|

تشخیص مصلحت

مهرداد حجتی

منتقد دست‌راستی می‌گوید: «اصلا به مصلحت نیست گروهی بخواهند از این جنجال استفاده کنند و تلویزیون را بکوبند. بالاخره این حرف در یک برنامه تلویزیونی زده شده».
منتقد دست‌چپی می‌گوید: «چه کسی باید بگويد چه‌چیزی مصلحت است و چه‌چیزی مصلحت نیست؟ کار منتقد، نقدکردن است. در هر حالتی انتقاد به مصلحت گروهی نیست». دست‌راستی می‌گوید: «بالاخره باید مصلحت را سنجید. نمی‌شود هر نکته‌ای را در هرجایی گفت. پیامد دارد. مثل همین حرف‌هایی که پرویز پرستویی زد و کلی مسئله ایجاد کرد».
می‌پرسم: «پرستویی چه گفته؟»
دست‌راستی می‌گوید: «درباره بهروز افخمی حرف‌هایی زده است که مصلحت نبود».
دست‌چپی می‌گوید: «باز هم می‌گوید مصلحت. شما مصلحت را تشخیص می‌دهید؟ تشخیص پرستویی با شما فرق دارد. او حرف‌هایی را رسانه‌ای کرده. همان‌طور که افخمی کرده. بالاخره اتفاقی است که افتاده». فنجان چای سبز نیم‌خورده‌ام را روی میز می‌گذارم و می‌گویم: «چقدر دق می‌دهید؟ چرا نمی‌گویید پرستویی چه گفته؟»
دست‌چپی می‌گوید: «در جواب بهروز افخمی که در برنامه‌اش گفته جایزه سیمرغ بهترین بازیگری جشنواره فجر را از روی مصلحت به او داده‌اند. پرستویی هم نه گذاشته، نه برداشته حسابی از خجالت افخمی درآمده. یک‌راست رفته تو شکمش».
این‌بار محکم‌تر می‌پرسم: «دارید دیوانه‌ام می‌کنید. بگویید پرستویی چه گفته؟»
دست‌چپی می‌گوید: «به افخمی گفته؛ ناصر تقوایی را پس زدید تا میرزا کوچک‌خان بسازید. بعد از فوت علی حاتمی جایگزین شدید و «تختی» را حرام کردید. 10 سال سر سفره «فرزند صبح» نشستید. عقرب را نیمه‌کاره رها کردید. شما کارگردان متوسطی هستید. وای به حال سینمایی که شما بخواهید نجاتش دهید!» می‌پرسم: «افخمی جواب داد؟»
دست‌راستی می‌گوید: «میهمانان برنامه جواب پرستویی را دادند». می‌پرسم: «منظورت چیست؟»
دست‌راستی می‌گوید: «مهدی فخیم‌زاده و ابوالحسن داوودی، داوران جشنواره، در برنامه زنده افخمی صریحا گفتند یکی از جایزه‌ها مصلحتی بوده. معلوم است منظورشان کدام بوده».
دست‌چپی می‌گوید: «افخمی خواسته از زیر بار رویارویی با پرستویی در برود. این کار افخمی زیرکانه بوده که دو داور جشنواره را در پاسخ‌گویی با خود شریک کند. این‌طوری کار پرستویی را دشوار کرده».
دست‌راستی می‌گوید: «واکنش پرستویی غلط بود. او باید می‌پذیرفت جایزه‌اش از روی مصلحت بوده. فکر می‌کنم خودش متوجه هست خواسته‌‌اند هوایش را داشته باشند». دست‌چپی می‌گوید: «فارغ از درست یا غلط‌بودن موضع پرستویی، باید پرسید چرا افخمی پاسخ حرف‌های بی‌پرده پرستویی را نداده است؟ آیا واقعا او ناصر تقوایی را از کارگردانی سریال کوچک جنگلی کنار زده است تا خودش جای او را بگیرد؟» دست‌راستی می‌گوید: «تشخیص افخمی این بوده که پاسخ‌گویی به مصلحت نیست لابد».
