|

گزارش روز هشتم و نهم جشنواره برلین

گوش‌دادن به لالایی با دستبند

آرش مدرسی، خيرنگار شرق، برلين: روز نهم جشنواره برلین هم از راه رسید تا پرده از آخرین دو فیلم مسابقه هم برداشته شود. با اینکه جشنواره دو روز دیگر ادامه دارد، روز نهم به‌نوعی روز آخر است؛ چون دیگر تمام فیلم‌های مسابقه ارائه شده‌اند و دو روز آخر بیشتر فرصتی است برای تماشای فیلم‌های دیده‌نشده. برنامه‌های دیروز با نمایش «ایالات متحده عشق»، ساخته توماس واسیلوسکی و محصول مشترک لهستان و سوئد، آغاز شد. فیلمی که خیلی‌ها انتظارش را می‌کشیدند، در پایان چنگ چندانی به دل نزد. فیلم مثلا قرار است لهستان در اولین روزهای سقوط حکومت استالینیستی را در دل داستان چهار خانواده روایت کند. بازی‌های خوب، فضاسازی‌های مناسب و حتی پتانسیل‌های داستانی در فیلم وجود دارند اما نهایتا اسیر رویکرد فرمولی فیلم‌های جشنواره‌ای می‌شود: داستان‌گویی مبهم، صحنه‌های کشدار بی‌ضرورت و عدم چفت‌وبند کلی.
آخرین فیلم بخش مسابقه که همه منتظرش بودند «اژدها وارد می‌شود» مانی حقیقی است که تا زمان نوشتن این خطوط هنوز نمایش داده نشده بود. البته فیلم، شامگاه پنجشنبه برای جمع محدودی از روزنامه‌نگاران، نمایش خصوصی داده شد. این فیلم حقیقی نیز، چنان‌که از او انتظار می‌رود، سبک خاصی دارد و احتمالا منتقدان را نسبت به خود قطبی می‌کند. در نمایش خصوصی پنجشنبه‌شب، چند نفر سالن را در نیمه اول فیلم ترک کردند اما چند نفر با تحسین بسیار با فیلم برخورد کردند.
اما روز هشتم جشنواره بیش از هر چیز مختص یک فیلم بخش مسابقه بود: «لالایی اسرار غم‌بار»، ساخته هشت‌ساعته لاو دیاز کارگردان فیلیپینی که به مبارزه این کشور برای استقلال در قرن نوزدهم می‌پردازد. مشکلات لجستیکی نمایش فیلمی هشت‌ساعته ناگفته پیداست و به علت همین مشکلات، خبرنگار «شرق» نیز تنها موفق به ديدن حدود یک ساعت از فیلم شد. نمایش فیلم از 9:30 صبح آغاز شد و هشت ساعت تمام، با یک ساعت وقفه در میان ‌آن، ادامه پیدا کرد. دستبندهایی هم به افراد داده شد که بتوانند به سینما وارد و از آن خارج شوند. ما چند نفری را دیدیم که پس از مدتی سینما را ترک کردند اما همان‌ها هم به زیبایی تصاویر فیلم معترف بودند. اما حتی کسانی هم که کاملا مایل به تماشای کامل فیلم هستند، به‌خاطر دستشویی‌رفتن هم که شده هر چند وقت یک‌ بار خارج می‌شدند. به‌هرحال لاو دیاز گفته که سینما هنر آزادی است و باید آن‌ را از «محدوده دوساعته» که بازار بر آن تحمیل می‌کند نجات داد.
قضاوت درباره فیلمی که تنها بخش کوچکی از آن‌ را دیده‌ایم طبیعتا آسان نیست اما می‌توان گفت همان «لالایی»واری که از اسم آن بر می‌آید در مورد فیلم موجود است. سکانس‌های طولانی فیلم (که سیاه و سفید هم هست) گاه شامل خوش‌وبش‌کردن طولانی دو شخصیت تاریخی است و این صحنه‌ها می‌توانند دل‌انگیز باشند. به‌خصوص اگر بیننده علاقه‌ای به تاریخ فیلیپین هم داشته باشد. یک منبع نزدیک به جشنواره کن به «شرق» گفت این فیلم در آن جشنواره و جشنواره‌های دیگری چون ونیز پذیرفته نشده. آیا هیأت داوران برلین با اعطای جایزه به آن، همه را غافلگیر خواهند کرد؟ این فیلم بدون‌شک یکی از پنج رقیب اصلی فتح این جایزه است. «ناگهان»، محصول مشترک آلمان و هلند و فرانسه و ساخته اصلی اوزگه، کارگردان زن ترک‌تبار، نیز در روز هشتم در بخش «پانوراما» به نمایش در آمد و به نظر این نگارنده از بهترین‌های امسال بوده است. اما در روز هشتم فیلم «کمون»، ساخته توماس وینتربرگ، کارگردان شهیر دانمارکی، به نمایش گذاشته شد. این فیلم قبلا نامزد اسکار شده و به‌خاطر بنیان‌گذاری جنبش «دگما ۹۵» به همراه لارس فون‌تریه معروف است.
منتقدان هم روی خوشی به «کمون» نشان نداده‌اند و به غیر از «تنها در برلین» بدترین رتبه را گرفته است. اما در میان ایرانی‌ها امیر گنجوی، منتقد و دانشور ایرانی که آثاری در زمینه آرمان‌شهر (اتوپیا) و سینما نوشته است، برخورد مثبتی با فیلم داشت. یکی از فیلم‌های موفق روز هفتم «طوفان شن» بود که در بخش پانوراما به نمایش درآمد.

