|

نقد روان‌شناختی نقاشی‌های «نسیم داوری» در گالری آران

بند ِناف قلاب‌بافی‌شده... .

نازنین رحیمی: نمایشگاه نقاشی رنگ و روغن نسیم داوری پایان گالری‌گردی روز جمعه من و دوستان بود و چه خوب که آن روز را با این موجودات ذهنی و عجیب این نقاش جوان به پایان رساندم. این‌روزها کمتر پیش می‌آید که به نمایشگاهی بروم و در آثار خلق‌شده، موجودی نو یا کاراکتری بدیع چون مرد خنزرپنزری هدایت یا مردهای بورژوازاده رنه ماگریت ببینم. آنچه نقاش ما را وادار به آفرینش این سرزمین ذهنی و عجیب کرده، دیده‌شدن است. گویی نقاش، درد دیده‌شدن دارد. البته این درد کم‌وبیش در بین نویسندگان و شاعران و هنرمندان و مردم این سرزمین وجود دارد و هرکدام با آفرینش خود است که دیده می‌شوند؛ اگر البته دیده شوند. در هر صورت، هرچه اثر خلق‌شده بدیع‌تر باشد بالطبع بیشتر دیده می‌شود. خب انگار نقاش این سرزمین عجیب هم موفق بوده است!
آنچه را که من در این یادداشت می‌خواهم بررسی کنم، نگاهی روان‌شناختی به یکی از نشانه‌های خلق‌شده نقاش است. سرزمین این مؤلف چیزی بین انسان و حیوان، زمین و آسمان، خشکی و دریا، شهر و روستا، کلاسیک و مدرنیته است. آنقدر عناصر و اشیا به طرز زیبایی درهم‌آمیخته‌اند که تماشاگر را وادار به دیدن می‌کنند. می‌توان داستان و نقدهای بسیاری در مورد هر کدام از موجودات خلق‌شده این هنرمند نوشت، ولی تأکید من در این یادداشت، فقط روی تکه‌های قلاب‌بافی‌شده سفیدی است که در نقش‌های مختلفی چون سربند، بال، گهواره، یقه، جوراب و... قرار گرفته‌اند و در بیشتر تابلوها موجود عجیب‌الخلقه آرام و پناهنده‌ای که صورتی شبیه نقاش این تابلوها دارد، در حال بافتن آن است. اگر این تکه‌های قلاب‌بافی‌شده را در بخش‌های مختلف تابلوها دنبال کنیم، ما را یاد نقاشی‌های کلاسیک یا بافته‌های مادربزرگ می‌اندازد. اما چرا؟ وجود این نشانه در بین این سرزمین عجیب‌الخلقه برای چیست؟
اگر دوباره نگاهی به تابلوها بیندازیم این قلاب‌بافی‌ها در هر جایی که قرار گرفته‌اند، نقش حمایت‌کننده و امنیت‌دهنده را دارند. چه وقتی که سربند و جوراب گرم‌کننده‌اند و چه وقتی گهواره کودکان عجیبند و چه هنگاهی که نخ‌هایشان، ریسمان‌های توسل موجودات با مادر طبیعت است مثل بند نافی که کودک را به مادرش وصل می‌کند. در هرجا امنیت کودکی خالق این سرزمین با قلاب‌بافی‌هایی نشان از مادر و دوران کلاسیک است که به داد نقاشش رسد.
از نظر لکان اولین ابژه کودک، مادر است. اوست که جدایی‌اش دردناک و اضطراب‌آور و تهدیدکننده است. هر خللی در این رابطه باعث می‌شود من کودک رشد نکند. انگار نقاش ما، من، خود و موجوداتش را به دست قلاب‌بافی‌هایی سپرده تا از اضطراب جدایی و نادیده‌شدن نجات پیدا کند و این‌گونه سرزمین و موجودات عجیبش را از اضطراب جدایی رهانیده است. به امید دیده‌شدن همه مردم سرزمین‌مان.

