گفتوگو با امیر جعفری
باید به داوریها احترام گذاشت
عسل عباسیان: امیر جعفری در جشنواره فجر امسال با حضور در فیلم «زاپاس» برزو نیکنژاد پس از مدتها باز در یک فیلم سینمایی کمدی بازی کرد، که البته خودش آن را کمدی نمیداند. او در این فیلم با همسرش ریما رامینفر هم پس از مدتها همبازی شد. با او درباره جشنواره امسال و حضور خودش در سینما گفتوگویی کوتاه داشتهایم.
با توجه به اینکه انتقادات زیادی به برگزاری جشنواره امسال وارد بود، به نظر شما جشنواره سیوچهارم چطور برگزار شد؟
بهنظرم دبیری جشنواره خیلی خوب بود. البته مشکلاتی هم وجود داشت که تازه نبودند. مثل همین که افراد ناشناس بسیاری در برج میلاد فیلم میدیدند. وقتی میگویند «کاخ اصحاب رسانه، مطبوعات و هنرمندان»، یعنی افراد حاضر در برج میلاد باید فقط از اصحاب رسانه و هنرمندان باشند نه اینکه ما در برج میلاد شاهد حضور نوزادهایی در کَریر هم باشیم! اینکه مدیران ارشاد اقوام و بستگان خود را به برج میلاد دعوت میکنند، یک مقدار عجیب است. مگر منِ بازیگر اقوام و فامیلم را به جلسات این مدیران میبرم که آنها آشنایانشان را به کاخ اصحاب رسانه و هنرمندان میآورند؟
فیلمهای امسال را چطور ارزیابی میکنید؟
همه فیلمها را ندیدم، اما تا جایی که دنبال کردم، فکر میکنم نسلی که تازه وارد سینما شدهاند، میتازند. همیشه هم همین اتفاق افتاده. هر چند سال یک بار، سینما پوستاندازی دارد و نسل جدیدی از بازیگران، فیلمسازان و دیگر عوامل خوشفکر و جوان وارد میشوند که مصداقش را در فیلمی مثل «ابد و یکروز» در جشنواره امسال دیدیم.
این پوستاندازی چطور اتفاق میافتد؟
مسلما با اعتمادکردن. فیلم خوب مثل یک تسبیح میماند. همه اجزایش به هم متصل هستند. قصه خوب باید باشد که یک تهیهکننده خوب به آن اعتماد کند و بعد از دل آن با دیگر عوامل خوب، با کار یک کارگردان خوب مثل سعید روستایی، اتفاقات خیلی خوب هم بیفتد.
حاشیههایی مبنی بر ناداوری هم پس از اعلام نامزدها و جوایز مطرح شد. به نظر شما داوریهای امسال چطور بود؟
من هیچوقت در اینباره نمیتوانم نظر بدهم، چون داوری، کاملا سلیقهای است. نمیتوان معیار خاصی برای آن قرار داد. فقط باید همیشه به نتایج داوری احترام گذاشت. اگر عدهای معترض هستند، ممکن است همان معترضان سالهای بعد خودشان داور شوند و انتخابهایی داشته باشند که «ناداوری» تلقی شود و عدهای را ناراضی کند. همیشه در هر داوریای عدهای ناراضیاند.
