|

گامی برای اصلاح

حامد طبیبی- روزنامه‌نگار

هدف غایی اصلاح‌طلبی و هر عملی که «اصلاح» را ترویج و تبلیغ می‌کند، بهبود روندها در حوزه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی، دیپلماسی، سیاست خارجی و فرهنگی است. این فرایند، زمان‌بر و گاه طاقت‌فرسا، اما مؤثر و کاراست و در نقطه مقابل حرکت‌های تند و بی‌ضابطه دسته‌بندی می‌شود. از مقطع رخداد «حماسه دوم خرداد 76» تاکنون، جریان اصلاحات به سیاست‌ورزی اصلاح‌طلبانه و حرکت‌های پارلمانتاریستی پرداخته است و درست با همین معیار و ملاک به‌دنبال عملیاتی‌کردن «حکمرانی خوب» و «رفاه و توسعه پایدار» در سایه تعامل درون‌ساختاری و تنش‌زدایی با جهان پیرامون ایران بوده است. اصلاح‌طلبان در این دوره تصمیم‌هایی گرفتند که حاصل تجربه‌های دنیای منحصربه‌فرد سیاست در ایران است؛ آنان با تدبیر بزرگان به اجماع رسیدند، شورای‌عالی تشکیل شد، همه جریان‌ها و تشکل‌های همسو، یک‌صدا عمل کردند، چهره‌های نامی اصلاح‌طلب که برخی از آنان بنیان‌گذار تحولات عمده سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بوده و هستند در عین شایستگی، ثبت‌نام نکردند و برخی جوانان پخته فعال در این جریان هم بالاخره از زیر سایه سنگین برخی بزرگان علاقه‌مند به جاودانگی! خود را بیرون کشیده و امکان حضور در جمع داوطلبان انتخابات را یافتند. دولت روحانی و هیأت‌های اجرائی آن، با نقش‌آفرینی معتمدان واقعی مردم براساس مُر قانون و استعلام مراجع چهارگانه عمل کردند؛ طرفه اینکه طرف مقابل با نوعی عملیات روانی، پیش از اعلام رسمی اسامی تأییدصلاحیت‌شدگان، اسامی جعلی را منتشر کرد تا امیدواری در میان بدنه گسترده حامی اصلاحات در سراسر شکل گیرد و پس از اعلام رسمی، یأس سیاسی بر این اردوگاه حاکم شود تا شاید علاجی بر نتایج نظرسنجی‌های انتخاباتیِ به ضرر آنان باشد. اصلاح‌طلبان با دشواری هرچه‌تمام‌تر، فهرستی 30نفره در تهران و فهرست‌هایی در سراسر کشور به مردم معرفی کردند که نفراتی تازه در میان آنان دیده می‌شود. از سوی دیگر برخی چهره‌های قدیمی این فهرست‌‌ها به سبب عملکرد خاکستری که در گذشته داشته‌اند، ممکن است مطلوب حامیان این تفکر سیاسی نباشد، اما یادمان نرود، طرف مقابل سال‌هاست با استفاده از برخی شیوه‌های سنتی، فهرستی را به هواداران خود در جامعه ارائه می‌دهد و بی‌چون و چرا از آنان رأی می‌گیرد. قشرهای حامی تفکر اصلاح‌طلبی در جامعه حتما اهل تشخیص و تدبر بوده و هستند، اما عملکرد تشکیلاتی و اعتماد به قوه عاقله و بزرگان جریان اصلاحات در این مقطع می‌تواند نتایج درخور ‌توجهی برای آینده ایران به ارمغان آورد. اشتباه نشود! قرار نیست همه مشکلات با حضور تعدادی از نیروهای میانه‌رو در پارلمان حل شود، اما مدتی است با وجود جیغ‌های بلند تندروهای منفعت‌طلب و بهره‌مند از خوان نعمت تحریم‌ها علیه ملت ایران، نوعی هم‌گرایی معطوف به اهداف بلندمدت در میان اکثریت ایرانیان شکل گرفته است که به دنبال گام‌های کوچک، اما استوار برای حرکت به سمت توسعه و زندگی راحت برای خود و فرزندانشان هستند. همه آنانی که بعد از هشت سال محدودیت و تنگنا، واقعه خرداد 92 را شکل دادند و در دوونیم سال گذشته، صبورانه به ترمیم آسیب‌ها و بازسازی گام‌به‌گام کمک کردند، می‌دانند ایران‌هراسی در جهان، تورم 40 درصد، سکه یک‌میلیون‌و 300 