بیگانگان فضایی در تیررس چشمان ناسا
تنشهایی در حریم هوایی آمریکا و سرفصل جدید کاوش فرازمینیها
مقامات ناسا تیمی متشکل از ۱۶ دانشمند و متخصص از رشتههای اخترزیستشناسی، اقیانوسشناسی، علوم سیارهشناسی، علوم داده، ژنتیک و سیاستگذاری را انتخاب کردند که به بررسی اسرار پیرامون پدیدههای ناشناخته هوایی که بیشتر بهعنوان اشیای پرنده ناشناس یا بشقاب پرنده (UAP) شناخته میشوند، خواهند پرداخت.
مریم مرامی*: مقامات ناسا تیمی متشکل از ۱۶ دانشمند و متخصص از رشتههای اخترزیستشناسی، اقیانوسشناسی، علوم سیارهشناسی، علوم داده، ژنتیک و سیاستگذاری را انتخاب کردند که به بررسی اسرار پیرامون پدیدههای ناشناخته هوایی که بیشتر بهعنوان اشیای پرنده ناشناس یا بشقاب پرنده (UAP) شناخته میشوند، خواهند پرداخت. آنها که براساس برتری فردی خود انتخاب شدهاند، پایهای قوی از دانش میانرشتهای را تشکیل میدهند که به ناسا کمک میکند راز پدیدههای هوایی ناشناس جهان را باز کند. آژانس فضایی قبلا بیان کرده بود که این تیم از طرف اخترفیزیکدان «دیوید اسپرگل»، که رئیس بنیاد سیمونز در شهر نیویورک و رئیس بخش اخترفیزیک دانشگاه پرینستون است، رهبری خواهد شد. این گروه لزوما به دنبال این نیست که دقیقا اشیای پرنده ناشناسی را که در چند دهه گذشته در حریم هوایی محدود نظامی حرکت میکردند، تعیین کند. در عوض، تیم به دنبال این است که دقیقا بهترین روش ناسا برای مطالعه بیشتر این پدیده را بررسی کند. با توجه به اینکه بدون دسترسی به مجموعه گستردهای از دادهها، راستیآزمایی یا توضیح هر مشاهدهای تقریبا غیرممکن است؛ بنابراین تمرکز این مطالعه این است که به ناسا اطلاع دهد چه دادههای ممکنی میتواند در آینده جمعآوری شود تا بهطور علمی ماهیت اشیای پرنده ناشناس را تشخیص دهد. مطالعات متعددی از طرف ایالات متحده انجام شده، اگرچه هیچیک پاسخ روشنی درباره اینکه اشیای پرنده ناشناس میتوانند چه باشند، به مردم نداده است. «توماس زوربوخن»، معاون ناسا در اداره مأموریت علمی، گفت: «مقامات ناسا برای مدت طولانی به نحوه مطالعه اشیای پرنده ناشناس به روش رسمی فکر میکردند؛ اما آنها میخواستند اطمینان حاصل کنند که به روش درستی به آن نزدیک میشوند. او افزود من واقعا معتقدم که کیفیت علم تنها با خروجیهای حاصل از آن سنجیده نمیشود؛ بلکه با سؤالاتی که مایلیم با علم به آنها بپردازیم، نیز سنجیده میشود». پدیدههای هوایی ناشناس از منظر امنیتی و ایمنی مورد توجه هستند. با تأکید بر اینکه هیچ مدرکی وجود ندارد که اشیای پرنده ناشناس منشأ فرازمینی داشته باشند؛ اما بهطور خاص، دانشمندان به دنبال دادههایی درباره رویدادهایی در آسمان خواهند بود که نمیتوان آنها را بهعنوان هواپیما یا پدیدههای طبیعی شناختهشده شناسایی کرد. اسپرگل که رهبری تیم تحقیق را برعهده دارد، گفت: «من بیشتر دوران حرفهای خود را بهعنوان یک کیهانشناس گذراندهام. میتوانم به شما بگویم ما نمیدانیم 95 درصد کیهان چیست؛ بنابراین چیزهایی وجود دارد که ما نمیفهمیم. امیدوارم این مطالعه ما را به سمت جلو سوق دهد. این پدیدهها را بهتر درک میکنیم؛ اما در پایان، ممکن است به این نتیجه برسیم که هنوز بسیاری از جنبههای آنها را درک نکردهایم و شاید یک نقشه راه برای پیشرفت داشته باشیم». بهتازگی کمیته فرعی ضدتروریسم و ضدجاسوسی اطلاعات مجلس نمایندگان، جلسات استماع عمومی را درباره موارد مشاهدهشده در سالهای گذشته از طرف خلبانان نظامی از پهپادهایی که به هر شکلِ غیرقابل توضیح، پرواز میکردند، برگزار کرد. جلسه استماع کنگره به دنبال انتشار یک مطالعه مشابه وزارت دفاع درباره اشیای پرنده ناشناس، کنگره و پنتاگون هر دو به یک نتیجه رسیدند که این اشیا میتوانند پدیدههای طبیعی باشند که از سوی خلبانان و تجهیزات آنها به اشتباه تفسیر شدهاند. آنها میتوانند فناوری جدیدی باشند که از سوی روسیه، چین یا دیگر قدرتهای فناوری پیشرفته، توسعه یافته است و حداقل از نظر تئوری میتوانند منشأ فرازمینی داشته باشند؛ اما هنوز هیچ مدرکی در دست نیست. درحالحاضر آژانس فضایی در تلاش برای توضیح اشیای پرنده ناشناس بوده و تحقیقات خود را از پاییز آغاز کرده تا به ته این راز برسد و بیان کرده دو چیز قطعی است:
1- به طور قطع اشیای پرنده ناشناس واقعی هستند.