شما امسال با فیلم «زاپاس» در جشنواره حضور داشتید. در سالهای قبل هم نامزد دریافت سیمرغ شدهاید اما هرگز سیمرغی به خانه نبردهاید. میخواهم بدانم پس از 20سال حضور در تئاتر، تلویزیون و سینما، چقدر هنوز وقتی یک نقش به شما پیشنهاد میشود به جایزه و بازتاب بیرونی آن فکر میکنید و برایتان مهم است؟
شما شک نکنید که هر بازیگری اولین فکرش همین بازتاب بیرونیای است که دارد. چون هنر بدون مردم مرده است. پس برای منِ بازیگر آنچه دیده میشوم، مهم است. فکر کنید که در یک سالن خالی میتوان تئاتر اجرا کرد؟ جایزه هم مهم است، چون تشویق شدن؛ دوست داشتنی و لذتبخش است. هرکس هم جایزهای دوست ندارد و دلبسته آن نیست، اصلا در هیچ رقابتی شرکت نکند. وقتی یک نفر در جشنواره شرکت میکند، دوست دارد یک یادگاری با خود به خانه ببرد؛ که آن یادگاری بیشک جایزه است. بازیگر میآید که دیده شود. حالا چه خوب که دیدهشدنش، جایزه هم در پی داشته باشد. اتفاق خوب امسال از سوی دبیر جشنواره این بود که به کاندیداها هم لوح و جایزه دادند. چون ما سالها میگفتیم خب وقتی یک نفر کاندیدا هم میشود از بین بسیاری نفرات دیگر توانسته یکی از پنج انتخاب باشد، پس چرا نباید تقدیر و تحسین شود؟ خوشبختانه امسال این اتفاق افتاد.
چه شد که پس از مدتها در «زاپاس»، دوباره کمدی را تجربه کردید؟
همیشه کمدی را دوست دارم. هنوز هم اگر کمدی خوب به من پیشنهاد شود، با کمال میل بازی میکنم. اگر مدتی کمدی بازی نکردم به این دلیل بوده که کمدیای که دوست دارم به من پیشنهاد نشده که در آن بازی کنم. البته «زاپاس» به نظرم چندان کمدی محسوب نمیشود و یک موقعیت شیرین است که نهایتا از آن یک فیلم شریف ساخته شده. فیلم خانوادگیای است و ما با بازی در آن نیتمان فقط خنداندن تماشاگر نبود. فیلم برایم قابل احترام بود و برزو نیکنژاد را هم واقعا دوست دارم. آنقدر که چندبار هم گفتهام دوست دارم هر بازیگری یکبار کارکردن با او را تجربه کند.
در این فیلم برای بار سوم در سینما با همسرتان همبازی شدید. این اتفاق چطور تجربهای بود؟ بازی ریما رامین فر را چطور میبینید؟
من کلا درباره بازیگری نظر نمیدهم. هنر کاملا سلیقه است. ممکن است از بازی یک نفر، خوشم نیاید، در عین اینکه دیگران بازی او را دوست داشته باشند. ریما امسال دو کار متفاوت داشت و در «ابد و یک روز» و «زاپاس» که من در هردو فیلم، کارش را واقعا پسندیدم. تجربه همبازیشدنمان هم چون بارها در تئاتر و سینما و تلویزیون تکرار شده، برایم ناشناخته نبود. بهطورکلی وقتی با یک نفری که با هم زندگی میکنید و کلی با او از آغاز کارت، همکار بودهای همبازی میشوی، پاسکاریهای بهتری بینتان اتفاق میافتد و این برای یک بازیگر جذاب است.
در این 20 سالی که بازیگر هستید، چه رویا و تمنایی برایتان باقی مانده که هنوز محقق نشده است؟
هنوز فکر میکنم اصلا کار نکردهام و انگار هنوز هیچ اتفاقی نیفتاده. ذات هنر همین است، اگر قرار باشد یک جا بایستی و پیش نروی، که فایده ندارد. مدام باید بخواهی و خودت را در نقطه شروع فرض کنی. خیلی از نقشها هست که دوست دارم بازی کنم و هنوز اتفاق نیفتاده. هنوز عطش دارم و عطشم برطرف نشده. هنوز خیلی راه دارم. نقشهای زیادی هستند که حسرت بازی در آنها را دارم. هنوز مثل جوانی 18سالهام که انگار تازه قرار است کنکور بدهد و وارد دانشگاه شود و جهانی را کشف کند.
خدابیامرز استادمان آقای سمندریان میگفتند وقتی بازیگری روی صحنه رفت و تپش قلب نگرفت، باید همان موقع بازیگری را ببوسد و کنار بگذارد. حالا هم من پیرو همین جمله فکر میکنم اگر بازیگری روزی تمنایی تازه نداشت، باید بازیگری را کنار بگذارد. این تمنا باید همیشه باشد تا آدمی درجا نزند و از طرف ديگر دست به تجربه ناشناختهها بزند.