هزار تومانی، بی‌کاری بالا و ده‌ها کاستی دیگر، دستپخت یکدستی نهادهای تصمیم‌گیر در کشور و تنگ‌نظری اصولگرایان است. قصور و تقصیر مجالس اصولگرا اگر بیشتر از احمدی‌نژاد نباشد، کمتر هم نیست. یادمان نرفته یکی از اصولگرایان منتقد احمدی‌نژاد در مجلس هفتم، می‌گفت «مجلس پشت دولت نیست، در مشت دولت است». انتقاد به برخی رفتارهای ارکان و وزیران دولت روحانی و ملوّن‌بودن معدودی فرد سنجاق‌شده به اصلاح‌طلبان در سر جای خود محفوظ است، اما همچنان قریب‌به‌اتفاق چهره‌ها و جریان‌های سیاسی این تفکر ویژگی‌های رفتاری‌ای دارند که آنان را از رقیب تمیز می‌دهند. طرف مقابل با نفرات اصلی و تمام افراد خود حاضر شده و از فرط تعدد کاندیدا، با چند فهرست به میدان آمده‌اند. اما در سمت اصلاح‌طلبان، فضای تراژیک از نظر تعداد کاندیدای شناخته‌شده حاکم است و تا این نابرابری پابرجاست، خیلی جای واکاوی رزومه این و آن وجود ندارد. انتخابات مجلس خبرگان پنجم و مجلس دهم در تهران 46 نامزد نزدیک به تفکر پیشرفت و توسعه دارد که با نام‌های «خبرگان مردم» و «فهرست امید»، می‌توانند با حضور مردم، این مسابقه شش امتیازی را به سود توسعه، معیشت، آزادی و آرامش مردم به اتمام برسانند؛ در سایر نقاط ایران هم وضع به همین شکل است. می‌گویم شش امتیازی، زیرا تمام چهره‌های اصلی طرف مقابل در هر دو انتخابات، در تهران و برخی شهرهای بزرگ حضور دارند و اگر مردم بیایند، حتما مانند انتخابات مجلس ششم، آرای اصلاح‌طلبان قابل مقایسه با رقبا نخواهد بود. در بسیاری حوزه‌های انتخابیه دیگر هم شرایط مانند تهران است. فرصت هفتم اسفند گامی مهم و استوار برای اصلاح است.

هدف غایی اصلاح‌طلبی و هر عملی که «اصلاح» را ترویج و تبلیغ می‌کند، بهبود روندها در حوزه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی، دیپلماسی، سیاست خارجی و فرهنگی است. این فرایند، زمان‌بر و گاه طاقت‌فرسا، اما مؤثر و کاراست و در نقطه مقابل حرکت‌های تند و بی‌ضابطه دسته‌بندی می‌شود. از مقطع رخداد «حماسه دوم خرداد 76» تاکنون، جریان اصلاحات به سیاست‌ورزی اصلاح‌طلبانه و حرکت‌های پارلمانتاریستی پرداخته است و درست با همین معیار و ملاک به‌دنبال عملیاتی‌کردن «حکمرانی خوب» و «رفاه و توسعه پایدار» در سایه تعامل درون‌ساختاری و تنش‌زدایی با جهان پیرامون ایران بوده است. اصلاح‌طلبان در این دوره تصمیم‌هایی گرفتند که حاصل تجربه‌های دنیای منحصربه‌فرد سیاست در ایران است؛ آنان با تدبیر بزرگان به اجماع رسیدند، شورای‌عالی تشکیل شد، همه جریان‌ها و تشکل‌های همسو، یک‌صدا عمل کردند، چهره‌های نامی اصلاح‌طلب که برخی از آنان بنیان‌گذار تحولات عمده سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بوده و هستند در عین شایستگی، ثبت‌نام نکردند و برخی جوانان پخته فعال در این جریان هم بالاخره از زیر سایه سنگین برخی بزرگان علاقه‌مند به جاودانگی! خود را بیرون کشیده و امکان حضور در جمع داوطلبان انتخابات را یافتند. دولت روحانی و هیأت‌های اجرائی آن، با نقش‌آفرینی معتمدان واقعی مردم براساس مُر قانون و استعلام مراجع چهارگانه عمل کردند؛ طرفه اینکه طرف مقابل با نوعی عملیات روانی، پیش از اعلام رسمی اسامی تأییدصلاحیت‌شدگان، اسامی جعلی را منتشر کرد تا امیدواری در میان بدنه گسترده حامی اصلاحات در سراسر شکل گیرد