بازی انجام می‌دهد و مثل رشته‌های انفرادی نیست که مسابقه‌شان به یک روز خلاصه شود شور بیشتری در بین ایرانی‌ها ایجاد می‌شود و سهم ایران در بازی‌های المپیک بسیار بالا می‌رود.
در سال‌های اخیر ورزش‌های گروهی ایران جان تازه‌ای گرفتند اما بازهم در رسیدن به المپیک ناکام بودند. دو تیم بسکتبال و والیبال ایران در بین تیم‌های آسیایی شایسته‌ترین تیم‌ها برای رسیدن به المپیک 2012 بودند اما هر دو ناکام شدند. حسرت المپیکی‌شدن فوتبال هم که به 44 سال رسیده است. آمار نشان می‌دهد پس از انقلاب فقط یک تیم ورزشی ایران رنگ المپیک را دیده است که آن‌هم بسکتبال بوده در المپیک 2008 پکن. در همین المپیک 2016 رشته‌های گروهی واترپلو، بسکتبال، فوتبال، هاکی، هندبال، راگبی، والیبال و حتی والیبال ساحلی ورزش‌های گروهی حاضر در مسابقات هستند اما ایران در فاصله چند ماه مانده به این مسابقات فقط شانس حضور در سه رشته والیبال، بسکتبال و هندبال را دارد؛ آن‌هم در بخش آقایان. پیش‌ازاین چند رشته مثل فوتبال و واترپلو در دیدارهای انتخابی موفق نشدند سهمیه بگیرند. دراین‌میان حذف فوتبال یک ناکامی درخور توجه بود چون این تیم پتانسیل صعود به المپیک را داشت.
والیبال؛ شانس اول
در بین تیم‌های ورزشی ایران هیچ تیمی مثل والیبال به المپیک نزدیک نیست. رشته‌ای که تا به امروز حضور در المپیک را تجربه نکرده است. والیبال ایران چند سالی است که قدرت اول آسیاست اما با یک شکست ناباورانه حضور در المپیک قبلی را از دست داد. این‌بار ایران فرصت خوبی برای رسیدن به المپیک دارد. نسل طلایی ایران پس از چند قهرمانی در آسیا و بازی‌های آسیایی، درخشش در لیگ جهانی و جام جهانی والیبال با حضور در المپیک می‌تواند ویترین افتخاراتش را تکمیل کند. هرچند محمودرضا داورزنی می‌گوید هدف والیبال فقط حضور در المپیک نیست و این تیم به مدال‌گرفتن در ریو هم فکر می‌کند؛ یک بلندپروازی بی‌سابقه.
مسابقات والیبال انتخابی المپیک از هشتم خردادماه سال آینده با حضور 12 تیم در دو گروه هشت‌تیمی و چهار‌تیمی به صورت جداگانه در ژاپن برگزار می‌شود. ایران در گروه هشت‌تیمی این رقابت‌ها با تیم‌های استرالیا، چین، ژاپن، ونزوئلا، کانادا، لهستان و فرانسه برای چهار سهمیه المپیک که به تیم‌های اول تا سوم و بهترین تیم آسیایی تعلق می‌گیرد، مبارزه خواهد کرد. ایران دو راه برای رسیدن به المپیک دارد؛ یا در بین سه تیم برتر قرار بگیرد یا بهترین تیم آسیایی شود. اگر اتفاق خاصی نیفتد این توانایی در والیبال ایران وجود دارد که بدون دغدغه به المپیک برسد؛ مگر اینکه مثل مسابقات انتخابی قبلی، یکباره تیم با یک فروپاشی عجیب روبه‌رو شود. به‌هرحال خیلی‌ها امیدوارند والیبال ایران با مربیگری لوزانو، بلیت حضور در ریودوژانیرو را کسب و آنجا تاریخ‌سازی کند.
هندبال؛ شانس دوم
هندبال هم می‌تواند اولین حضورش در المپیک را جشن بگیرد. کار این رشته ورزشی هم خیلی سخت به نظر می‌رسد. در رقابت‌های انتخابی در قاره آسیا هندبال ایران تا فینال پیش رفت اما در دیدار پایانی مغلوب تیم چندملیتی قطر شد. ایران در آن مسابقات کیفیت بالایی از خودش نشان داد و اگر این تیم به وفاق برسد و حاشیه‌ها را کنار بگذارد می‌تواند برابر تیم‌های خوب هندبال دنیا حرف‌های زیادی برای گفتن داشته باشد.
