|

روايت دوم: ابراهیم حقیقی

در جست‌وجوی یاران ازدست‌رفته

همیشه یک روز قبل از رفتن به سفر به فرانسه که هر سال یک‌بار انجام می‌داد، تلفنی خداحافظی می‌کرد و همیشه یک روز بعد از آمدن سلام و احوال‌پرسی و قرار دیدار. بامعرفت بود و بامروت. با تمام ذهن و جنس تفکر فرهیخته‌اش. همچنان آدم زلال و پاک قدیمی ایرانی بود، هوشیار، مراقب، آگاه و طناز. منطق نظریاتش را به تو می‌فهماند بی‌آنکه تو را مجبور به موافقت کند. اگر نظر تو درست بود می‌پسندید و قبول می‌کرد. جهان را با ترازوی مهر می‌سنجید و درون چهره زمخت و پشت ‌سبیل‌های بزرگش کودک‌مردی لطیف سرک می‌کشید. از قراضه‌ها، بریده‌ها و دورریخته‌ها، مجسمه‌ها و نقاشی‌های رنگین و بازیگوشانه می‌ساخت. جهان را چون درونش زیبا می‌خواست. هرچه در آثار تجسمی‌اش کودک‌وار بازی می‌کرد و سرخوش بود، در ترجمه‌ها و نوشته‌هایش کهن‌اندیش و سخت‌گیر بود. (با کهنه‌اندیش یکی نپندارید). زبان و انتقال مفاهیم فرهنگ‌ها برایش سخت جدی بود. ماه‌ها می‌شد که به‌دنبال حتي تنها یک لغت فارسی مترادف در زبان دیگر بگردد. وزنه بزرگ رمان پروست را پهلوانانه بعد از سال‌های دراز از زمین ترجمه بلند کرد و آنقدر با وسواس ویراست تا گنجینه ادب فرنگ در ترجمه فارسی خالی نماند. با تمام جدیت در کار ترجمه و نقاشی و مجسمه‌سازی همچنان به‌کار روزنامه‌نگاری، یعنی حرفه قدیمی‌اش هم می‌پرداخت. به این سبب به‌روز بود و مطلع. از تمام اوضاع و اخبار و احوالات لازم برای روزنامه‌نگاری هوشمند و دارای نظر.
با آنکه هنگام نقاشی و حجم‌سازی به موسیقی کلاسیک اروپایی گوش داد، در دیدارهای دوستانه شبانه آوازهای کوچه‌بازاری می‌خواند و چه خوب به یاد داشت. تمام ترانه‌های مهوش و جبلی و دلکش را. ما که در همخوانی از حافظه او عقب می‌ماندیم به تنهایی می‌خواند. تا ته ترانه. جدی، با هم می‌خواندیم. به آواز جمعی و همیشه هر بار که می‌شنوم یا به تنهایی زمزمه می‌کنم بیش از آنکه این ترانه را از آن دلکش یا همایون خرم بدانم، از آن مهدی سحابی می‌پندارم.
هر کجا سازی شنیدی/ از دلی رازی شنیدی
شعر و آوازی شنیدی
چون شدی گرم شنیدن/ وقت آه از دل کشیدن
یاد من کن/ یاد من کن
هر کجا رفتی پس از من/ محفلی شد از تو روشن
یاد من کن/ یاد من کن
هر کجا دیدی به بزمی/ عاشقی با لب‌گزیدن
یاد من کن/ یاد من کن
همیشه یک روز قبل از رفتن به سفر به فرانسه که هر سال یک‌بار انجام می‌داد، تلفنی خداحافظی می‌کرد و همیشه یک روز بعد از آمدن سلام و احوال‌پرسی و قرار دیدار. بامعرفت بود و بامروت. با تمام ذهن و جنس تفکر فرهیخته‌اش. همچنان آدم زلال و پاک قدیمی ایرانی بود، هوشیار، مراقب، آگاه و طناز. منطق نظریاتش را به تو می‌فهماند بی‌آنکه تو را مجبور به موافقت کند. اگر نظر تو درست بود می‌پسندید و قبول می‌کرد. جهان را با ترازوی مهر می‌سنجید و درون چهره زمخت و پشت ‌سبیل‌های بزرگش کودک‌مردی لطیف سرک می‌کشید. از قراضه‌ها، بریده‌ها و دورریخته‌ها، مجسمه‌ها و نقاشی‌های رنگین و بازیگوشانه می‌ساخت. جهان را چون درونش زیبا می‌خواست. هرچه در آثار تجسمی‌اش کودک‌وار بازی می‌کرد و سرخوش بود، در ترجمه‌ها و نوشته‌هایش کهن‌اندیش و سخت‌گیر بود. (با کهنه‌اندیش یکی نپندارید). زبان و انتقال مفاهیم فرهنگ‌ها برایش سخت جدی بود. ماه‌ها می‌شد که به‌دنبال حتي تنها یک لغت فارسی مترادف در زبان دیگر بگردد. وزنه بزرگ رمان پروست را پهلوانانه بعد از سال‌های دراز از زمین ترجمه بلند کرد و آنقدر با وسواس ویراست تا گنجینه ادب فرنگ در ترجمه فارسی خالی نماند. با تمام جدیت در کار ترجمه و نقاشی و مجسمه‌سازی همچنان به‌کار روزنامه‌نگاری، یعنی حرفه قدیمی‌اش هم می‌پرداخت. به این سبب به‌روز بود و مطلع. از تمام اوضاع و اخبار و احوالات لازم برای روزنامه‌نگاری هوشمند و دارای نظر.
با آنکه هنگام نقاشی و حجم‌سازی به موسیقی کلاسیک اروپایی گوش داد، در دیدارهای دوستانه شبانه آوازهای کوچه‌بازاری می‌خواند و چه خوب به یاد داشت. تمام ترانه‌های مهوش و جبلی و دلکش را. ما که در همخوانی از حافظه او عقب می‌ماندیم به تنهایی می‌خواند. تا ته ترانه. جدی، با هم می‌خواندیم. به آواز جمعی و همیشه هر بار که می‌شنوم یا به تنهایی زمزمه می‌کنم بیش از آنکه این ترانه را از آن دلکش یا همایون خرم بدانم، از آن مهدی سحابی می‌پندارم.
هر کجا سازی شنیدی/ از دلی رازی شنیدی
شعر و آوازی شنیدی
چون شدی گرم شنیدن/ وقت آه از دل کشیدن
یاد من کن/ یاد من کن
هر کجا رفتی پس از من/ محفلی شد از تو روشن
یاد من کن/ یاد من کن
هر کجا دیدی به بزمی/ عاشقی با لب‌گزیدن
یاد من کن/ یاد من کن

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.