|

خبرنگار نباید به کسی احساس نزدیکی یا بدهکاری کند

مهسا علی‌بیگی: اندکی پس از برگزاری مراسم تقدیر از مذاکره‌کنندگان هسته‌ای، عکسی از خبرنگارانی که در مدت مذاکرات به پوشش خبری آن پرداخته‌ بودند، در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد. در حاشیه این عکس نوشته بود خبرنگاران هسته‌ای نیز به اندازه مذاکره‌کنندگان شایسته تقدیر هستند. انتظاری که «علی‌اکبر قاضی‌زاده»، آن را بجا نمی‌داند. او البته پیشنهاد دیگری برای خبرنگاران هسته‌ای دارد.
‌این انتظار که از خبرنگاران هسته‌ای هم باید تقدیر شود، چقدر انتظار درستی است؟

به‌هیچ‌وجه ‌بجا و درست نیست. در هیچ کجای دنیا که ادعای روزنامه‌نگاری حرفه‌ای دارند، چنین انتظاری از سوی رسانه‌ها و خبرنگاران آنها مطرح نمی‌شود. اینکه سازمان رسانه‌ای به‌دلیل تلاش شبانه‌روزی خبرنگارش در پوشش خبری یک رویداد، از او تقدیر کند، حرف دیگری است و وظیفه آن سازمان رسانه‌ای است، اما حتی طرح چنین انتظاری از سوی خبرنگاران و روزنامه‌نگاران از کار حرفه‌ای به‌شدت دور است. در رسانه‌های دنیا یا در قراردادی که در ابتدا با خبرنگار می‌بندند یا در پروتکل‌هایی که یک سازمان رسانه‌ای برای خودش تعیین کرده است، حتما یکی از مواردی که خبرنگار باید رعایت کند این است که انتظار دریافت هیچ‌گونه هدیه، تسهیلات، تشویق و حتی بلیت هواپیما برای پوشش خبری یک رویداد، از حوزه‌های خبری نداشته باشد. اگر این اتفاق بیفتد دیگر باید فاتحه استقلال حرفه‌ای را خواند.
‌اما امروز تقدیر از خبرنگاران یکی از شیوه‌های مرسوم در حوزه‌های مختلف خبری است.
خیلی از رسانه‌های دنیا فهرستی دارند که در آن نوشته شده از خبرنگار چگونه و با چه هدایایی باید تقدیر کرد. من فهرست روزنامه «وال‌استریت ژورنال» را دیده‌ام. شاید باورتان نشود، ولی حتی قیمت هدایایی که خبرنگار باید دریافت کند، آنجا آمده است. مثلا خبرنگار فقط می‌تواند خودکاری دریافت کند که قیمتش زیر پنج دلار باشد. دلیل این کار هم خیلی واضح است، شما ناخودآگاه به کسی که به شما محبت کرده است، محبت دارید و در برابر بی‌محبتی خشمگین می‌شوید. نه آن حب و نه این بغض، نباید در کار حرفه‌ای تأثیرگذار باشد. شما به‌ عنوان خبرنگار نباید به هیچ وجه به کسی احساس نزدیکی، دِین یا بدهکاری کنید. این چیزی است که رسانه‌های بزرگ دنیا بی‌نهایت از آن می‌ترسند. دولت‌ها که وضعیت بدتری در این زمینه دارند. دولت هر نوع کمکی به خبرنگار بکند، باید جواب‌گوی هزینه‌ای که می‌کند باشد؛ بنابراین حتما در برابر آن چیزی خواهد خواست.
‌ولی مسئله مذاکرات هسته‌ای ربطی به دولت خاصی نداشت و یک مسئله ملی بود و خبرنگاران نیز به اندازه مذاکره‌کنندگان در پوشش خبری آن اهمیت دارند.
من اصلا نمی‌گویم این کار بزرگی نبوده است. این مذاکرات بسیار طولانی بود و تاریخی و به همان اندازه پوشش خبری‌اش هم بزرگ و مهم بود. خیلی از روزها هیچ خبری نبود و مذاکره‌کنندگان فقط به یک لبخند و اینکه در حال پیشرفت هستیم، اکتفا می‌کردند و خبرنگاران باید از این شرایط، خبری برای عموم مردم تهیه می‌کردند. اشتباه نشود، من منکر زحمت خبرنگاران نیستم، ولی این انتظار باید ازسوی مدیران رسانه‌ای برآورده شود. البته من مطمئن هستم خبرنگاران ما آن‌قدر محترم هستند که چنین درخواستی نداشته‌اند و این خبر هم مثل دیگر خبرهای شبکه‌های مجازی است. به این موضوع هم باید اشاره کنم که از سوی مدیران رسانه‌ای باید تلاشی صورت بگیرد تا این خبرنگاران بتوانند تجربیاتشان را از پوشش خبری چنین رویداد خبری بزرگی، در اختیار دیگر همکاران خودشان قرار دهند. این هیچ ربطی به دولت‌ها ندارد، بلکه خود روزنامه‌نگاران و مدیران رسانه‌ای باید برای رشد و پیشرفت روزنامه‌ها با تشویق خبرنگاران حرفه‌ای هم به ایجاد رقابت بین آنها بپردازند و هم تجربیات آنها را در اختیار دیگر خبرنگاران بگذارند.