عسل عباسیان: امیر جعفری در جشنواره فجر امسال با حضور در فیلم «زاپاس» برزو نیکنژاد پس از مدتها باز در یک فیلم سینمایی کمدی بازی کرد، که البته خودش آن را کمدی نمیداند. او در این فیلم با همسرش ریما رامینفر هم پس از مدتها همبازی شد. با او درباره جشنواره امسال و حضور خودش در سینما گفتوگویی کوتاه داشتهایم.
با توجه به اینکه انتقادات زیادی به برگزاری جشنواره امسال وارد بود، به نظر شما جشنواره سیوچهارم چطور برگزار شد؟
بهنظرم دبیری جشنواره خیلی خوب بود. البته مشکلاتی هم وجود داشت که تازه نبودند. مثل همین که افراد ناشناس بسیاری در برج میلاد فیلم میدیدند. وقتی میگویند «کاخ اصحاب رسانه، مطبوعات و هنرمندان»، یعنی افراد حاضر در برج میلاد باید فقط از اصحاب رسانه و هنرمندان باشند نه اینکه ما در برج میلاد شاهد حضور نوزادهایی در کَریر هم باشیم! اینکه مدیران ارشاد اقوام و بستگان خود را به برج میلاد دعوت میکنند، یک مقدار عجیب است. مگر منِ بازیگر اقوام و فامیلم را به جلسات این مدیران میبرم که آنها آشنایانشان را به کاخ اصحاب رسانه و هنرمندان میآورند؟
فیلمهای امسال را چطور ارزیابی میکنید؟
همه فیلمها را ندیدم، اما تا جایی که دنبال کردم، فکر میکنم نسلی که تازه وارد سینما شدهاند، میتازند. همیشه هم همین اتفاق افتاده. هر چند سال یک بار، سینما پوستاندازی دارد و نسل جدیدی از بازیگران، فیلمسازان و دیگر عوامل خوشفکر و جوان وارد میشوند که مصداقش را در فیلمی مثل «ابد و یکروز» در جشنواره امسال دیدیم.
این پوستاندازی چطور اتفاق میافتد؟
مسلما با اعتمادکردن. فیلم خوب مثل یک تسبیح میماند. همه اجزایش به هم متصل هستند. قصه خوب باید باشد که یک تهیهکننده خوب به آن اعتماد کند و بعد از دل آن با دیگر عوامل خوب، با کار یک کارگردان خوب مثل سعید روستایی، اتفاقات خیلی خوب هم بیفتد.
حاشیههایی مبنی بر ناداوری هم پس از اعلام نامزدها و جوایز مطرح شد. به نظر شما داوریهای امسال چطور بود؟
من هیچوقت در اینباره نمیتوانم نظر بدهم، چون داوری، کاملا سلیقهای است. نمیتوان معیار خاصی برای آن قرار داد. فقط باید همیشه به نتایج داوری احترام گذاشت. اگر عدهای معترض هستند، ممکن است همان معترضان سالهای بعد خودشان داور شوند و انتخابهایی داشته باشند که «ناداوری» تلقی شود و عدهای را ناراضی کند. همیشه در هر داوریای عدهای ناراضیاند.
شما امسال با فیلم «زاپاس» در جشنواره حضور داشتید. در سالهای قبل هم نامزد دریافت سیمرغ شدهاید اما هرگز سیمرغی به خانه نبردهاید. میخواهم بدانم پس از 20سال حضور در تئاتر، تلویزیون و سینما، چقدر هنوز وقتی یک نقش به شما پیشنهاد میشود به جایزه و بازتاب بیرونی آن فکر میکنید و برایتان مهم است؟
شما شک نکنید که هر بازیگری اولین فکرش همین بازتاب بیرونیای است که دارد. چون هنر بدون مردم مرده است. پس برای منِ بازیگر آنچه دیده میشوم، مهم است. فکر کنید که در یک سالن خالی میتوان تئاتر اجرا کرد؟ جایزه هم مهم است، چون تشویق شدن؛ دوست داشتنی و لذتبخش است. هرکس هم جایزهای دوست ندارد و دلبسته آن نیست، اصلا در هیچ رقابتی شرکت نکند. وقتی یک نفر در جشنواره شرکت میکند، دوست دارد یک یادگاری با خود به خانه ببرد؛ که آن یادگاری بیشک جایزه است. بازیگر میآید که دیده شود. حالا چه خوب که دیدهشدنش، جایزه هم در پی داشته باشد. اتفاق خوب امسال از سوی دبیر جشنواره این بود که به کاندیداها هم لوح و جایزه دادند. چون ما سالها میگفتیم خب وقتی یک نفر کاندیدا هم میشود از بین بسیاری نفرات دیگر توانسته یکی از پنج انتخاب باشد، پس چرا نباید تقدیر و تحسین شود؟ خوشبختانه امسال این اتفاق افتاد.