بیشتر اتفاقات جشنواره برلین دور و بر میدان مشهور پستدام می‌گذرند. اما اگر دور و بر قصر بزرگ جشنواره و هتل هایات، جای نمایش فیلم و پلکیدن روزنامه‌نگاران است، «بازار فیلم اروپا» در دو نقطه متفاوت کمی آن‌طرف‌تر برگزار می‌شود: یکی از این دو نقطه، هتل ماریوت است. از جمله غرفه‌داران ماریوت شرکتی آلمانی به نام «ای‌ام فیلم» است که حدود سه سال پیش توسط چند ایرانی بنیان‌‌گذاری ‌شده. این شرکت در زمینه تولید و توزیع جهانی فعالیت می‌کند و امسال با سریال «شهرزاد» به برلیناله آمده. شیوه حرفه‌ای کار «ای‌ام فیلم» و ارتباطات گسترده‌ای که موفق شده با سینماها و پخش‌کننده‌ها در آلمان برقرار کند، آن ‌را از بعضی تلاش‌های پیشین متمایز می‌کند. مسئولان «ای‌ام فیلم» به «شرق» خبر دادند که فصل دوم سریال شهرزاد در شُرُف ساخت است. این فصل نیز در همان دوره زمانی فصل اول می‌گذرد و حسن فتحی همچنان کارگردان آن خواهد بود. «رؤیاهای دم صبح» مهرداد اسکویی نیز در روز هشتم بار دیگر به نمایش درآمد و توجه‌های بسیاری را به خود جلب کرد.

