|

نامه‌ای به وزیر

پایتخت و یک تالار مشترک برای همه ایران

نیما حسندخت

وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران، جناب آقای علی جنتی؛ سلام، نگارنده این نامه‌ یکی‌ از‌ اعضای تئاتر ایران‌زمین است‌ که در استان گیلان‌، شهر لاهیجان، به‌مدت یک ربع قرن مشغول فعالیت تئاتری‌ است. نامه‌ای که خطاب به شماست اگرچه توسط یک شخص‌ به نگارش در‌آمده است اما شخصی نیست و برآمده از نیاز مبرم، منطقی اما برآورده‌نشده ‌تئاتری‌های این سرزمین در هیچ‌گاه‌ از تاریخ است که به‌ناگزیر در این مجال کلماتش از قلمی کم‌جان تراوش می‌کند. به امید آنکه خوانده شود و اگر امکانی برای‌ تحقق ایده‌اش بود‌ اجابت شود. سال‌هاست کلیتِ اعضای تئاتری که در پهنه این مرز پرگهر مشغول عرق‌ریزی تن‌وجانند به لفظ و معنا‌ «شهرستانی‌ها» نام گرفته‌اند. اگر با نگاهی گذرا به بیانیه‌های هیأت‌های گوناگون داوری که در طول ‌این سال‌ها در جشنواره‌های تئا‌تر استانی و منطقه‌ای به کار‌ ارزش‌گذاری و قضاوت اشتغال داشتند بنگرید، در عموم آنها‌ «شهرستانی‌ها» به فقر ‌آموزش، کم‌دانشی و ضعف در اجراهای تئاتری متهم شده‌اند. بولتن‌های جشنواره‌های تئاتری‌ استان‌ در‌ طول این سالیان انباشته است‌ از تیترهایی که خبر مرگ تئا‌تر در شهرستان را به «شهرستانی‌ها» ‌و مسئولان رده‌بالای تئاتر گزارش می‌دهند. اما جشنواره‌های تئا‌تر تنها بخش اندکی از توان‌های بالفعل تئا‌تر در شهر‌ها هستند. در حقیقت شاکله اصلی برای شناخت و تعیین سنجش درست تئا‌تر براساس موازین علمی در اجراهای عمومی و‌ در بازخورد و تعامل با عموم مردم است که شکل می‌گیرد؛ اجراهایی که در طول فصول سال در جریان است و تنها بخشی از آنها به دلایل گوناگون به جشنواره‌ها راه پیدا می‌کنند. بنابراین جشنواره‌ها شاخص خوب و دقیقی از جهت ارزش‌گذاری کلی برای سنجش‌ وضعیت تئا‌تر یک منطقه نیستند. اما متأسفانه سال‌هاست که ما را با چنین عینک دودگرفته و مبهمی می‌بینند و در ‌‌‌نهایت قضاوت نادرستی می‌کنند و براساس‌‌ همان قضاوت ناعادلانه بودجه‌های بسیار اندکی به جامعه تئاتری ایران تزریق می‌شود که عموما صرف برگزاری همان جشنواره‌ها می‌شود و به‌هیچ‌عنوان به اجراهای عمومی تخصیص نمی‌یابد. «شهرستانی‌ها» را می‌توانید در جشنواره تئا‌تر فجر ببینید. آنان از خان‌های بسیاری عبور کرده‌اند‌ تا به خانِ آخر رسیده‌اند. اما سهمشان از بزرگ‌ترین جشن تئا‌تر ایران تنها به مقدار‌‌ همان شبی است که اجرا دارند و تنها تعداد اندکی از نمایندگانشان می‌توانند تا پایان حضور داشته باشند. تلاش عده زیادی از همین «شهرستانی‌ها» برای اجرای عمومی تئاتر‌هایشان در پایتخت با شکست مواجه می‌شود و حتی در صورت موافقت و کسب مجوز، در صف‌های طویل نوبت‌های یک تا دوسال می‌مانند و بدیهی است که عطای اجرا در چنین شرایطی را به لقایش می‌بخشند. چراکه هیچ سرپرست‌گروهی توان آن را ندارد که نفراتش را دوسال در حالت تعلیق و انتظار نگاه دارد.

وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران، جناب آقای علی جنتی؛ سلام، نگارنده این نامه‌ یکی‌ از‌ اعضای تئاتر ایران‌زمین است‌ که در استان گیلان‌، شهر لاهیجان، به‌مدت یک ربع قرن مشغول فعالیت تئاتری‌ است. نامه‌ای که خطاب به شماست اگرچه توسط یک شخص‌ به نگارش در‌آمده است اما شخصی نیست و برآمده از نیاز مبرم، منطقی اما برآورده‌نشده ‌تئاتری‌های این سرزمین در هیچ‌گاه‌ از تاریخ است که به‌ناگزیر در این مجال کلماتش از قلمی کم‌جان تراوش می‌کند. به امید آنکه خوانده شود و اگر امکانی برای‌ تحقق ایده‌اش بود‌ اجابت شود. سال‌هاست کلیتِ اعضای تئاتری که در پهنه این مرز پرگهر مشغول عرق‌ریزی تن‌وجانند به لفظ و معنا‌ «شهرستانی‌ها» نام گرفته‌اند. اگر با نگاهی گذرا به بیانیه‌های هیأت‌های گوناگون داوری که در طول ‌این سال‌ها در جشنواره‌های تئا‌تر استانی و منطقه‌ای به کار‌ ارزش‌گذاری و قضاوت اشتغال داشتند بنگرید، در عموم آنها‌ «شهرستانی‌ها» به فقر ‌آموزش، کم‌دانشی و ضعف در اجراهای تئاتری متهم شده‌اند. بولتن‌های جشنواره‌های تئاتری‌ استان‌ در‌ طول این سالیان انباشته است‌ از تیترهایی که خبر مرگ تئا‌تر در شهرستان را به «شهرستانی‌ها» ‌و مسئولان رده‌بالای تئاتر گزارش می‌دهند. اما جشنواره‌های تئا‌تر تنها بخش اندکی از توان‌های بالفعل تئا‌تر در شهر‌ها هستند. در حقیقت شاکله اصلی برای شناخت و تعیین سنجش درست تئا‌تر براساس موازین علمی در اجراهای عمومی و‌ در بازخورد و تعامل با عموم مردم است که شکل می‌گیرد؛ اجراهایی که در طول فصول سال در جریان است و تنها بخشی از آنها به دلایل گوناگون به جشنواره‌ها راه پیدا می‌کنند. بنابراین جشنواره‌ها شاخص خوب و دقیقی از جهت ارزش‌گذاری کلی برای سنجش‌ وضعیت تئا‌تر یک منطقه نیستند. اما متأسفانه سال‌هاست که ما را با چنین عینک دودگرفته و مبهمی می‌بینند و در ‌‌‌نهایت قضاوت نادرستی می‌کنند و براساس‌‌ همان قضاوت ناعادلانه بودجه‌های بسیار اندکی به جامعه تئاتری ایران تزریق می‌شود که عموما صرف برگزاری همان جشنواره‌ها می‌شود و به‌هیچ‌عنوان به اجراهای عمومی تخصیص نمی‌یابد. «شهرستانی‌ها» را می‌توانید در جشنواره تئا‌تر فجر ببینید. آنان از خان‌های بسیاری عبور کرده‌اند‌ تا به خانِ آخر رسیده‌اند. اما سهمشان از بزرگ‌ترین جشن تئا‌تر ایران تنها به مقدار‌‌ همان شبی است که اجرا دارند و تنها تعداد اندکی از نمایندگانشان می‌توانند تا پایان حضور داشته باشند. تلاش عده زیادی از همین «شهرستانی‌ها» برای اجرای عمومی تئاتر‌هایشان در پایتخت با شکست مواجه می‌شود و حتی در صورت موافقت و کسب مجوز، در صف‌های طویل نوبت‌های یک تا دوسال می‌مانند و بدیهی است که عطای اجرا در چنین شرایطی را به لقایش می‌بخشند. چراکه هیچ سرپرست‌گروهی توان آن را ندارد که نفراتش را دوسال در حالت تعلیق و انتظار نگاه دارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.