وزير خارجه عمان به تهران آمد
شمال و جنوب خليجفارس در مدار اعتماد
شرق: روز گذشته، وزير خارجه عمان ميهمان تهران و همتاي ايرانياش بود. يوسفبنعلوي رابطه گرمي با ايران دارد.
بنعلوي و ظريف گفتوگويي يكساعتونيمه با هم داشتند و قرار است توقفي چندروزه در تهران داشته باشد. او را در اين سفر وزیر تجارت، رئیس هیأت سرمایهگذاری عمان، رئیس بانک مرکزی عمان، رئیس بانک مسقط و تعدادی از اعضاي وزارت امور خارجه عمان همراهي ميكردند. اين اولين سفر يك عضو كابينه عمان بعد از اجرائيشدن برجام و برچيدهشدن توافق هستهاي است؛ اتفاقي كه ميتواند در پسابرجام، سطح جديدي از رابطه بين دو كشور را رقم بزند.
همه اينها در حالي انجام ميگيرد كه تهران و مسقط دو عضو فعال منطقه هستند كه در ماجراهاي منطقهاي اخير هيچگاه پشت هم را خالي نكردهاند. چه اكنون كه موضوعي مثل بحران سوريه و يمن پررنگ است، هر دو كشور در يك موضع قرار دارند. در جديدترين مورد منطقهاي كه با تنش ايران و عربستان شكل گرفته نيز عمان، ايران را تنها نگذاشت و در تلاش رياض براي شكلدهي صفآرايي منطقهاي عليه ايران، عمان نقش پشتيبان تهران را ايفا كرد. بهدنبال تعرض برخي افراد خودسر به سفارت عربستان در تهران كه در اعتراض به اعدام شيخنمر بود، عربستان سفارت خود را تعطيل و ديپلماتهاي خود را به پايتخت فراخواند. رياض به ديپلماتهاي تهران نيز 72 ساعت فرصت داد تا كشورشان را ترك كنند. بهدنبال آن، عربستان در چند كنفرانس منطقهاي، تلاش كرد برخي كشورهاي عربي را با خود همسو كند. بحرين و سودان بهدنبال رياض رابطه خود با تهران را قطع كردند و امارات سطح رابطهاش با تهران را كاهش داد. اما با همه اين تنشها، عمان بر سياق همان رفاقت ديرينه با تهران، به رابطهاش ادامه داد و اكنون سفري منطقهاي به تهران را در برنامه خود دارد.
همكار قابل اعتماد
محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه، در نشست مشترك با همتاي عماني خود از ارائه برنامه زمانبندی مشترک برای گسترش همهجانبه روابط ایران و عمان خبر داد و گفت: «سقفی برای گسترش رابطه با عمان قائل نیستیم و روابطمان در همه حوزهها گسترش خواهد یافت». به گزارش ایرنا، ظریف گفت: «عمان همکار خوب و قابلاعتمادی برای جمهوری اسلامی ایران بوده و ما این روابط را که بهنفع منطقه و صلح و امنیت بینالمللی است، در همه حوزهها ادامه خواهیم داد». ايران و عمان، در چند دهه گذشته روابط صميمانه و گرمي با هم داشتهاند. اين دوستي در سالهاي گذشته عمدتا به شكل ميانجي خود را نشان داده و اغلب مسقط نقش ميانجي قويای را برعهده داشت. اغلب اين ميانجيگريها هم در رابطه قطعشده تهران و واشنگتن و حتي اروپا انجام ميشد. در مهمترين نمونه، مسقط، پيام واشنگتن و تهران براي آغاز مذاكرات محرمانه در اواخر دولت دهم را تبادل كرد و حتي براي انجام مذاكرات نيز مكان در اختيار دو طرف قرار داد؛ مكاني دور از دسترس خبرنگاران. در همين سالها اين كشور در جريان آزادي كوهنوردان زنداني آمريكايي در ايران، همينطور ملوانان انگليسي و نظاير آن نقش بسيار تأثيرگذاري داشت.