هندبال هم یک فرصت دیگر برای المپیکی‌شدن دارد؛ دقیقا مثل والیبال و بسکتبال. مرحله بین‌قاره‌ای انتخابی المپیک در سه گروه چهارتیمی، فروردين برگزار می‌شود و از هر گروه دو تیم بلیت ریو را از آنِ خود می‌کنند. ایران بايد با سه تيم قدرتمند اسلووني، سوئد و اسپانيا رقابت کند.
هندبال برای المپیکی‌شدن کار سختی دارد ولی نشدنی هم نیست. هم‌اکنون هندبال ایران دارای چند لژیونر در اروپاست. همچنین این تیم در فینال انتخابی آسیا نمایش بسیار خوبی برابر قطر، نایب‌قهرمان جهان داشت.
بسکتبال؛ شانس سوم
بسکتبال فرصت خوبی را برای المپیکی‌شدن از دست داد. این تیم اگر قهرمان آسیا می‌شد به المپیک صعود می‌کرد اما در نیمه‌نهایی به میزبان رقابت‌ها، چین باخت و این فرصت را از دست داد. یکی از مواردی که باعث شده والیبال و بسکتبال ایران در این سال‌ها به اندازه شایستگی‌شان جواز حضور در المپیک را کسب نکنند نحوه برگزاری دیدارهای انتخابی در قاره آسیاست که اصلا منصفانه نیست. معمولا مسابقات بسکتبال به میزبانی چین برگزار می‌شود و والیبال به میزبانی ژاپن. ایران باید در خانه این دو تیم مدعی در این دو رشته در شرق آسیا به میدان برود و همین کارش را سخت می‌کند. اگر مسابقات در زمینی بی‌طرف باشد قطعا شانس ایران بیشتر می‌شود. بسکتبال هم در این دوره چوب این مسئله را خورد. بااین‌حال آسمان‌خراش‌ها یک شانس دیگر هم دارند. در تیرماه 18 تیم در سه گروه شش‌تیمی قرار می‌گیرند تا سه سهمیه باقی‌مانده بسکتبال در المپیک را کسب کنند. آنگولا،‌ کانادا،‌ چک، فرانسه،‌ یونان،‌ ایران،‌ ایتالیا،‌ ژاپن، مکزیک،‌ نیوزیلند،‌ فیلیپین،‌ پورتوریکو، سنگال،‌ صربستان، تونس،‌ لاتویا، ‌کرواسی و ترکیه‌ کشورهایی هستند که برای سه سهمیه باقی‌مانده المپیک تلاش خواهند کرد. ايران بايد در مصاف با مكزيك، يونان، ايتاليا، كرواسي و تونس در تورين قهرمان شود تا المپيكي شود. اینکه ایران با حضور این تیم‌های قدرتمند بتواند قهرمان گروه خودش شود بسیار سخت به نظر می‌رسد و بعید است بسکتبال المپیکی شود.
در تیم کنونی بسکتبال نفراتی وجود دارند که حضور در المپیک را تجربه کرده‌اند. نسل طلایی بسکتبال ایران در المپیک پکن حاضر شد و المپیک لندن را با ناباوری از دست داد. حضور در المپیک ریودوژانیرو می‌تواند یک حسن ختام برای ستارگانی همچون صمد نیکخواه‌بهرامی، حامد حدادی، مهدی کامرانی و... باشد. بسکتبال اگر المپیکی شود سومین حضورش در این رویداد را تجربه می‌کند و از این حیث با رکورد فوتبال برابری می‌کند.