مهسا علی‌بیگی: اندکی پس از برگزاری مراسم تقدیر از مذاکره‌کنندگان هسته‌ای، عکسی از خبرنگارانی که در مدت مذاکرات به پوشش خبری آن پرداخته‌ بودند، در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد. در حاشیه این عکس نوشته بود خبرنگاران هسته‌ای نیز به اندازه مذاکره‌کنندگان شایسته تقدیر هستند. انتظاری که «علی‌اکبر قاضی‌زاده»، آن را بجا نمی‌داند. او البته پیشنهاد دیگری برای خبرنگاران هسته‌ای دارد.
‌این انتظار که از خبرنگاران هسته‌ای هم باید تقدیر شود، چقدر انتظار درستی است؟

به‌هیچ‌وجه ‌بجا و درست نیست. در هیچ کجای دنیا که ادعای روزنامه‌نگاری حرفه‌ای دارند، چنین انتظاری از سوی رسانه‌ها و خبرنگاران آنها مطرح نمی‌شود. اینکه سازمان رسانه‌ای به‌دلیل تلاش شبانه‌روزی خبرنگارش در پوشش خبری یک رویداد، از او تقدیر کند، حرف دیگری است و وظیفه آن سازمان رسانه‌ای است، اما حتی طرح چنین انتظاری از سوی خبرنگاران و روزنامه‌نگاران از کار حرفه‌ای به‌شدت دور است. در رسانه‌های دنیا یا در قراردادی که در ابتدا با خبرنگار می‌بندند یا در پروتکل‌هایی که یک سازمان رسانه‌ای برای خودش تعیین کرده است، حتما یکی از مواردی که خبرنگار باید رعایت کند این است که انتظار دریافت هیچ‌گونه هدیه، تسهیلات، تشویق و حتی بلیت هواپیما برای پوشش خبری یک رویداد، از حوزه‌های خبری نداشته باشد. اگر این اتفاق بیفتد دیگر باید فاتحه استقلال حرفه‌ای را خواند.
‌اما امروز تقدیر از خبرنگاران یکی از شیوه‌های مرسوم در حوزه‌های مختلف خبری است.
خیلی از رسانه‌های دنیا فهرستی دارند که در آن نوشته شده از خبرنگار چگونه و با چه هدایایی باید تقدیر کرد. من فهرست روزنامه «وال‌استریت ژورنال» را دیده‌ام. شاید باورتان نشود، ولی حتی قیمت هدایایی که خبرنگار باید دریافت کند، آنجا آمده است. مثلا خبرنگار فقط می‌تواند خودکاری دریافت کند که قیمتش زیر پنج دلار باشد. دلیل این کار هم خیلی واضح است، شما ناخودآگاه به کسی که به شما محبت کرده است، محبت دارید و در برابر بی‌محبتی خشمگین می‌شوید. نه آن حب و نه این بغض، نباید در کار حرفه‌ای تأثیرگذار باشد. شما به‌ عنوان خبرنگار نباید به هیچ وجه به کسی احساس نزدیکی، دِین یا بدهکاری کنید. این چیزی است که رسانه‌های بزرگ دنیا بی‌نهایت از آن می‌ترسند. دولت‌ها که وضعیت بدتری در این زمینه دارند. دولت هر نوع کمکی به خبرنگار بکند، باید جواب‌گوی هزینه‌ای که می‌کند باشد؛ بنابراین حتما در برابر آن چیزی خواهد خواست.
‌ولی مسئله مذاکرات هسته‌ای ربطی به دولت خاصی نداشت و یک مسئله ملی بود و خبرنگاران نیز به اندازه مذاکره‌کنندگان در پوشش خبری آن اهمیت دارند.
من اصلا نمی‌گویم این کار بزرگی نبوده است. این مذاکرات بسیار طولانی بود و تاریخی و به همان اندازه پوشش خبری‌اش هم بزرگ و مهم بود. خیلی از روزها هیچ خبری نبود و مذاکره‌کنندگان فقط به یک لبخند و اینکه در حال پیشرفت هستیم، اکتفا می‌کردند و خبرنگاران باید از این شرایط، خبری برای عموم مردم تهیه می‌کردند. اشتباه نشود، من منکر زحمت خبرنگاران نیستم، ولی این انتظار باید ازسوی مدیران رسانه‌ای برآورده شود. البته من مطمئن هستم خبرنگاران ما آن‌قدر محترم هستند که چنین درخواستی نداشته‌اند و این خبر هم مثل دیگر خبرهای شبکه‌های مجازی است. به این موضوع هم باید اشاره کنم که از سوی مدیران رسانه‌ای باید تلاشی صورت بگیرد تا این خبرنگاران بتوانند تجربیاتشان را از پوشش خبری چنین رویداد خبری بزرگی، در اختیار دیگر همکاران خودشان قرار دهند. این هیچ ربطی به دولت‌ها ندارد، بلکه خود روزنامه‌نگاران و مدیران رسانه‌ای باید برای رشد و پیشرفت روزنامه‌ها با تشویق خبرنگاران حرفه‌ای هم به ایجاد رقابت بین آنها بپردازند و هم تجربیات آنها را در اختیار دیگر خبرنگاران بگذارند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.