|

صدای ما را از «رادیو ایران» می‌شنوید

نوشیروان کیهانی زاده

پنجم اردیبهشت 1319 (25 آوریل 1940) رادیو تهران در باغ بی‌سیم (خیابان شمیران- چهارراه سیدخندان و در آن زمان خارج از تهران) و با استفاده از دو فرستنده 20 کیلو واتی و دو کیلو واتی موجود ویژه ارسال تلگرام آغاز به‌کار کرد و سه بار در شبانه‌روز به فاصله هشت ساعت از هم، اخبار داخله و خارجه و تفسیرهای مربوط را پخش می‌کرد. از آنجاکه نوار ضبط صوت ساخته نشده بود، برنامه‌های رادیو تهران، از موسیقی تا گفتار و نمایش به صورت زنده پخش می‌شد و ابتکاری بود، نه اقتباس از کشورهای دیگر. اعضای ارکستر عمدتا درجه‌داران موزیک ارتش بودند. اخبار در شهر و در سازمان خبرگزاری پارس (مستقر در عمارتی جنب ساختمان وزارت امور خارجه) در دو نسخه تهیه و به دو موتوسیکلت‌سوار جداگانه داده می‌شد تا اگر فرضا یکی از آنان ضمن راه (تهران به باغ بی‌سیم) دچار حادثه غیرمترقبه شود، دیگری به موقع، اخبار را به دست گویندگان برساند. خبرگزاری پارس که در تابستان 1934 (1313 هجری خورشیدی) طبق الگوی خبرگزاری آناتولی (ترکیه) تاسیس شده و وابسته به وزارت امور خارجه بود، بعدا به سازمان انتشارات و تبلیغات کشور (وزارت ارشاد فعلی) که رادیو یکی از موسسات آن بود، ضمیمه شد. رشد و پیشرفت رادیو ایران و خبرگزاری پارس در زمان مدیریت و وزارت نصرت‌الله معینیان روزنامه‌نگار اصفهانی صورت گرفت. در اجرای یک قانون مصوب، رادیوها و تلویزیون غیردولتی از سال 1350 (1971) به تلویزیون ملی ملحق و سازمان ملی رادیو تلویزیون (صدا و سیمای ایران) به وجود آمد و خود، به تاسیس خبرگزاری مستقل دست زد که بعدا واحد مرکزی خبر نام گرفت و بیشتر سازمان‌های رادیو از میدان ارگ (15 خرداد) به خیابان جام جم منتقل شد. قرار بود که هر برنامه سازمان رادیو تلویزیون همانند رادیو سابق دارای شورا (شورای برنامه مرکب از کارشناسان و اهل تجربه) باشد و این شوراها مطالب برنامه و هرگونه تغییری را قبلا بررسی و تصویب کند و جمع این شوراها یا شورای مرکب از نمایندگان آنها بر سازمان و برنامه‌های رادیو تلویزیون که یک سازمان ملی است، نظارت داشته باشد که چنین نشد و چون مدیر عامل این سازمان در هفت‌سال نخست از وابستگان دربار (پسردایی فرح دیبا) بود، از این بابت مورد اعتراض علنی قرار نگرفت.
پنجم اردیبهشت 1319 (25 آوریل 1940) رادیو تهران در باغ بی‌سیم (خیابان شمیران- چهارراه سیدخندان و در آن زمان خارج از تهران) و با استفاده از دو فرستنده 20 کیلو واتی و دو کیلو واتی موجود ویژه ارسال تلگرام آغاز به‌کار کرد و سه بار در شبانه‌روز به فاصله هشت ساعت از هم، اخبار داخله و خارجه و تفسیرهای مربوط را پخش می‌کرد. از آنجاکه نوار ضبط صوت ساخته نشده بود، برنامه‌های رادیو تهران، از موسیقی تا گفتار و نمایش به صورت زنده پخش می‌شد و ابتکاری بود، نه اقتباس از کشورهای دیگر. اعضای ارکستر عمدتا درجه‌داران موزیک ارتش بودند. اخبار در شهر و در سازمان خبرگزاری پارس (مستقر در عمارتی جنب ساختمان وزارت امور خارجه) در دو نسخه تهیه و به دو موتوسیکلت‌سوار جداگانه داده می‌شد تا اگر فرضا یکی از آنان ضمن راه (تهران به باغ بی‌سیم) دچار حادثه غیرمترقبه شود، دیگری به موقع، اخبار را به دست گویندگان برساند. خبرگزاری پارس که در تابستان 1934 (1313 هجری خورشیدی) طبق الگوی خبرگزاری آناتولی (ترکیه) تاسیس شده و وابسته به وزارت امور خارجه بود، بعدا به سازمان انتشارات و تبلیغات کشور (وزارت ارشاد فعلی) که رادیو یکی از موسسات آن بود، ضمیمه شد. رشد و پیشرفت رادیو ایران و خبرگزاری پارس در زمان مدیریت و وزارت نصرت‌الله معینیان روزنامه‌نگار اصفهانی صورت گرفت. در اجرای یک قانون مصوب، رادیوها و تلویزیون غیردولتی از سال 1350 (1971) به تلویزیون ملی ملحق و سازمان ملی رادیو تلویزیون (صدا و سیمای ایران) به وجود آمد و خود، به تاسیس خبرگزاری مستقل دست زد که بعدا واحد مرکزی خبر نام گرفت و بیشتر سازمان‌های رادیو از میدان ارگ (15 خرداد) به خیابان جام جم منتقل شد. قرار بود که هر برنامه سازمان رادیو تلویزیون همانند رادیو سابق دارای شورا (شورای برنامه مرکب از کارشناسان و اهل تجربه) باشد و این شوراها مطالب برنامه و هرگونه تغییری را قبلا بررسی و تصویب کند و جمع این شوراها یا شورای مرکب از نمایندگان آنها بر سازمان و برنامه‌های رادیو تلویزیون که یک سازمان ملی است، نظارت داشته باشد که چنین نشد و چون مدیر عامل این سازمان در هفت‌سال نخست از وابستگان دربار (پسردایی فرح دیبا) بود، از این بابت مورد اعتراض علنی قرار نگرفت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.