|

بوی عیدی بوی توپ بدون باروت

مازیار خسروی دبیر گروه سیاسی

ثانیه‌های غلیظی داشت سالی که گذشت. انگار تب داشتند ثانیه‌های این سال. نوروزش در التهاب توافق هسته‌ای گذشت و نحسی سیزده‌‌اش، با سبزه تفاهم در لوزان گره خورد.

ماه به ماه و فصل به فصلش با ضربان رسانه‌ای‌ترین چانه‌زنی دیپلماتیک همه تاریخ پیوند داشت و گره می‌خورد این سال. ملت انگار به جای اکسیژن، ذرات غلیظ سیاست درون ریه می‌فرستادند که دم و بازدم‌شان این‌چنین به بوی سیاست آغشته بود.
در هیچ کجای کتاب‌های آکادمیک علوم سیاسی نوشته نشده بود که دیپلماسی می‌تواند در حد شوخی‌ها و نقل‌قول‌های روزمره شهروندان یک کشور عمومی شود. گاه می‌شنیدی یک راننده تاکسی یا زن خانه‌دار در پاسخی شوخ‌طبعانه به عتابی و خطابی، انگشت هشدار به سوی طرف مقابل بگیرد که «هرگز یک ایرانی را تهدید نکنید!».
اینکه سهل است، از ظریفان «اهل دل» و «عاشقان دل از دست داده» شنیده شد که
«مرا تحریم چشمانت کمر خم می‌کند جانا
ظریفانه توافق کن، دو چشم من فدای تو!»
یا
«مرا تحریم کرده‌ای
تحریم‌های ظالمانه و یک‌طرفه
تحریم لبخند، تحریم نگاه
و من از کاسبان تحریم می‌ترسم».
همه‌چیز البته به این لطافت و نرمی نبود. تندی و تیزی سیاست با پیچ‌و‌تاب چه مغازله‌ها گره نخورد و چقدر «سیمان» و «دفن» و «رآکتور» به میانه میدان مشاعره نیامد. گیرم که «قلب» همواره قلب شعر فارسی بوده و هست؛ اما جای نیما خالی که ببیند یکی از پیروان نادیده‌اش، معشوق را صلا می‌دهد که
«بیا تحریم را برداریم
من رآکتور قلبم را به نام تو می‌کنم
تو هم تحریم چشمانت را از من بردار!»
نَفَس اضطراب دیپلماسی که از حصر سینه‌ها بیرون آمد، هنوز آهی از سر آسایش کشیده و نکشیده، دوباره ذرات سیاست در هوا معلق شد و ریه‌ها را انباشت. واژه‌های غریب، با کلام روزمره مردمان انس گرفتند. «صلاحیت»، «ائتلاف»، «لیست» و «سرلیست»، شد نقل محافل. انگار اسفند سالی که رفت، روی آتشی پنهان بود که مردمان چنین سیاست نفس می‌کشیدند.
و در این سال غلیظ، انگار شب‌نخوابی و چشم‌انتظاری، تقدیر بی‌گریز ایرانیان بود. چند باری در بهار و تابستان، تا سحر انگشت در چشم کردند که لشکر خواب را بتارانند برای دیدن نتیجه فینال جام جهانی دیپلماسی و چند شبی در زمستان برای دیدن سرنوشت برگه‌هایی که با «امید» به روزن تنگ صندوق رأی ریخته بودند.
94 سالی غلیظ و آکنده از سیاست بود؛ البته نه آن‌قدر که دلزدگی ایجاد کند و فرجام ناگزیرش بشود گریز همگانی به جزیره زندگی شخصی پشت دیوارهای بلند خانه‌ها. یک دلیلش اینکه این‌بار کسی میدان سیاست را با میدان جنگ اشتباه نگرفت. کسی فکر نکرد برای بردن حتما باید کسی دیگر ببازد. این‌گونه بود که سیاستی به این پایه غلیظ در هاضمه جمعی یک ملت هضم شد.
کاش و شاید که سیاست در سال پیش‌رو چنین غلیظ نباشد. کاش و شاید هوایی که امسال درون ریه‌ها می‌فرستیم این‌قدر آکنده از ذرات معلق سیاست نباشد. سیاست البته درست مثل هواست؛ حتی اگر یک لحظه نباشد، خفقان می‌آید و مرگ مغزی. هوای کوهساران اما رقیق است و سبک. ریه‌های ما لایق هوایی تازه است و پاک.
ما که «هرگز شب را باور نکردیم
چرا‌که
در فراسوهای دهلیزش
به امید دریچه‌ای
دل بسته بودیم».
برای ما که «تکرار کردیم» مایی که
«شکوهی در جان‌مان تنوره می‌کشد
گویی از پاک‌ترین هوای کوهستان
لبالب
قدحی در‌کشیده‌ایم».

به تماشای «ما» بیا!
حالا بازهم رسیده‌ایم به بوی عیدی، بوی توپ ... . به همان چیزها که با آن، زمستان را سر کردیم. خاطره‌های پردریغ همچنان در قلب‌مان شعله می‌کشد. سر سفره هفت‌سین سبز، جای کسانی خالی است. پس باز باید همت کرد و دعا که «حول حالنا الی احسن الحال ...».