بسياري معتقدند سلطان قابوس، پادشاه عمان، هنوز بابت همراهي رژيم گذشته ايران در جريان جنگ ظفار با او و شكست مخالفانش، نسبت به ايران احساس نزديكي دارد.
جدول زمانبندي همكاري
روايت ظريف از محورهاي ديدار با همتاي عمانياش اينگونه بود: «احداث خط لوله گاز، هوانوردی، بازرگانی، تسهیل روادید تجاری و بازرگانی، زمینهسازی برای سرمایهگذاری دو کشور و همچنین سرمایهگذاری مشترک ایرانی- عمانی و سرمایهگذاری مشترک با طرفهای خارجی» «بعد از گفتوگوهای هیأت عمانی با ریاستجمهوری، رئیسدفتر رئیسجمهور، رئیس کل بانک مرکزی، وزیران نفت، راه و شهرسازی، صنعت، معدن و تجارت و اتاق بازرگانی گفتوگو خواهند داشت و در پایان سفر، جدول زمانبندی ارائه خواهد شد». او اضافه کرد: «نتیجه گفتوگوهای هیأت عمانی در پایان سفر به صورت برنامه زمانبندی مشترک برای گسترش همهجانبه روابط ارائه خواهد شد و ما در آیندهای نزدیک شاهد تأثیر آن بر روابط دو کشور و همچنین زمینهسازی برای روابط راهبردی خواهیم بود».ظریف در بخش ديگري از اين نشست مشترك با تأکید بر اینکه این سفر نشاندهنده اهمیتی است که دو کشور به تقویت روابط دوجانبه میدهند، اضافه کرد: «روابط ما با عمان در منطقه مثالزدنی و نمونه است. دولت و مردم ایران از دولت و مردم عمان برای حضور و مشارکت فعالشان در روابط دوجانبه، منطقهای و چندجانبه مشترک بسیار خرسند هستند. ما
از سلطان و دولت عمان برای نقش بسیار فعال و مثبتی که در حلوفصل پرونده هستهای داشتهاند، همواره سپاسگزار بوده و هستیم».
عمان علاوه بر آغازگري و ميزباني مذاكرات محرمانه ايران و آمريكا، در دورانهاي مختلف مذاكراتي نيز ميزبان آن بوده است. اما در دو سال گذشته كه مذاكرات عمدتا در شهرهاي اروپايي برگزار ميشد، فقط يكدور مذاكره در مسقط برگزار شد كه نشستي سهجانبه بين اشتون، كري و ظريف بود؛ نشستي كه بعد از بنبست مذاكرات پيدرپي وين بر سر توافق جامع، در مسقط برگزار شد اما بيش از هر خبري، تصاويري از بازارگردي وزير خارجه آمريكا در رسانهها منتشر شد. بعد از آن شنيده شد اشتون و ظريف نيز به او در بازار پيوستهاند و علت اصلي آن، نگراني از شنود مذاكرات بوده است.