چه شد که پس از مدتها در «زاپاس»، دوباره کمدی را تجربه کردید؟
همیشه کمدی را دوست دارم. هنوز هم اگر کمدی خوب به من پیشنهاد شود، با کمال میل بازی میکنم. اگر مدتی کمدی بازی نکردم به این دلیل بوده که کمدیای که دوست دارم به من پیشنهاد نشده که در آن بازی کنم. البته «زاپاس» به نظرم چندان کمدی محسوب نمیشود و یک موقعیت شیرین است که نهایتا از آن یک فیلم شریف ساخته شده. فیلم خانوادگیای است و ما با بازی در آن نیتمان فقط خنداندن تماشاگر نبود. فیلم برایم قابل احترام بود و برزو نیکنژاد را هم واقعا دوست دارم. آنقدر که چندبار هم گفتهام دوست دارم هر بازیگری یکبار کارکردن با او را تجربه کند.
در این فیلم برای بار سوم در سینما با همسرتان همبازی شدید. این اتفاق چطور تجربهای بود؟ بازی ریما رامین فر را چطور میبینید؟
من کلا درباره بازیگری نظر نمیدهم. هنر کاملا سلیقه است. ممکن است از بازی یک نفر، خوشم نیاید، در عین اینکه دیگران بازی او را دوست داشته باشند. ریما امسال دو کار متفاوت داشت و در «ابد و یک روز» و «زاپاس» که من در هردو فیلم، کارش را واقعا پسندیدم. تجربه همبازیشدنمان هم چون بارها در تئاتر و سینما و تلویزیون تکرار شده، برایم ناشناخته نبود. بهطورکلی وقتی با یک نفری که با هم زندگی میکنید و کلی با او از آغاز کارت، همکار بودهای همبازی میشوی، پاسکاریهای بهتری بینتان اتفاق میافتد و این برای یک بازیگر جذاب است.
در این 20 سالی که بازیگر هستید، چه رویا و تمنایی برایتان باقی مانده که هنوز محقق نشده است؟
هنوز فکر میکنم اصلا کار نکردهام و انگار هنوز هیچ اتفاقی نیفتاده. ذات هنر همین است، اگر قرار باشد یک جا بایستی و پیش نروی، که فایده ندارد. مدام باید بخواهی و خودت را در نقطه شروع فرض کنی. خیلی از نقشها هست که دوست دارم بازی کنم و هنوز اتفاق نیفتاده. هنوز عطش دارم و عطشم برطرف نشده. هنوز خیلی راه دارم. نقشهای زیادی هستند که حسرت بازی در آنها را دارم. هنوز مثل جوانی 18سالهام که انگار تازه قرار است کنکور بدهد و وارد دانشگاه شود و جهانی را کشف کند.
خدابیامرز استادمان آقای سمندریان میگفتند وقتی بازیگری روی صحنه رفت و تپش قلب نگرفت، باید همان موقع بازیگری را ببوسد و کنار بگذارد. حالا هم من پیرو همین جمله فکر میکنم اگر بازیگری روزی تمنایی تازه نداشت، باید بازیگری را کنار بگذارد. این تمنا باید همیشه باشد تا آدمی درجا نزند و از طرف ديگر دست به تجربه ناشناختهها بزند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.