دست‌چپی می‌گوید: «ببینید افخمی آن‌موقع خیلی جوان بوده و البته کاملا بی‌تجربه. هیچ فیلم سینمایی یا سریالی در کارنامه‌اش نداشته. بعد به‌یک‌باره جانشین کارگردان بزرگ و پرآوازه‌ای به‌نام تقوایی می‌شود که در کارنامه‌اش چند فیلم موفق سینمایی و یک سریال بسیار موفق داشته است. سریال «دایی‌جان ناپلئون» که یادتان هست؟» دست‌راستی می‌گوید: «در آن زمان بهروز افخمی مدیر گروه فیلم و سریال تلویزیون بوده. در مقام مدیر این‌طور تشخیص داده که لابد تقوایی نمی‌تواند از عهده ساخت سریال برآید و بهتر است خودش کارگردانی را برعهده بگیرد. این اشکالی دارد؟» دست‌چپی می‌گوید: «آن‌موقع کسی بالاسر ایشان نبوده که تشخیص دهد این جابه‌جایی به مصلحت هست یا نه؟»
دست‌راستی می‌گوید: «مگر می‌شود نباشد؟ حتما بوده». دست‌چپی می‌گوید: «چه کسی؟»
دست‌راستی در صندلی‌اش جابه‌جا می‌شود و می‌گوید: «اگر بخواهید همین‌طور پیش بروید به جاهایی می‌رسیم که مصلحت نیست. بالاخره کسی تشخیص داده که ایشان می‌تواند چنین مسئولیتی را عهده‌دار شود. آن‌موقع هنوز اوایل انقلاب بوده و نیروهای جوان مذهبی در پُست‌های حساس و مهم به‌کار گرفته می‌شدند. افخمی هم یکی از همان افراد». دست‌چپی می‌گوید: «شما چرا این‌قدر مضطربید؟ مگر اتفاقی افتاده؟»
دست‌راستی می‌گوید: «شما آدم را نگران می‌کنید. سؤال‌هایتان نگرانم می‌کند».
دست‌چپی می‌گوید: «پرسشگری یعنی همین. بالاخره تا پرسشی طرح نشود، ابهامات برطرف نمی‌شود. این موضوع لابد سال‌ها بوده که ذهن پرویز پرستویی را مشغول می‌کرده. تا بالاخره با تلنگر خود افخمی به زبان آورده شده. شاید او حرف دل خیلی‌ها را زده؛ همان کسانی که در این سال‌ها با او حشرونشر هم داشته‌‌اند و اما جرئت بازگویی‌اش را نداشته‌‌اند».
دست‌راستی آشفته از جایش بلند می‌شود و می‌گوید: «گفتم، شما اهل تشخيص مصلحت نيستيد!»

منتقد دست‌راستی می‌گوید: «اصلا به مصلحت نیست گروهی بخواهند از این جنجال استفاده کنند و تلویزیون را بکوبند. بالاخره این حرف در یک برنامه تلویزیونی زده شده».
منتقد دست‌چپی می‌گوید: «چه کسی باید بگويد چه‌چیزی مصلحت است و چه‌چیزی مصلحت نیست؟ کار منتقد، نقدکردن است. در هر حالتی انتقاد به مصلحت گروهی نیست». دست‌راستی می‌گوید: «بالاخره باید مصلحت را سنجید. نمی‌شود هر نکته‌ای را در هرجایی گفت. پیامد دارد. مثل همین حرف‌هایی که پرویز پرستویی زد و کلی مسئله ایجاد کرد».
می‌پرسم: «پرستویی چه گفته؟»
دست‌راستی می‌گوید: «درباره بهروز افخمی حرف‌هایی زده است که مصلحت نبود».
دست‌چپی می‌گوید: «باز هم می‌گوید مصلحت. شما مصلحت را تشخیص می‌دهید؟ تشخیص پرستویی با شما فرق دارد. او حرف‌هایی را رسانه‌ای کرده. همان‌طور که افخمی کرده. بالاخره اتفاقی است که افتاده». فنجان چای سبز نیم‌خورده‌ام را روی میز می‌گذارم و می‌گویم: «چقدر دق می‌دهید؟ چرا نمی‌گویید پرستویی چه گفته؟»
دست‌چپی می‌گوید: «در جواب بهروز افخمی که در برنامه‌اش گفته جایزه سیمرغ بهترین بازیگری جشنواره فجر را از روی مصلحت به او داده‌اند. پرستویی هم نه گذاشته، نه برداشته حسابی از خجالت افخمی درآمده. یک‌راست رفته تو شکمش».