راه موفقیت در المپیک، گرفتن مدال در ورزش‌های انفرادی است. کشورهایی مثل چین و آمریکا در رشته‌هایی مثل دوومیدانی، شنا و ژیمناستیک طلاها را درو می‌کنند و در جایگاه‌های برتر المپیک قرار می‌گیرند. موفقیت ایران هم در ادوار المپیک مرهون رشته‌هایی مثل کشتی، وزنه‌برداری و تکواندو بوده و هست. با اینکه سرمایه‌گذاری در رشته‌های تیمی نمی‌‌تواند پایه موفقیت کشورها در المپیک باشد، اما حضور در این رشته‌ها همیشه برای کشورها مهم بوده است. شرکت‌کردن در رشته‌های تیمی شور و هیجان خاصی به ورزش هر کشور در مقطع المپیک می‌دهد و این موضوع نقطه‌ضعف ورزش ایران در تاریخ المپیک بوده است. در تاریخ المپیک فقط شش مرتبه اثری از ورزش‌های تیمی ایران در المپیک دیده شده است. فوتبال ایران حضور در سه المپیک 1964، 1972 و 1976 را تجربه کرده است. بسکتبال دو بار المپیکی بوده آن‌هم در سال‌های 1948 و 2008. جالب اینکه سومین رشته تیمی ایران که المپیک را تجربه کرده است واترپلو است در سال 1976. سه تیم فوتبال، دو تیم بسکتبال و یک تیم واترپلو؛ اینها کل حضور ایران بوده در تاریخ ورزش‌های گروهی؛ یک کارنامه بسیار ضعیف. این در حالی است كه برای کشوری مثل ایران حضور در ورزش‌های تیمی المپیک از دو لحاظ حائز اهمیت است؛ نخست اینکه باعث می‌شود کاروان ایران پرشمارتر شود؛ دستاورد مهم‌تر این است با توجه به اینکه هر تیم حداقل چند بازی انجام می‌دهد و مثل رشته‌های انفرادی نیست که مسابقه‌شان به یک روز خلاصه شود شور بیشتری در بین ایرانی‌ها ایجاد می‌شود و سهم ایران در بازی‌های المپیک بسیار بالا می‌رود.
در سال‌های اخیر ورزش‌های گروهی ایران جان تازه‌ای گرفتند اما بازهم در رسیدن به المپیک ناکام بودند. دو تیم بسکتبال و والیبال ایران در بین تیم‌های آسیایی شایسته‌ترین تیم‌ها برای رسیدن به المپیک 2012 بودند اما هر دو ناکام شدند. حسرت المپیکی‌شدن فوتبال هم که به 44 سال رسیده است. آمار نشان می‌دهد پس از انقلاب فقط یک تیم ورزشی ایران رنگ المپیک را دیده است که آن‌هم بسکتبال بوده در المپیک 2008 پکن. در همین المپیک 2016 رشته‌های گروهی واترپلو، بسکتبال، فوتبال، هاکی، هندبال، راگبی، والیبال و حتی والیبال ساحلی ورزش‌های گروهی حاضر در مسابقات هستند اما ایران در فاصله چند ماه مانده به این مسابقات فقط شانس حضور در سه رشته والیبال، بسکتبال و هندبال را دارد؛ آن‌هم در بخش آقایان. پیش‌ازاین چند رشته مثل فوتبال و واترپلو در دیدارهای انتخابی موفق نشدند سهمیه بگیرند. دراین‌میان حذف فوتبال یک ناکامی درخور توجه بود چون این تیم پتانسیل صعود به المپیک را داشت.
والیبال؛ شانس اول
در بین تیم‌های ورزشی ایران هیچ تیمی مثل والیبال به المپیک نزدیک نیست. رشته‌ای که تا به امروز حضور در المپیک را تجربه نکرده است. والیبال ایران چند سالی است که قدرت اول آسیاست اما با یک شکست ناباورانه حضور در المپیک قبلی را از دست داد. این‌بار ایران فرصت خوبی برای رسیدن به المپیک دارد. نسل طلایی ایران پس از چند قهرمانی در آسیا و بازی‌های آسیایی، درخشش در لیگ جهانی و جام جهانی والیبال با حضور در المپیک می‌تواند ویترین افتخاراتش را تکمیل کند. هرچند محمودرضا داورزنی می‌گوید هدف والیبال فقط حضور در المپیک نیست و این تیم به مدال‌گرفتن در ریو هم فکر می‌کند؛ یک بلندپروازی بی‌سابقه.
مسابقات والیبال انتخابی المپیک از هشتم خردادماه سال آینده با حضور 12 تیم در دو گروه هشت‌تیمی و چهار‌تیمی به صورت جداگانه در ژاپن برگزار می‌شود. ایران در گروه هشت‌تیمی این رقابت‌ها با تیم‌های استرالیا، چین، ژاپن، ونزوئلا، کانادا، لهستان و فرانسه برای چهار سهمیه المپیک که به تیم‌های اول تا سوم و بهترین تیم آسیایی تعلق می‌گیرد، مبارزه خواهد کرد. ایران دو راه برای رسیدن به المپیک دارد؛ یا در بین سه تیم برتر قرار بگیرد یا بهترین تیم آسیایی شود. اگر اتفاق خاصی نیفتد این توانایی در والیبال ایران وجود دارد که بدون دغدغه به المپیک برسد؛ مگر اینکه مثل مسابقات انتخابی قبلی، یکباره تیم با یک فروپاشی عجیب روبه‌رو شود. به‌هرحال خیلی‌ها امیدوارند والیبال ایران با مربیگری لوزانو، بلیت حضور در ریودوژانیرو را کسب و آنجا تاریخ‌سازی کند.
