|

بالاتر از اهانت

بهبهانی

چندی پیش سخنانی از آقای نادر قاضی‌پور، نماینده ارومیه در مجلس شورای اسلامی در رسانه‌ها منعكس شد كه اهانت‌ها و كلمات موهن نامبرده در آن سخنرانی خصوصا نسبت به طایفه نسوان، تعجب همگان را برانگیخت و عكس‌العمل‌های گوناگونی را از جانب صاحب‌نظران، در پی داشت. ولی مطلبی كه چندان مورد عنایت قرار نگرفت، عملكرد ادعایی ایشان در جریان جنگ ایران و عراق بود كه برخلاف نص صریح قرآن و موازین اسلامی است.اما این سخنان - كه متأسفانه با هیجانات و كف‌زدن‌های ممتد مخاطبان روبه‌رو شد- اگرچه بنا به شهادت بسیاری از رزمندگان آن زمان اصلا فاقد صحت است و رخ نداده، اما به فرض وقوع هم، برخلاف نص صریح قرآن و سنت پیامبر گرامی اسلام (ص) بوده است، چنانكه مذكور است:در خاتمه جنگ بدر وقتی مسلمان‌ها پیروزمندانه با اسیران به مدینه بازمی‌گشتند، در فكر بودند كه با اسیران چه باید كرد زیرا تا آن وقت روش به‌خصوصی درباره اسیران نداشتند. آن زمان پیامبر(ص) درباره اسیران بدر با مسلمان‌ها مشورت كرد. خلیفه دوم و عده‌ای از مسلمان‌ها عقیده به كشتن اسیران داشتند ولی خلیفه اول و دیگران گفتند فدیه گرفته آزادشان كنیم و پیامبر(ص) رأی خلیفه اول را پسندید (زندگانی محمد(ص)، اثر محمدحسین هیكل، ترجمه ابولقاسم پاینده، ص 376). به‌این‌ترتیب بنا بر آزادی اسیران گذاشته شد و دراین‌زمینه موارد زیر از گزارش سیره‌ها شایان توجه است:

1- عده‌ای از اسیران كه استطاعت مالی داشتند پیكی به مكه می‌فرستادند تا فدیه آزادی آنها را اخذ كند و در قبال پرداخت فدیه به مسلمان‌ها، آزاد می‌شدند. ابن‌هشام می‌گوید: «فدیه برای آزادی مشركین چهار هزار درهم به‌ازای هر مرد بود و تا هزار درهم نیز تخفیف می‌دادند، مگر كسی كه هیچ نداشت، پس پیامبر (ص) بر او منت نهاده آزادش می‌كرد». در این ارتباط پیام قرآن به اسرا این بود كه «ای پیامبر به كسانی كه در دست شما اسیرند بگو: اگر خدا خیری در دل‌هایتان سراغ كند بهتر از آنچه از دست دادید به شما می‌رساند و شما را می‌آمرزد، و خدا بس آمرزنده و مهربان است».
2- پیامبر (ص) هرچند خود درس ناخوانده بود ولی سوادآموزی امتش را مهم می‌شمرد، ازاین‌رو اعلام داشت هر مشرك اسیر كه باسواد بوده و به 10 مسلمان خواندن‌ونوشتن بیاموزد، آزاد است.
3- ازجمله اسیران بدر سهیل بن عمرو بود كه در دوران مكه فراوان علیه پیامبر(ص) سخنرانی می‌كرد. چون خلیفه دوم او را در بین اسیران دید، به پیامبر (ص) گفت «یا رسول‌الله اجازه بده من دو دندان نیش سهیل را در آورم تا دیگر نتواند چنان داد سخن سر دهد»؛ پیامبر (ص) در پاسخ فرمود: «من كسی را مثله نمی‌كنم، كه اگر خدا بخواهد مرا هم مثله می‌كند
هر چند پیامبرش باشم».
4- فردی به نام ابوعزه در جنگ بدر اسیر شد. به پیامبر (ص) گفت من دخترانی دارم كه نیاز به مراقبت من دارند و پیامبر (ص) او را آزاد كرد به شرط آنكه دیگر به جنگ مسلمان‌ها نیاید. سپس هم‌افق با وقایع جنگ بدر یا پس از آن، آیات اولین سوره محمد‌(ص) در تأیید تصمیم پیامبر(ص) درباره نحوه رفتار با اسرا نازل شد كه می‌فرماید: «پس چون با كافران (در جنگ) روبه‌رو شدید، گردن‌زدن‌هاست؛ تا چون بر آنها در كشتار غلبه كردید پس بندها را محكم كنید (اسیران را به بند كشید) سپس یا منت نهاده آنان را آزاد كنید یا فداء گیرید تا جنگ بارهایش را فرو نهد».به‌این‌ترتیب روشن می‌شود كه نه‌تنها جای هیچ‌گونه افتخاری برای نماینده منتخب مجلس درآنچه ادعا کرده، نیست، بلكه سوای عذرخواهی برای اهانت‌ها- و بالاتر از آن- جای دارد كه دست توبه به درگاه الهی بردارد.