این‌بار محکم‌تر می‌پرسم: «دارید دیوانه‌ام می‌کنید. بگویید پرستویی چه گفته؟»
دست‌چپی می‌گوید: «به افخمی گفته؛ ناصر تقوایی را پس زدید تا میرزا کوچک‌خان بسازید. بعد از فوت علی حاتمی جایگزین شدید و «تختی» را حرام کردید. 10 سال سر سفره «فرزند صبح» نشستید. عقرب را نیمه‌کاره رها کردید. شما کارگردان متوسطی هستید. وای به حال سینمایی که شما بخواهید نجاتش دهید!» می‌پرسم: «افخمی جواب داد؟»
دست‌راستی می‌گوید: «میهمانان برنامه جواب پرستویی را دادند». می‌پرسم: «منظورت چیست؟»
دست‌راستی می‌گوید: «مهدی فخیم‌زاده و ابوالحسن داوودی، داوران جشنواره، در برنامه زنده افخمی صریحا گفتند یکی از جایزه‌ها مصلحتی بوده. معلوم است منظورشان کدام بوده».
دست‌چپی می‌گوید: «افخمی خواسته از زیر بار رویارویی با پرستویی در برود. این کار افخمی زیرکانه بوده که دو داور جشنواره را در پاسخ‌گویی با خود شریک کند. این‌طوری کار پرستویی را دشوار کرده».
دست‌راستی می‌گوید: «واکنش پرستویی غلط بود. او باید می‌پذیرفت جایزه‌اش از روی مصلحت بوده. فکر می‌کنم خودش متوجه هست خواسته‌‌اند هوایش را داشته باشند». دست‌چپی می‌گوید: «فارغ از درست یا غلط‌بودن موضع پرستویی، باید پرسید چرا افخمی پاسخ حرف‌های بی‌پرده پرستویی را نداده است؟ آیا واقعا او ناصر تقوایی را از کارگردانی سریال کوچک جنگلی کنار زده است تا خودش جای او را بگیرد؟» دست‌راستی می‌گوید: «تشخیص افخمی این بوده که پاسخ‌گویی به مصلحت نیست لابد».
دست‌چپی می‌گوید: «ببینید افخمی آن‌موقع خیلی جوان بوده و البته کاملا بی‌تجربه. هیچ فیلم سینمایی یا سریالی در کارنامه‌اش نداشته. بعد به‌یک‌باره جانشین کارگردان بزرگ و پرآوازه‌ای به‌نام تقوایی می‌شود که در کارنامه‌اش چند فیلم موفق سینمایی و یک سریال بسیار موفق داشته است. سریال «دایی‌جان ناپلئون» که یادتان هست؟» دست‌راستی می‌گوید: «در آن زمان بهروز افخمی مدیر گروه فیلم و سریال تلویزیون بوده. در مقام مدیر این‌طور تشخیص داده که لابد تقوایی نمی‌تواند از عهده ساخت سریال برآید و بهتر است خودش کارگردانی را برعهده بگیرد. این اشکالی دارد؟» دست‌چپی می‌گوید: «آن‌موقع کسی بالاسر ایشان نبوده که تشخیص دهد این جابه‌جایی به مصلحت هست یا نه؟»
دست‌راستی می‌گوید: «مگر می‌شود نباشد؟ حتما بوده». دست‌چپی می‌گوید: «چه کسی؟»
دست‌راستی در صندلی‌اش جابه‌جا می‌شود و می‌گوید: «اگر بخواهید همین‌طور پیش بروید به جاهایی می‌رسیم که مصلحت نیست. بالاخره کسی تشخیص داده که ایشان می‌تواند چنین مسئولیتی را عهده‌دار شود. آن‌موقع هنوز اوایل انقلاب بوده و نیروهای جوان مذهبی در پُست‌های حساس و مهم به‌کار گرفته می‌شدند. افخمی هم یکی از همان افراد». دست‌چپی می‌گوید: «شما چرا این‌قدر مضطربید؟ مگر اتفاقی افتاده؟»
دست‌راستی می‌گوید: «شما آدم را نگران می‌کنید. سؤال‌هایتان نگرانم می‌کند».
دست‌چپی می‌گوید: «پرسشگری یعنی همین. بالاخره تا پرسشی طرح نشود، ابهامات برطرف نمی‌شود. این موضوع لابد سال‌ها بوده که ذهن پرویز پرستویی را مشغول می‌کرده. تا بالاخره با تلنگر خود افخمی به زبان آورده شده. شاید او حرف دل خیلی‌ها را زده؛ همان کسانی که در این سال‌ها با او حشرونشر هم داشته‌‌اند و اما جرئت بازگویی‌اش را نداشته‌‌اند».
دست‌راستی آشفته از جایش بلند می‌شود و می‌گوید: «گفتم، شما اهل تشخيص مصلحت نيستيد!»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.