هندبال؛ شانس دوم
هندبال هم می‌تواند اولین حضورش در المپیک را جشن بگیرد. کار این رشته ورزشی هم خیلی سخت به نظر می‌رسد. در رقابت‌های انتخابی در قاره آسیا هندبال ایران تا فینال پیش رفت اما در دیدار پایانی مغلوب تیم چندملیتی قطر شد. ایران در آن مسابقات کیفیت بالایی از خودش نشان داد و اگر این تیم به وفاق برسد و حاشیه‌ها را کنار بگذارد می‌تواند برابر تیم‌های خوب هندبال دنیا حرف‌های زیادی برای گفتن داشته باشد.
هندبال هم یک فرصت دیگر برای المپیکی‌شدن دارد؛ دقیقا مثل والیبال و بسکتبال. مرحله بین‌قاره‌ای انتخابی المپیک در سه گروه چهارتیمی، فروردين برگزار می‌شود و از هر گروه دو تیم بلیت ریو را از آنِ خود می‌کنند. ایران بايد با سه تيم قدرتمند اسلووني، سوئد و اسپانيا رقابت کند.
هندبال برای المپیکی‌شدن کار سختی دارد ولی نشدنی هم نیست. هم‌اکنون هندبال ایران دارای چند لژیونر در اروپاست. همچنین این تیم در فینال انتخابی آسیا نمایش بسیار خوبی برابر قطر، نایب‌قهرمان جهان داشت.
بسکتبال؛ شانس سوم
بسکتبال فرصت خوبی را برای المپیکی‌شدن از دست داد. این تیم اگر قهرمان آسیا می‌شد به المپیک صعود می‌کرد اما در نیمه‌نهایی به میزبان رقابت‌ها، چین باخت و این فرصت را از دست داد. یکی از مواردی که باعث شده والیبال و بسکتبال ایران در این سال‌ها به اندازه شایستگی‌شان جواز حضور در المپیک را کسب نکنند نحوه برگزاری دیدارهای انتخابی در قاره آسیاست که اصلا منصفانه نیست. معمولا مسابقات بسکتبال به میزبانی چین برگزار می‌شود و والیبال به میزبانی ژاپن. ایران باید در خانه این دو تیم مدعی در این دو رشته در شرق آسیا به میدان برود و همین کارش را سخت می‌کند. اگر مسابقات در زمینی بی‌طرف باشد قطعا شانس ایران بیشتر می‌شود. بسکتبال هم در این دوره چوب این مسئله را خورد. بااین‌حال آسمان‌خراش‌ها یک شانس دیگر هم دارند. در تیرماه 18 تیم در سه گروه شش‌تیمی قرار می‌گیرند تا سه سهمیه باقی‌مانده بسکتبال در المپیک را کسب کنند. آنگولا،‌ کانادا،‌ چک، فرانسه،‌ یونان،‌ ایران،‌ ایتالیا،‌ ژاپن، مکزیک،‌ نیوزیلند،‌ فیلیپین،‌ پورتوریکو، سنگال،‌ صربستان، تونس،‌ لاتویا، ‌کرواسی و ترکیه‌ کشورهایی هستند که برای سه سهمیه باقی‌مانده المپیک تلاش خواهند کرد. ايران بايد در مصاف با مكزيك، يونان، ايتاليا، كرواسي و تونس در تورين قهرمان شود تا المپيكي شود. اینکه ایران با حضور این تیم‌های قدرتمند بتواند قهرمان گروه خودش شود بسیار سخت به نظر می‌رسد و بعید است بسکتبال المپیکی شود.
در تیم کنونی بسکتبال نفراتی وجود دارند که حضور در المپیک را تجربه کرده‌اند. نسل طلایی بسکتبال ایران در المپیک پکن حاضر شد و المپیک لندن را با ناباوری از دست داد. حضور در المپیک ریودوژانیرو می‌تواند یک حسن ختام برای ستارگانی همچون صمد نیکخواه‌بهرامی، حامد حدادی، مهدی کامرانی و... باشد. بسکتبال اگر المپیکی شود سومین حضورش در این رویداد را تجربه می‌کند و از این حیث با رکورد فوتبال برابری می‌کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.