چندی پیش سخنانی از آقای نادر قاضی‌پور، نماینده ارومیه در مجلس شورای اسلامی در رسانه‌ها منعكس شد كه اهانت‌ها و كلمات موهن نامبرده در آن سخنرانی خصوصا نسبت به طایفه نسوان، تعجب همگان را برانگیخت و عكس‌العمل‌های گوناگونی را از جانب صاحب‌نظران، در پی داشت. ولی مطلبی كه چندان مورد عنایت قرار نگرفت، عملكرد ادعایی ایشان در جریان جنگ ایران و عراق بود كه برخلاف نص صریح قرآن و موازین اسلامی است.اما این سخنان - كه متأسفانه با هیجانات و كف‌زدن‌های ممتد مخاطبان روبه‌رو شد- اگرچه بنا به شهادت بسیاری از رزمندگان آن زمان اصلا فاقد صحت است و رخ نداده، اما به فرض وقوع هم، برخلاف نص صریح قرآن و سنت پیامبر گرامی اسلام (ص) بوده است، چنانكه مذكور است:در خاتمه جنگ بدر وقتی مسلمان‌ها پیروزمندانه با اسیران به مدینه بازمی‌گشتند، در فكر بودند كه با اسیران چه باید كرد زیرا تا آن وقت روش به‌خصوصی درباره اسیران نداشتند. آن زمان پیامبر(ص) درباره اسیران بدر با مسلمان‌ها مشورت كرد. خلیفه دوم و عده‌ای از مسلمان‌ها عقیده به كشتن اسیران داشتند ولی خلیفه اول و دیگران گفتند فدیه گرفته آزادشان كنیم و پیامبر(ص) رأی خلیفه اول را پسندید (زندگانی محمد(ص)، اثر محمدحسین هیكل، ترجمه ابولقاسم پاینده، ص 376). به‌این‌ترتیب بنا بر آزادی اسیران گذاشته شد و دراین‌زمینه موارد زیر از گزارش سیره‌ها شایان توجه است:

1- عده‌ای از اسیران كه استطاعت مالی داشتند پیكی به مكه می‌فرستادند تا فدیه آزادی آنها را اخذ كند و در قبال پرداخت فدیه به مسلمان‌ها، آزاد می‌شدند. ابن‌هشام می‌گوید: «فدیه برای آزادی مشركین چهار هزار درهم به‌ازای هر مرد بود و تا هزار درهم نیز تخفیف می‌دادند، مگر كسی كه هیچ نداشت، پس پیامبر (ص) بر او منت نهاده آزادش می‌كرد». در این ارتباط پیام قرآن به اسرا این بود كه «ای پیامبر به كسانی كه در دست شما اسیرند بگو: اگر خدا خیری در دل‌هایتان سراغ كند بهتر از آنچه از دست دادید به شما می‌رساند و شما را می‌آمرزد، و خدا بس آمرزنده و مهربان است».
2- پیامبر (ص) هرچند خود درس ناخوانده بود ولی سوادآموزی امتش را مهم می‌شمرد، ازاین‌رو اعلام داشت هر مشرك اسیر كه باسواد بوده و به 10 مسلمان خواندن‌ونوشتن بیاموزد، آزاد است.
3- ازجمله اسیران بدر سهیل بن عمرو بود كه در دوران مكه فراوان علیه پیامبر(ص) سخنرانی می‌كرد. چون خلیفه دوم او را در بین اسیران دید، به پیامبر (ص) گفت «یا رسول‌الله اجازه بده من دو دندان نیش سهیل را در آورم تا دیگر نتواند چنان داد سخن سر دهد»؛ پیامبر (ص) در پاسخ فرمود: «من كسی را مثله نمی‌كنم، كه اگر خدا بخواهد مرا هم مثله می‌كند
هر چند پیامبرش باشم».
4- فردی به نام ابوعزه در جنگ بدر اسیر شد. به پیامبر (ص) گفت من دخترانی دارم كه نیاز به مراقبت من دارند و پیامبر (ص) او را آزاد كرد به شرط آنكه دیگر به جنگ مسلمان‌ها نیاید. سپس هم‌افق با وقایع جنگ بدر یا پس از آن، آیات اولین سوره محمد‌(ص) در تأیید تصمیم پیامبر(ص) درباره نحوه رفتار با اسرا نازل شد كه می‌فرماید: «پس چون با كافران (در جنگ) روبه‌رو شدید، گردن‌زدن‌هاست؛ تا چون بر آنها در كشتار غلبه كردید پس بندها را محكم كنید (اسیران را به بند كشید) سپس یا منت نهاده آنان را آزاد كنید یا فداء گیرید تا جنگ بارهایش را فرو نهد».به‌این‌ترتیب روشن می‌شود كه نه‌تنها جای هیچ‌گونه افتخاری برای نماینده منتخب مجلس درآنچه ادعا کرده، نیست، بلكه سوای عذرخواهی برای اهانت‌ها- و بالاتر از آن- جای دارد كه دست توبه به درگاه الهی بردارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.