2- حضور آنها در جو ما تهدیدی واقعی برای ایمنی هوانوردی است. چیزی که هنوز تعیین نشده، این است که آیا تهدیدی که با آن سروکار داریم، بیجان، زمینی، عمدی یا حتی احتمالا خصمانه در طبیعت است.
ناسا معتقد است که ابزارهای کشف علمی قدرتمند هستند و در اینجا نیز کاربرد دارند؛ ابزار و تیمی که میتواند به ما در بهبود درکمان از ناشناختهها کمک کند.
بله، این در واقع کاری است که ناسا انجام میدهد و زمان آن رسیده که این مهارتها را به رمز و راز اشیای پرنده ناشناس بیاورد. پس از شش دهه ساختوساز و ماشینهای پرنده، آژانس فضایی بالاخره چشمش را به ماشینهایی خواهد دوخت که دنیا نمیتواند. سؤالی که عموم مردم مطرح میکنند، این است که چرا یکی از آژانسهای علمی برتر ایالات متحده درگیر چیزی شده است که قبلا بهعنوان موضوعی حاشیهای تلقی میشد. پنتاگون سال گذشته گزارشی را مبنی بر تحقیقات خود در برخورد جنگنده آمریکایی با اشیای عجیب در آسمان، منتشر کرد. برخی از مشاهدات اشیای پرنده ناشناس مورد مطالعه در این گزارش شامل اشیایی بود که به نظر میرسید از فناوری پیشرفته استفاده میکنند. این فرض مبتنی بر این واقعیت است که ۲۱ مورد از گزارشها به الگوهای حرکتی یا ویژگیهای پرواز غیرمعمول مانند توانایی «ایستادهماندن در بادهای بلند، حرکت خلاف باد، مانور ناگهانی یا حرکت با سرعت درخورتوجه، بدون وسایل قابلتشخیص» اشاره کردند. نتیجهگیری این مطالعه این بود که اشیای پرنده ناشناس ثبتشده ممکن است به پنج دسته ممکن نسبت داده شوند:
- درهمریختگی هوا: پرندگان، بالونها، هواپیماهای بدون سرنشین یا زبالههای معلق در هوا مانند کیسههای پلاستیکی.
- پدیدههای جوی طبیعی: کریستالهای یخ، رطوبت و نوسانات حرارتی.
- برنامههای توسعه دولت یا صنعت ایالات متحده: اشیا بهعنوان بخشی از برنامههای طبقهبندیشده ایالات متحده.
- سیستمهای دشمن خارجی: فناوریهایی که در چین، روسیه، کشور دیگر یا یک نهاد غیردولتی به کار گرفته میشوند.
- سایر: اشیائی که برای توصیف موفقیتآمیز به دانش علمی بیشتری نیاز دارند یا همان بیگانگان.
یک ماه بعد از انتشار، اخترفیزیکدان «آوی لوب»، رئیس سابق بخش نجوم دانشگاه هاروارد، ابتکاری خصوصی به نام پروژه گالیله را اعلام کرد که هدف آن جستوجوی شواهد بالقوه فناوری بیگانگان روی زمین است. لوب برجستهترین محققی است که درحالحاضر چنین تحقیقاتی را دنبال میکند. او درباره بررسی اشیای پرنده ناشناس و استفاده از تلسکوپ و سایر ابزارها برای شکار رویدادهای آسمانی گذرا که ممکن است به وجود هواپیماهای ناشناخته مرتبط باشد، پیشنهادی را به ناسا ارسال کرد؛ اما آژانس در تیم تحقیقاتی خود، او را دخالت نداد. لوب میگوید: «به نظرم، این واقعا یک تناقض است. اگر کسی هست که دستور کار تحقیقاتی را که شما میخواهید مطالعه کنید، دنبال میکند، چرا با آن فرد همکاری نمیکنید؟ اینکه اکنون پروژههای تحقیقاتی متعددی درحال بررسی موضوعی است که قبلا مورد تحقیر قرار گرفته بود، نشان میدهد که چشمانداز علمی در سالهای اخیر چقدر تغییر کرده است. من فکر میکنم نحوه برخورد ناسا با موضوعات UFO/UAP در طول زمان، یک کلمه سخاوتمندانه و مؤدبانه «احتیاط» خواهد بود. آژانس تمام تلاش خود را کرد تا روشن کند که هیچ مدرک معتبری برای ارتباط بین اشیای پرنده ناشناس و بیگانگان احتمالی وجود ندارد و حتی سطح بودجه اختصاص دادهشده به این پروژه مهم یعنی مبلغ ناچیز صد هزار دلار نشان میدهد که حاضر نیست بیش از یک انگشت پا در آبهای تیره فرو رود». بااینحال، کاوش درباره هجومهای مرموز به حریم هوایی آمریکا مسلما