2 وزير نگران منطقه
رئیس دستگاه دیپلماسی جمهوري اسلامي ايران به موضوعات منطقهاي كه در اين مذاكره به آن پرداخته شده، نيز اشاره كرد و گفت: «در این گفتوگو درباره مسائل منطقه، همکاریهای دوجانبه و چندجانبه گفتوگو کردیم و در زمینههای سیاسی، منطقهای، امنیتی و حوزههای مختلف اقتصادی مورد بحث و تبادلنظر قرار دادیم. پروژههای کوتاهمدت، میانمدت و درازمدت بین ایران و سلطنت عمان صورت خواهد گرفت». وزیر امور خارجه با اشاره به اینکه روابط دو کشور به عنوان شرکای راهبردی، در همه حوزهها مورد بررسی قرار گرفت، بیان کرد همکاریهای بانکی، حملونقل، انرژی، سرمایهگذاری مشترک در حوزههای صنعت و معدن و حملونقل، از دیگر محورهای گفتوگوی دو وزير بود. وزير خارجه عمان نيز در اين نشست تأكيد كرد: «با تصمیم قاطع برای همکاری به تهران آمدهایم».وی با بیان اینکه افقهای جدیدی برای گسترش همکاریهای دو کشور در سطوح همکاریهای اقتصادی، سرمایهگذاری، فرهنگی، علمی و... وجود دارد و این زمینههای همکاری میتواند برای دو کشور سودآور باشد، در بخش دیگری از صحبتهای خود، ادامه داد: این سفر در چارچوب اهتمام جهانی که نسبت به ایران وجود دارد، صورت گرفته و باید
گفت در ادامه گسترش روابط برادرانه و دوستانه بین دو کشور همسایه انجام گرفته است. این دیپلمات عمانی به چشمانداز روابط ایران و عمان در سالهای آینده اشاره کرد و گفت: دو کشور ایران و عمان نقش بسزایی در مسائل منطقه و تأمین امنیت منطقه دارند. وی بخشی از سخنان خود را به مسائل منطقه اختصاص داد و گفت: منطقه ما از اهمیت زیادی برخوردار است و بههمیندلیل لازم است کشورهای منطقه تلاش کنند با همکاری با یکدیگر، استفاده مشترکی از منافعی که در منطقه وجود دارد، ببرند و در این چارچوب لازم است کشورها از انجام اقدامات ماجراجویانه یا اختلافی خودداری کنند و کاری نکنند که اختلافی به وجود بیاید، چراکه ایجاد اختلاف و انجام اقدامات ماجراجویانه ممکن است منجر به نتایجی شود که کل امنیت منطقه را به خطر بیندازد و این صحبتها در راستای پیامی برای ارسال پیام صلح و دوستی بین کشورهای منطقه است.وزير خارجه عمان عصر ديروز با علي شمخاني، دبير شورايعالي امنيت ملي، نيز ديدار كرد.
شرق: روز گذشته، وزير خارجه عمان ميهمان تهران و همتاي ايرانياش بود. يوسفبنعلوي رابطه گرمي با ايران دارد.
بنعلوي و ظريف گفتوگويي يكساعتونيمه با هم داشتند و قرار است توقفي چندروزه در تهران داشته باشد. او را در اين سفر وزیر تجارت، رئیس هیأت سرمایهگذاری عمان، رئیس بانک مرکزی عمان، رئیس بانک مسقط و تعدادی از اعضاي وزارت امور خارجه عمان همراهي ميكردند. اين اولين سفر يك عضو كابينه عمان بعد از اجرائيشدن برجام و برچيدهشدن توافق هستهاي است؛ اتفاقي كه ميتواند در پسابرجام، سطح جديدي از رابطه بين دو كشور را رقم بزند.
همه اينها در حالي انجام ميگيرد كه تهران و مسقط دو عضو فعال منطقه هستند كه در ماجراهاي منطقهاي اخير هيچگاه پشت هم را خالي نكردهاند. چه اكنون كه موضوعي مثل بحران سوريه و يمن پررنگ است، هر دو كشور در يك موضع قرار دارند. در جديدترين مورد منطقهاي كه با تنش ايران و عربستان شكل گرفته نيز عمان، ايران را تنها نگذاشت و در تلاش رياض براي شكلدهي صفآرايي منطقهاي عليه ايران، عمان نقش پشتيبان تهران را ايفا كرد. بهدنبال تعرض برخي افراد خودسر به سفارت عربستان در تهران كه در اعتراض به اعدام شيخنمر بود، عربستان سفارت خود را تعطيل و ديپلماتهاي خود را به پايتخت فراخواند. رياض به ديپلماتهاي تهران نيز 72 ساعت فرصت داد تا كشورشان را ترك كنند. بهدنبال آن، عربستان در چند كنفرانس منطقهاي، تلاش كرد برخي كشورهاي عربي را با خود همسو كند. بحرين و سودان بهدنبال رياض رابطه خود با تهران را قطع كردند و امارات سطح رابطهاش با تهران را كاهش داد. اما با همه اين تنشها، عمان بر سياق همان رفاقت ديرينه با تهران، به رابطهاش ادامه داد و اكنون سفري منطقهاي به تهران را در برنامه خود دارد.
