|

درباره داوود شهیدی به مناسبت نمایشگاهی از این هنرمند

عرصه‌های بی‌زمان و بی‌مکان

نمایشگاه «بازنگری» در «با گالری» بعد از مدت‌ها آثاری از داوود شهیدی را به نمایش درمی‌آورد و تا پنجم خرداد 1402 ادامه خواهد داشت.

عرصه‌های بی‌زمان و بی‌مکان

حسین گنجی:‌ این نمایشگاه مروری است بر گوشه‌ای از کارهای داوود شهیدی که شامل برخی از کارهای به نمایش درنیامده از تجربه‌های نوجوانی او به عنوان آغازگر مقوله طنز هولناک یا بیان عرصه‌های کابوس در طنز گرافیک است و همچنین برخی از کارهای کمتردیده شده از شهیدی در زمینه طرح مطبوعاتی در نشریات آزاداندیش بعد از انقلاب اسلامی که در این مجموعه به نمایش در می‌آید.

داوود شهیدی هنرمندی است باسابقه و مطرح در زمینه طنز گرافیک و بارها به عنوان یک هنرمند آغازگر، مطرح و معرفی شده است. او در 13سالگی، با دیدار از اولین نمایشگاه «اردشیر محصص» در تهران با دیدگاه‌های موج نو در هنر کاریکاتور ایران آشنا شد و به آن سخت دلبستگی پیدا کرد. برای او این آغازی بود برای گشوده‌شدن روزنه‌ای به جنبش مدرن در کاریکاتور اروپا. در 17سالگی بود که او عرصه و دیدگاه شخصی خود را دریافت و معرفی کرد و تداوم بخشید و آن روی‌آوردن به گرایشی در طنز گرافیک بود که به آن طنز سیاه نام داده‌اند.

طنز سیاه نمایش حضور انسان است در قلمرو کابوس. نوعی برداشت فلسفی از انسان کلی است در عرصه‌های بی‌زمان و بی‌مکان.

داوود شهیدی از اوان جوانی، در نشریات مطرح فرهنگی، کارش را چاپ و منتشر کرد. او در 22 فروردین ۱۳۳۰ متولد شد. تحصیلات ابتدایی و متوسط را در تهران به پایان رساند. در مهر 1346 در کنکور دانشگاه پهلوی شیراز، مهندسی و الکترونیک پذیرفته شد و علوم پیش‌مهندسی را در آنجا طی کرد. سپس در 1349 به دانشگاه تهران رفت و در رشته مهندسی معماری فوق لیسانس‌ گرفت. شهیدی در شهر بوستون، ماساچوست آمریکا دوره‌های تحقیقی را گذراند و تحصیلات تکمیلی خود را در معماری شهری با درجۀ فوق لیسانس به پایان رسانید. شهیدی، کاریکاتور را یک کار بسیار جدی می‌داند و آن را در عرصه هنرهای تجسمی می‌داند. او از 13سالگی، با آشنایی با اردشیر محصص، به موج نوی کاریکاتور ایران پیوست و طرح‌هایش در نشریات فرهنگی و روشنفکری آن زمان بسیار به چاپ رسید. او از جوانی و از سال ۱۳۴۴ فعالیت هنری خود را در زمینه کاریکاتور و طنز سیاه شروع کرد و دو سال بعد با چاپ آثارش در مجلات آبنوس، جهان نو، خوشه، اطلاعات و تماشا به شهرت رسید. مسافرت آمریکای وی وقفه‌ای برای حضورش در صحنه کاریکاتور ایران بود. او بعد از بازگشت نیز همواره با نشریاتی چون کیهان کاریکاتور همکاری داشت، همکاری‌ای که دامنه آن در چند سال اخیر به گلستانه و... نیز گسترش یافت. او بعد از انقلاب اسلامی، به حرفۀ اصلی‌اش معماری روی آورد و پس از سال 70، با برپایی نمایشگاه‌های انفرادی در گالری سیحون، گالری برگ، نشر ثالث، مان هنر نو و خانۀ کاریکاتور ایران و چاپ مقالات تحقیقی در کیهان کاریکاتور، روزنامۀ شرق و...، خود را مجددا در عرصۀ هنر کاریکاتور مطرح کرد. محور اصلی کار او طنز سیاه است که او آن را در ۱۳۴۷ با چاپ طرح حضور در برابر مرگ آغاز کرد و تا به حال تداوم بخشیده است. او چندان میانه‌ای با همایش‌های کاریکاتور دیگر کشورها ندارد ولی در ایران با همایش‌ها و دوسالانه‌ها همکاری جدی داشته است.

نام داوود شهیدی، در کنار نام‌هایی چون اردشیر محصص و کامبیز درمبخش، از پیشگامان کاریکاتور ایران است و در سال‌های پس از انقلاب که کاریکاتور ایران بیشتر به حوزه طنز محدود می‌شد، از معدود کسانی بود که در ایران از دید هنری به کاریکاتور می‌پرداخت. فضای طنز سیاه شهیدی تا چند سال اخیر فضایی سیاه با هاشورهای وهم‌آور بود ولی در چند سال اخیر با گرایش به روشی انتزاعی‌تر از رنگ نیز به صورت عنصری فرعی استفاده می‌کند. وی در طرح‌های جدیدش دست به کارهای تجربی و خارج از چارچوب متعارف خودش و کاریکاتور می‌زند.

همچنین از آخرین نمایشگاه‌های شهیدی می‌توان به نمایشگاه در بیابان‌های بی‌فریاد، در مان هنر نو و همچنین از کاریکاتورهای دوران تین‌ایجری نمایشگاه پانسمان و نمایشگاه بیدارخواب‌های او اشاره کرد.

او در دوران اوج‌گیری موج اصلاحات در روزنامه جامعه و خرداد به کار تمام‌وقت طراحی مطبوعاتی پرداخت که برخی از کارهای او در این نمایشگاه در معرض دید تماشاگران قرار می‌گیرد. داوود شهیدی داستان‌های طنز بسیاری نیز نوشته و آنها را مصور کرده است.

 

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.