نازنین رحیمی: نمایشگاه نقاشی رنگ و روغن نسیم داوری پایان گالری‌گردی روز جمعه من و دوستان بود و چه خوب که آن روز را با این موجودات ذهنی و عجیب این نقاش جوان به پایان رساندم. این‌روزها کمتر پیش می‌آید که به نمایشگاهی بروم و در آثار خلق‌شده، موجودی نو یا کاراکتری بدیع چون مرد خنزرپنزری هدایت یا مردهای بورژوازاده رنه ماگریت ببینم. آنچه نقاش ما را وادار به آفرینش این سرزمین ذهنی و عجیب کرده، دیده‌شدن است. گویی نقاش، درد دیده‌شدن دارد. البته این درد کم‌وبیش در بین نویسندگان و شاعران و هنرمندان و مردم این سرزمین وجود دارد و هرکدام با آفرینش خود است که دیده می‌شوند؛ اگر البته دیده شوند. در هر صورت، هرچه اثر خلق‌شده بدیع‌تر باشد بالطبع بیشتر دیده می‌شود. خب انگار نقاش این سرزمین عجیب هم موفق بوده است!
آنچه را که من در این یادداشت می‌خواهم بررسی کنم، نگاهی روان‌شناختی به یکی از نشانه‌های خلق‌شده نقاش است. سرزمین این مؤلف چیزی بین انسان و حیوان، زمین و آسمان، خشکی و دریا، شهر و روستا، کلاسیک و مدرنیته است. آنقدر عناصر و اشیا به طرز زیبایی درهم‌آمیخته‌اند که تماشاگر را وادار به دیدن می‌کنند. می‌توان داستان و نقدهای بسیاری در مورد هر کدام از موجودات خلق‌شده این هنرمند نوشت، ولی تأکید من در این یادداشت، فقط روی تکه‌های قلاب‌بافی‌شده سفیدی است که در نقش‌های مختلفی چون سربند، بال، گهواره، یقه، جوراب و... قرار گرفته‌اند و در بیشتر تابلوها موجود عجیب‌الخلقه آرام و پناهنده‌ای که صورتی شبیه نقاش این تابلوها دارد، در حال بافتن آن است. اگر این تکه‌های قلاب‌بافی‌شده را در بخش‌های مختلف تابلوها دنبال کنیم، ما را یاد نقاشی‌های کلاسیک یا بافته‌های مادربزرگ می‌اندازد. اما چرا؟ وجود این نشانه در بین این سرزمین عجیب‌الخلقه برای چیست؟
اگر دوباره نگاهی به تابلوها بیندازیم این قلاب‌بافی‌ها در هر جایی که قرار گرفته‌اند، نقش حمایت‌کننده و امنیت‌دهنده را دارند. چه وقتی که سربند و جوراب گرم‌کننده‌اند و چه وقتی گهواره کودکان عجیبند و چه هنگاهی که نخ‌هایشان، ریسمان‌های توسل موجودات با مادر طبیعت است مثل بند نافی که کودک را به مادرش وصل می‌کند. در هرجا امنیت کودکی خالق این سرزمین با قلاب‌بافی‌هایی نشان از مادر و دوران کلاسیک است که به داد نقاشش رسد.
از نظر لکان اولین ابژه کودک، مادر است. اوست که جدایی‌اش دردناک و اضطراب‌آور و تهدیدکننده است. هر خللی در این رابطه باعث می‌شود من کودک رشد نکند. انگار نقاش ما، من، خود و موجوداتش را به دست قلاب‌بافی‌هایی سپرده تا از اضطراب جدایی و نادیده‌شدن نجات پیدا کند و این‌گونه سرزمین و موجودات عجیبش را از اضطراب جدایی رهانیده است. به امید دیده‌شدن همه مردم سرزمین‌مان.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.