و پس از اعلام رسمی، یأس سیاسی بر این اردوگاه حاکم شود تا شاید علاجی بر نتایج نظرسنجی‌های انتخاباتیِ به ضرر آنان باشد. اصلاح‌طلبان با دشواری هرچه‌تمام‌تر، فهرستی 30نفره در تهران و فهرست‌هایی در سراسر کشور به مردم معرفی کردند که نفراتی تازه در میان آنان دیده می‌شود. از سوی دیگر برخی چهره‌های قدیمی این فهرست‌‌ها به سبب عملکرد خاکستری که در گذشته داشته‌اند، ممکن است مطلوب حامیان این تفکر سیاسی نباشد، اما یادمان نرود، طرف مقابل سال‌هاست با استفاده از برخی شیوه‌های سنتی، فهرستی را به هواداران خود در جامعه ارائه می‌دهد و بی‌چون و چرا از آنان رأی می‌گیرد. قشرهای حامی تفکر اصلاح‌طلبی در جامعه حتما اهل تشخیص و تدبر بوده و هستند، اما عملکرد تشکیلاتی و اعتماد به قوه عاقله و بزرگان جریان اصلاحات در این مقطع می‌تواند نتایج درخور ‌توجهی برای آینده ایران به ارمغان آورد. اشتباه نشود! قرار نیست همه مشکلات با حضور تعدادی از نیروهای میانه‌رو در پارلمان حل شود، اما مدتی است با وجود جیغ‌های بلند تندروهای منفعت‌طلب و بهره‌مند از خوان نعمت تحریم‌ها علیه ملت ایران، نوعی هم‌گرایی معطوف به اهداف بلندمدت در میان اکثریت ایرانیان شکل گرفته است که به دنبال گام‌های کوچک، اما استوار برای حرکت به سمت توسعه و زندگی راحت برای خود و فرزندانشان هستند. همه آنانی که بعد از هشت سال محدودیت و تنگنا، واقعه خرداد 92 را شکل دادند و در دوونیم سال گذشته، صبورانه به ترمیم آسیب‌ها و بازسازی گام‌به‌گام کمک کردند، می‌دانند ایران‌هراسی در جهان، تورم 40 درصد، سکه یک‌میلیون‌و 300 هزار تومانی، بی‌کاری بالا و ده‌ها کاستی دیگر، دستپخت یکدستی نهادهای تصمیم‌گیر در کشور و تنگ‌نظری اصولگرایان است. قصور و تقصیر مجالس اصولگرا اگر بیشتر از احمدی‌نژاد نباشد، کمتر هم نیست. یادمان نرفته یکی از اصولگرایان منتقد احمدی‌نژاد در مجلس هفتم، می‌گفت «مجلس پشت دولت نیست، در مشت دولت است». انتقاد به برخی رفتارهای ارکان و وزیران دولت روحانی و ملوّن‌بودن معدودی فرد سنجاق‌شده به اصلاح‌طلبان در سر جای خود محفوظ است، اما همچنان قریب‌به‌اتفاق چهره‌ها و جریان‌های سیاسی این تفکر ویژگی‌های رفتاری‌ای دارند که آنان را از رقیب تمیز می‌دهند. طرف مقابل با نفرات اصلی و تمام افراد خود حاضر شده و از فرط تعدد کاندیدا، با چند فهرست به میدان آمده‌اند. اما در سمت اصلاح‌طلبان، فضای تراژیک از نظر تعداد کاندیدای شناخته‌شده حاکم است و تا این نابرابری پابرجاست، خیلی جای واکاوی رزومه این و آن وجود ندارد. انتخابات مجلس خبرگان پنجم و مجلس دهم در تهران 46 نامزد نزدیک به تفکر پیشرفت و توسعه دارد که با نام‌های «خبرگان مردم» و «فهرست امید»، می‌توانند با حضور مردم، این مسابقه شش امتیازی را به سود توسعه، معیشت، آزادی و آرامش مردم به اتمام برسانند؛ در سایر نقاط ایران هم وضع به همین شکل است. می‌گویم شش امتیازی، زیرا تمام چهره‌های اصلی طرف مقابل در هر دو انتخابات، در تهران و برخی شهرهای بزرگ حضور دارند و اگر مردم بیایند، حتما مانند انتخابات مجلس ششم، آرای اصلاح‌طلبان قابل مقایسه با رقبا نخواهد بود. در بسیاری حوزه‌های انتخابیه دیگر هم شرایط مانند تهران است. فرصت هفتم اسفند گامی مهم و استوار برای اصلاح است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.