عبور از شکاف
در حقیقت «رائول کاسترو» رئیسجمهوری کوبا، با بالارفتن سن افراد انقلاب 1959، پذیرفته که زمان بازنشستگی آنان فرا رسیده است و اکنون باید افراد آموزشدیده با تجربه کافی و البته بالغ، سکان هدایت کوبا را در دست بگیرند. رائول از زمان دردستگرفتن قدرت تاکنون بسیاری از اهداف بنیادی انقلاب را نادیده گرفته است. او با تأکید بر اینکه تغییر مدل کوبایی برای تکمیل سوسیالیسم است نه حذف آن، مشخص کرد که طرحهای دولتی همچنان در اولویت هستند اما به بازار نقش بیشتری داده میشود. سران هاوانا بهخوبی به این مسئله پی بردهاند که برای پیشبرد برنامههای اقتصادی باید اصلاحات سیاسی را نیز اجرا کنند. اگرچه کوبا همچنان به عنوان کشوری کمونیستی و بدون رسانههای آزاد شناخته میشود اما تحت حکومت رائول، به کوباییها اجازه داده شد که با وجود گرانی بیشازحد، موبایل و کامپیوتر شخصی داشته باشند؛ دسترسی به اینترنت آسانتر شد اما این رفع محدودیتها پاسخگوی رشد جامعه نیست. در چنین شرایطی و درحالیکه هنوز بسیاری از کوباییهای مسن به کاستروها احترام میگذارند و معتقدند آنان باعث بقای کشورشان شدهاند، اما جوانان این کشور نمیتوانند سیاستهای آنان را بپذیرند و بیقرار تغییرات بنیادی هستند. جوانان در کوبا خواهان فضای باز سیاسی هستند؛ اما پیرترها معتقدند مشکلات اقتصادی در اولویت هستند. دراینمیان دولت هاوانا به رهبری رائول از شکاف بین نسل کنونی و انقلابی بهخوبی آگاه است و سعی میکند با وعده اصلاحات اقتصادی، مردم انقلابی را راضی نگه دارد و در کنار آن، فضا را برای جوانان آماده کند و اگر این رویکرد موردپذیرش قرار گیرد، ساختارهای کهنه و میراث سنتی کاسترو شکسته خواهد شد و فضای جدید قطعا تجربهای نو را بر کوبا حاکم خواهد کرد؛ رویکردی که به مدل کثرتگرایانه پلورالیستی بیشتر شبیه است با تفاوت اینکه مدام سرمایهداری را نقد کنند. حتی اگر این رویکرد هم نفی شود، آنگاه حزب کمونیست کوبا مجبور به اتخاذ رویکردهای مختلط در توسعه خواهد شد که آن نیز هیچ نسبت و سنخیتی با آرمان اولیه کاسترو نخواهد داشت. در این رویکرد مختلط بهناچار فضای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی باز خواهد شد و دایره مالکیت خصوصی از حوزههای جزئی و خرد به حوزههای وسیع گسترش خواهد یافت، نقش مسیحیت پررنگتر میشود، تقاضا برای سرمایهگذاری با تدابیری خاص صورت میگیرد و بهتدریج این مدل مختلط با حفظ شعارهای سوسیالیستی ملایم گسترش خواهد یافت. در مجموع به نظر میرسد رویکرد جدید حزب کمونیست خط سیری گسسته با کاستروئیسم در کوبا را رقم بزند.
در حقیقت «رائول کاسترو» رئیسجمهوری کوبا، با بالارفتن سن افراد انقلاب 1959، پذیرفته که زمان بازنشستگی آنان فرا رسیده است و اکنون باید افراد آموزشدیده با تجربه کافی و البته بالغ، سکان هدایت کوبا را در دست بگیرند. رائول از زمان دردستگرفتن قدرت تاکنون بسیاری از اهداف بنیادی انقلاب را نادیده گرفته است. او با تأکید بر اینکه تغییر مدل کوبایی برای تکمیل سوسیالیسم است نه حذف آن، مشخص کرد که طرحهای دولتی همچنان در اولویت هستند اما به بازار نقش بیشتری داده میشود. سران هاوانا بهخوبی به این مسئله پی بردهاند که برای پیشبرد برنامههای اقتصادی باید اصلاحات سیاسی را نیز اجرا کنند. اگرچه کوبا همچنان به عنوان کشوری کمونیستی و بدون رسانههای آزاد شناخته میشود اما تحت حکومت رائول، به کوباییها اجازه داده شد که با وجود گرانی بیشازحد، موبایل و کامپیوتر شخصی داشته باشند؛ دسترسی به اینترنت آسانتر شد اما این رفع محدودیتها پاسخگوی رشد جامعه نیست. در چنین شرایطی و درحالیکه هنوز بسیاری از کوباییهای مسن به کاستروها احترام میگذارند و معتقدند آنان باعث بقای کشورشان شدهاند، اما جوانان این کشور نمیتوانند سیاستهای آنان را بپذیرند و بیقرار تغییرات بنیادی هستند. جوانان در کوبا خواهان فضای باز سیاسی هستند؛ اما پیرترها معتقدند مشکلات اقتصادی در اولویت هستند. دراینمیان دولت هاوانا به رهبری رائول از شکاف بین نسل کنونی و انقلابی بهخوبی آگاه است و سعی میکند با وعده اصلاحات اقتصادی، مردم انقلابی را راضی نگه دارد و در کنار آن، فضا را برای جوانان آماده کند و اگر این رویکرد موردپذیرش قرار گیرد، ساختارهای کهنه و میراث سنتی کاسترو شکسته خواهد شد و فضای جدید قطعا تجربهای نو را بر کوبا حاکم خواهد کرد؛ رویکردی که به مدل کثرتگرایانه پلورالیستی بیشتر شبیه است با تفاوت اینکه مدام سرمایهداری را نقد کنند. حتی اگر این رویکرد هم نفی شود، آنگاه حزب کمونیست کوبا مجبور به اتخاذ رویکردهای مختلط در توسعه خواهد شد که آن نیز هیچ نسبت و سنخیتی با آرمان اولیه کاسترو نخواهد داشت. در این رویکرد مختلط بهناچار فضای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی باز خواهد شد و دایره مالکیت خصوصی از حوزههای جزئی و خرد به حوزههای وسیع گسترش خواهد یافت، نقش مسیحیت پررنگتر میشود، تقاضا برای سرمایهگذاری با تدابیری خاص صورت میگیرد و بهتدریج این مدل مختلط با حفظ شعارهای سوسیالیستی ملایم گسترش خواهد یافت. در مجموع به نظر میرسد رویکرد جدید حزب کمونیست خط سیری گسسته با کاستروئیسم در کوبا را رقم بزند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.