آرش مدرسی، خيرنگار شرق، برلين: روز نهم جشنواره برلین هم از راه رسید تا پرده از آخرین دو فیلم مسابقه هم برداشته شود. با اینکه جشنواره دو روز دیگر ادامه دارد، روز نهم به‌نوعی روز آخر است؛ چون دیگر تمام فیلم‌های مسابقه ارائه شده‌اند و دو روز آخر بیشتر فرصتی است برای تماشای فیلم‌های دیده‌نشده. برنامه‌های دیروز با نمایش «ایالات متحده عشق»، ساخته توماس واسیلوسکی و محصول مشترک لهستان و سوئد، آغاز شد. فیلمی که خیلی‌ها انتظارش را می‌کشیدند، در پایان چنگ چندانی به دل نزد. فیلم مثلا قرار است لهستان در اولین روزهای سقوط حکومت استالینیستی را در دل داستان چهار خانواده روایت کند. بازی‌های خوب، فضاسازی‌های مناسب و حتی پتانسیل‌های داستانی در فیلم وجود دارند اما نهایتا اسیر رویکرد فرمولی فیلم‌های جشنواره‌ای می‌شود: داستان‌گویی مبهم، صحنه‌های کشدار بی‌ضرورت و عدم چفت‌وبند کلی.
آخرین فیلم بخش مسابقه که همه منتظرش بودند «اژدها وارد می‌شود» مانی حقیقی است که تا زمان نوشتن این خطوط هنوز نمایش داده نشده بود. البته فیلم، شامگاه پنجشنبه برای جمع محدودی از روزنامه‌نگاران، نمایش خصوصی داده شد. این فیلم حقیقی نیز، چنان‌که از او انتظار می‌رود، سبک خاصی دارد و احتمالا منتقدان را نسبت به خود قطبی می‌کند. در نمایش خصوصی پنجشنبه‌شب، چند نفر سالن را در نیمه اول فیلم ترک کردند اما چند نفر با تحسین بسیار با فیلم برخورد کردند.
اما روز هشتم جشنواره بیش از هر چیز مختص یک فیلم بخش مسابقه بود: «لالایی اسرار غم‌بار»، ساخته هشت‌ساعته لاو دیاز کارگردان فیلیپینی که به مبارزه این کشور برای استقلال در قرن نوزدهم می‌پردازد. مشکلات لجستیکی نمایش فیلمی هشت‌ساعته ناگفته پیداست و به علت همین مشکلات، خبرنگار «شرق» نیز تنها موفق به ديدن حدود یک ساعت از فیلم شد. نمایش فیلم از 9:30 صبح آغاز شد و هشت ساعت تمام، با یک ساعت وقفه در میان ‌آن، ادامه پیدا کرد. دستبندهایی هم به افراد داده شد که بتوانند به سینما وارد و از آن خارج شوند. ما چند نفری را دیدیم که پس از مدتی سینما را ترک کردند اما همان‌ها هم به زیبایی تصاویر فیلم معترف بودند. اما حتی کسانی هم که کاملا مایل به تماشای کامل فیلم هستند، به‌خاطر دستشویی‌رفتن هم که شده هر چند وقت یک‌ بار خارج می‌شدند. به‌هرحال لاو دیاز گفته که سینما هنر آزادی است و باید آن‌ را از «محدوده دوساعته» که بازار بر آن تحمیل می‌کند نجات داد.
قضاوت درباره فیلمی که تنها بخش کوچکی از آن‌ را دیده‌ایم طبیعتا آسان نیست اما می‌توان گفت همان «لالایی»واری که از اسم آن بر می‌آید در مورد فیلم موجود است. سکانس‌های طولانی فیلم (که سیاه و سفید هم هست) گاه شامل خوش‌وبش‌کردن طولانی دو شخصیت تاریخی است و این صحنه‌ها می‌توانند دل‌انگیز باشند. به‌خصوص اگر بیننده علاقه‌ای به تاریخ فیلیپین هم داشته باشد. یک منبع نزدیک به جشنواره کن به «شرق» گفت این فیلم در آن جشنواره و جشنواره‌های دیگری چون ونیز پذیرفته نشده. آیا هیأت داوران برلین با اعطای جایزه به آن، همه را غافلگیر خواهند کرد؟ این فیلم بدون‌شک یکی از پنج رقیب اصلی فتح این جایزه است. «ناگهان»، محصول مشترک آلمان و هلند و فرانسه و ساخته اصلی اوزگه، کارگردان زن ترک‌تبار، نیز در روز هشتم در بخش «پانوراما» به نمایش در آمد و به نظر این نگارنده از بهترین‌های امسال بوده است. اما در روز هشتم فیلم «کمون»، ساخته توماس وینتربرگ، کارگردان شهیر دانمارکی، به نمایش گذاشته شد. این فیلم قبلا نامزد اسکار شده و به‌خاطر بنیان‌گذاری جنبش «دگما ۹۵» به همراه لارس فون‌تریه معروف است.
منتقدان هم روی خوشی به «کمون» نشان نداده‌اند و به غیر از «تنها در برلین» بدترین رتبه را گرفته است. اما در میان ایرانی‌ها امیر گنجوی، منتقد و دانشور ایرانی که آثاری در زمینه آرمان‌شهر (اتوپیا) و سینما نوشته است، برخورد مثبتی با فیلم داشت. یکی از فیلم‌های موفق روز هفتم «طوفان شن» بود که در بخش پانوراما به نمایش درآمد.

بیشتر اتفاقات جشنواره برلین دور و بر میدان مشهور پستدام می‌گذرند. اما اگر دور و بر قصر بزرگ جشنواره و هتل هایات، جای نمایش فیلم و پلکیدن روزنامه‌نگاران است، «بازار فیلم اروپا» در دو نقطه متفاوت کمی آن‌طرف‌تر برگزار می‌شود: یکی از این دو نقطه، هتل ماریوت است. از جمله غرفه‌داران ماریوت شرکتی آلمانی به نام «ای‌ام فیلم» است که حدود سه سال پیش توسط چند ایرانی بنیان‌‌گذاری ‌شده. این شرکت در زمینه تولید و توزیع جهانی فعالیت می‌کند و امسال با سریال «شهرزاد» به برلیناله آمده. شیوه حرفه‌ای کار «ای‌ام فیلم» و ارتباطات گسترده‌ای که موفق شده با سینماها و پخش‌کننده‌ها در آلمان برقرار کند، آن ‌را از بعضی تلاش‌های پیشین متمایز می‌کند. مسئولان «ای‌ام فیلم» به «شرق» خبر دادند که فصل دوم سریال شهرزاد در شُرُف ساخت است. این فصل نیز در همان دوره زمانی فصل اول می‌گذرد و حسن فتحی همچنان کارگردان آن خواهد بود. «رؤیاهای دم صبح» مهرداد اسکویی نیز در روز هشتم بار دیگر به نمایش درآمد و توجه‌های بسیاری را به خود جلب کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.