همكار قابل اعتماد
محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه، در نشست مشترك با همتاي عماني خود از ارائه برنامه زمانبندی مشترک برای گسترش همهجانبه روابط ایران و عمان خبر داد و گفت: «سقفی برای گسترش رابطه با عمان قائل نیستیم و روابطمان در همه حوزهها گسترش خواهد یافت». به گزارش ایرنا، ظریف گفت: «عمان همکار خوب و قابلاعتمادی برای جمهوری اسلامی ایران بوده و ما این روابط را که بهنفع منطقه و صلح و امنیت بینالمللی است، در همه حوزهها ادامه خواهیم داد». ايران و عمان، در چند دهه گذشته روابط صميمانه و گرمي با هم داشتهاند. اين دوستي در سالهاي گذشته عمدتا به شكل ميانجي خود را نشان داده و اغلب مسقط نقش ميانجي قويای را برعهده داشت. اغلب اين ميانجيگريها هم در رابطه قطعشده تهران و واشنگتن و حتي اروپا انجام ميشد. در مهمترين نمونه، مسقط، پيام واشنگتن و تهران براي آغاز مذاكرات محرمانه در اواخر دولت دهم را تبادل كرد و حتي براي انجام مذاكرات نيز مكان در اختيار دو طرف قرار داد؛ مكاني دور از دسترس خبرنگاران. در همين سالها اين كشور در جريان آزادي كوهنوردان زنداني آمريكايي در ايران، همينطور ملوانان انگليسي و نظاير آن نقش بسيار تأثيرگذاري داشت.
بسياري معتقدند سلطان قابوس، پادشاه عمان، هنوز بابت همراهي رژيم گذشته ايران در جريان جنگ ظفار با او و شكست مخالفانش، نسبت به ايران احساس نزديكي دارد.
جدول زمانبندي همكاري
روايت ظريف از محورهاي ديدار با همتاي عمانياش اينگونه بود: «احداث خط لوله گاز، هوانوردی، بازرگانی، تسهیل روادید تجاری و بازرگانی، زمینهسازی برای سرمایهگذاری دو کشور و همچنین سرمایهگذاری مشترک ایرانی- عمانی و سرمایهگذاری مشترک با طرفهای خارجی» «بعد از گفتوگوهای هیأت عمانی با ریاستجمهوری، رئیسدفتر رئیسجمهور، رئیس کل بانک مرکزی، وزیران نفت، راه و شهرسازی، صنعت، معدن و تجارت و اتاق بازرگانی گفتوگو خواهند داشت و در پایان سفر، جدول زمانبندی ارائه خواهد شد». او اضافه کرد: «نتیجه گفتوگوهای هیأت عمانی در پایان سفر به صورت برنامه زمانبندی مشترک برای گسترش همهجانبه روابط ارائه خواهد شد و ما در آیندهای نزدیک شاهد تأثیر آن بر روابط دو کشور و همچنین زمینهسازی برای روابط راهبردی خواهیم بود».ظریف در بخش ديگري از اين نشست مشترك با تأکید بر اینکه این سفر نشاندهنده اهمیتی است که دو کشور به تقویت روابط دوجانبه میدهند، اضافه کرد: «روابط ما با عمان در منطقه مثالزدنی و نمونه است. دولت و مردم ایران از دولت و مردم عمان برای حضور و مشارکت فعالشان در روابط دوجانبه، منطقهای و چندجانبه مشترک بسیار خرسند هستند. ما
از سلطان و دولت عمان برای نقش بسیار فعال و مثبتی که در حلوفصل پرونده هستهای داشتهاند، همواره سپاسگزار بوده و هستیم».