بازهم بوی عیدی بوی توپ. این‌بار بدون باروت ...

ثانیه‌های غلیظی داشت سالی که گذشت. انگار تب داشتند ثانیه‌های این سال. نوروزش در التهاب توافق هسته‌ای گذشت و نحسی سیزده‌‌اش، با سبزه تفاهم در لوزان گره خورد.

ماه به ماه و فصل به فصلش با ضربان رسانه‌ای‌ترین چانه‌زنی دیپلماتیک همه تاریخ پیوند داشت و گره می‌خورد این سال. ملت انگار به جای اکسیژن، ذرات غلیظ سیاست درون ریه می‌فرستادند که دم و بازدم‌شان این‌چنین به بوی سیاست آغشته بود.
در هیچ کجای کتاب‌های آکادمیک علوم سیاسی نوشته نشده بود که دیپلماسی می‌تواند در حد شوخی‌ها و نقل‌قول‌های روزمره شهروندان یک کشور عمومی شود. گاه می‌شنیدی یک راننده تاکسی یا زن خانه‌دار در پاسخی شوخ‌طبعانه به عتابی و خطابی، انگشت هشدار به سوی طرف مقابل بگیرد که «هرگز یک ایرانی را تهدید نکنید!».
اینکه سهل است، از ظریفان «اهل دل» و «عاشقان دل از دست داده» شنیده شد که
«مرا تحریم چشمانت کمر خم می‌کند جانا
ظریفانه توافق کن، دو چشم من فدای تو!»
یا
«مرا تحریم کرده‌ای
تحریم‌های ظالمانه و یک‌طرفه
تحریم لبخند، تحریم نگاه
و من از کاسبان تحریم می‌ترسم».
همه‌چیز البته به این لطافت و نرمی نبود. تندی و تیزی سیاست با پیچ‌و‌تاب چه مغازله‌ها گره نخورد و چقدر «سیمان» و «دفن» و «رآکتور» به میانه میدان مشاعره نیامد. گیرم که «قلب» همواره قلب شعر فارسی بوده و هست؛ اما جای نیما خالی که ببیند یکی از پیروان نادیده‌اش، معشوق را صلا می‌دهد که
«بیا تحریم را برداریم
من رآکتور قلبم را به نام تو می‌کنم
تو هم تحریم چشمانت را از من بردار!»
نَفَس اضطراب دیپلماسی که از حصر سینه‌ها بیرون آمد، هنوز آهی از سر آسایش کشیده و نکشیده، دوباره ذرات سیاست در هوا معلق شد و ریه‌ها را انباشت. واژه‌های غریب، با کلام روزمره مردمان انس گرفتند. «صلاحیت»، «ائتلاف»، «لیست» و «سرلیست»، شد نقل محافل. انگار اسفند سالی که رفت، روی آتشی پنهان بود که مردمان چنین سیاست نفس می‌کشیدند.
و در این سال غلیظ، انگار شب‌نخوابی و چشم‌انتظاری، تقدیر بی‌گریز ایرانیان بود. چند باری در بهار و تابستان، تا سحر انگشت در چشم کردند که لشکر خواب را بتارانند برای دیدن نتیجه فینال جام جهانی دیپلماسی و چند شبی در زمستان برای دیدن سرنوشت برگه‌هایی که با «امید» به روزن تنگ صندوق رأی ریخته بودند.
94 سالی غلیظ و آکنده از سیاست بود؛ البته نه آن‌قدر که دلزدگی ایجاد کند و فرجام ناگزیرش بشود گریز همگانی به جزیره زندگی شخصی پشت دیوارهای بلند خانه‌ها. یک دلیلش اینکه این‌بار کسی میدان سیاست را با میدان جنگ اشتباه نگرفت. کسی فکر نکرد برای بردن حتما باید کسی دیگر ببازد. این‌گونه بود که سیاستی به این پایه غلیظ در هاضمه جمعی یک ملت هضم شد.
کاش و شاید که سیاست در سال پیش‌رو چنین غلیظ نباشد. کاش و شاید هوایی که امسال درون ریه‌ها می‌فرستیم این‌قدر آکنده از ذرات معلق سیاست نباشد. سیاست البته درست مثل هواست؛ حتی اگر یک لحظه نباشد، خفقان می‌آید و مرگ مغزی. هوای کوهساران اما رقیق است و سبک. ریه‌های ما لایق هوایی تازه است و پاک.
ما که «هرگز شب را باور نکردیم
چرا‌که
در فراسوهای دهلیزش
به امید دریچه‌ای
دل بسته بودیم».
برای ما که «تکرار کردیم» مایی که
«شکوهی در جان‌مان تنوره می‌کشد
گویی از پاک‌ترین هوای کوهستان
لبالب
قدحی در‌کشیده‌ایم».

به تماشای «ما» بیا!
حالا بازهم رسیده‌ایم به بوی عیدی، بوی توپ ... . به همان چیزها که با آن، زمستان را سر کردیم. خاطره‌های پردریغ همچنان در قلب‌مان شعله می‌کشد. سر سفره هفت‌سین سبز، جای کسانی خالی است. پس باز باید همت کرد و دعا که «حول حالنا الی احسن الحال ...».

بازهم بوی عیدی بوی توپ. این‌بار بدون باروت ...

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.