بهعنوان یک پروژه برای ارتش منطقیتر از یک آژانس فضایی غیرنظامی است. اگر این اشیای ناشناس وجود داشته باشند، ممکن است منشأ زمینی داشته یا شاید شواهدی از فناوری هوافضای پیشرفته روسیه یا چین باشد تا چیزی که از ماورای زمین باشد. هدف مطالعه ناسا طبقهبندی دادههای ماهوارههای رصد زمین و سایر ابزارهای نظارتی است که ممکن است بخشی از اطلاعات مربوط به چنین پدیدههایی را جمعآوری کرده باشند تا ببینند آیا این آژانس میتواند درباره ماهیت آنها بگوید یا خیر. ناسا درحالحاضر اطلاعات گستردهای درباره جو با استفاده از مجموعهای از کاوشگرهای مدارگرد جمعآوری میکند که ممکن است هریک از آنها دادههای تصادفی را جمعآوری کرده که میتواند به شناسایی اشیای پرنده ناشناس کمک کند. بههرحال تا زمانی که کسی سیستم کاملی بسازد که همه دادهها را در همه زمانها در تمام سطوح جزئیات ضبط کند، برخی از این اشیای پرنده ناشناس میتوانند زیرکانه فرار کنند. گزارش پدیدههای ناشناس اغلب شامل ادعاهایی با شواهد پایین و غیراستاندارد بوده و بهایندلیل برخی از دانشمندان آنها را رد میکنند؛ اما تمرکز بر اظهارات شاهدان عینی از خلبانانی که متقاعد شدهاند چیزی را دیدهاند، این امکان را میدهد که ممکن است چیزی مشخص برای دانشمندان وجود داشته باشد که آنها را بررسی کنند؛ حتی اگر خطا از مشکلات ابزار دقیق باشد. برخی ممکن است نگران باشند که شهرت ناسا ممکن است با مرتبطشدن با یک موضوع شبهعلمی بدنام خدشهدار شود یا اینکه چیزی که آژانس درباره این موضوع میگوید، هرگز افراد را راضی نخواهد کرد. مشکل این است که ناسا چیزی پیدا نکند و مردم اینگونه خواهند گفت: ناسا در حال خیانت و توطئه است. ناسا نمیگوید چه چیزی درست است؛ اما فکر میکند فرصتی برای مطالعه وجود دارد تا لحظهای قابل آموزش درباره روند علم و چگونگی بررسی جهان را ایجاد کند. بهطورکلی دولتها هیچگونه هیستری یا هراس را در داخل مرزهای خود نمیخواهند. جالب است که چرا اسرار دولتی مخفی نگه داشته میشود و برای اشیای پرنده ناشناس بیگانه، پاسخهای توطئهآمیز دامنه گستردهای را در بر میگیرد؛ ازجمله آنها میتوانند صلح بیش از حد ایجاد کنند، هرجومرج بیش از حد ایجاد کنند، به افراد بسیار زیادی فناوری بیش از حد بدهند یا شاید فقط واقعی باشند. به نظر میرسد حتی سیاستمداران قدرتمند نیز فکر میکنند که ممکن است داستان اشیای پرنده ناشناس بیشتر از آن چیزی باشد که در معرض دید عموم است. به همین دلیل است که رؤسای جمهور نیز گاهی اوقات به موجودات فرازمینی علاقه نشان میدهند. بهعنوان مثال «بیل کلینتون» در سال ۲۰۱۴ در یک برنامه زنده تلویزیونی فاش کرد که در دوران ریاستجمهوری خود از افراد خود خواسته بود که پروندههای منطقه ۵۱ (منطقه نظامی فوقسری) را بررسی کنند. مجری برنامه از او پرسید اگر میدیدی که بیگانگان آنجا هستند، به ما میگفتی؟ کلینتون گفت: بله. اما اگر به پنهانکاری اعتقاد داشته باشید، آیا این تأییدیه تنها دلیل دیگری برای اطلاعات نادرست نیست؟ بههرحال محققان درباره واکنش مردم به کشف اشیای پرنده ناشناس توافق ندارند. مهمتر از آن، هیچکس واقعا نمیداند که در بدنه سیاست چه اتفاقی میافتد و علاوهبراین، شاید این به نفع دولت نباشد که مردم را متحد کند. بههرحال، جنگها همیشه حسابهای بانکی یک نفر را بالون میکنند و یک جامعه واقعا جهانی میتواند رهبران سطح کشور را سرنگون کند. بهاینترتیب شما میتوانید منطقی در پشت آرام نگهداشتن بازدیدهای کیهانی ببینید.
* کارشناس ارشد علوم شناختی، رسانه
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.