عمان علاوه بر آغازگري و ميزباني مذاكرات محرمانه ايران و آمريكا، در دورانهاي مختلف مذاكراتي نيز ميزبان آن بوده است. اما در دو سال گذشته كه مذاكرات عمدتا در شهرهاي اروپايي برگزار ميشد، فقط يكدور مذاكره در مسقط برگزار شد كه نشستي سهجانبه بين اشتون، كري و ظريف بود؛ نشستي كه بعد از بنبست مذاكرات پيدرپي وين بر سر توافق جامع، در مسقط برگزار شد اما بيش از هر خبري، تصاويري از بازارگردي وزير خارجه آمريكا در رسانهها منتشر شد. بعد از آن شنيده شد اشتون و ظريف نيز به او در بازار پيوستهاند و علت اصلي آن، نگراني از شنود مذاكرات بوده است.
2 وزير نگران منطقه
رئیس دستگاه دیپلماسی جمهوري اسلامي ايران به موضوعات منطقهاي كه در اين مذاكره به آن پرداخته شده، نيز اشاره كرد و گفت: «در این گفتوگو درباره مسائل منطقه، همکاریهای دوجانبه و چندجانبه گفتوگو کردیم و در زمینههای سیاسی، منطقهای، امنیتی و حوزههای مختلف اقتصادی مورد بحث و تبادلنظر قرار دادیم. پروژههای کوتاهمدت، میانمدت و درازمدت بین ایران و سلطنت عمان صورت خواهد گرفت». وزیر امور خارجه با اشاره به اینکه روابط دو کشور به عنوان شرکای راهبردی، در همه حوزهها مورد بررسی قرار گرفت، بیان کرد همکاریهای بانکی، حملونقل، انرژی، سرمایهگذاری مشترک در حوزههای صنعت و معدن و حملونقل، از دیگر محورهای گفتوگوی دو وزير بود. وزير خارجه عمان نيز در اين نشست تأكيد كرد: «با تصمیم قاطع برای همکاری به تهران آمدهایم».وی با بیان اینکه افقهای جدیدی برای گسترش همکاریهای دو کشور در سطوح همکاریهای اقتصادی، سرمایهگذاری، فرهنگی، علمی و... وجود دارد و این زمینههای همکاری میتواند برای دو کشور سودآور باشد، در بخش دیگری از صحبتهای خود، ادامه داد: این سفر در چارچوب اهتمام جهانی که نسبت به ایران وجود دارد، صورت گرفته و باید
گفت در ادامه گسترش روابط برادرانه و دوستانه بین دو کشور همسایه انجام گرفته است. این دیپلمات عمانی به چشمانداز روابط ایران و عمان در سالهای آینده اشاره کرد و گفت: دو کشور ایران و عمان نقش بسزایی در مسائل منطقه و تأمین امنیت منطقه دارند. وی بخشی از سخنان خود را به مسائل منطقه اختصاص داد و گفت: منطقه ما از اهمیت زیادی برخوردار است و بههمیندلیل لازم است کشورهای منطقه تلاش کنند با همکاری با یکدیگر، استفاده مشترکی از منافعی که در منطقه وجود دارد، ببرند و در این چارچوب لازم است کشورها از انجام اقدامات ماجراجویانه یا اختلافی خودداری کنند و کاری نکنند که اختلافی به وجود بیاید، چراکه ایجاد اختلاف و انجام اقدامات ماجراجویانه ممکن است منجر به نتایجی شود که کل امنیت منطقه را به خطر بیندازد و این صحبتها در راستای پیامی برای ارسال پیام صلح و دوستی بین کشورهای منطقه است.وزير خارجه عمان عصر ديروز با علي شمخاني، دبير شورايعالي امنيت ملي، نيز ديدار كرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.