|

ظرفیت معطل‌مانده پتروشیمی ایران

سالانه 14میلیارددلار درآمد از دست می‌رود

فارس : با وجود تاثیر عوامل مختلف روی ظرفیت ۱۴میلیارددلاری خالی ماندن صنعت پتروشیمی کشور، به نظر می‌رسد کمبود خوراک، جدی‌ترین مشکل پتروشیمی‌ها برای کارکردن در حداکثر ظرفیت نصب شده محسوب می‌شود. به‌رغم اینکه ظرفیت نصب شده پتروشیمی کشور به 1/57میلیون‌تن در سال رسیده است اما آمار تولید کشور محصولات پتروشیمی در سال گذشته از 41میلیون‌تن فراتر نرفته است. اگرچه مسوولان پتروشیمی امیدوارند در سال‌جاری با افزایش ظرفیت تولید به 5/58میلیون‌تن، تولید محصولات پتروشیمی به میزان 50میلیون‌تن در سال افزایش یابد، اما فاصله ظرفیت و میزان تولید محصولات پتروشیمی در کشور بسیار قابل ملاحظه است، چنانکه این آمار از خالی‌ماندن 16میلیون‌تن یعنی یک‌سوم تا یک‌چهارم از ظرفیت نصب شده پتروشیمی کشور خبر می‌دهد. منصور معظمی، دبیر انجمن صنفی کارفرمایان پتروشیمی می‌گوید 26درصد از ظرفیت نصب شده پتروشیمی کشور بلا استفاده مانده و این 26درصد ظرفیت اسمی خالی یعنی از 14 تا 15میلیارددلار ظرفیت پتروشیمی را استفاده نمی‌کنیم. وی خالی‌بودن ظرفیت پتروشیمی را مربوط به کمبود خوراک در صورت بالا بودن موجودی و اشکالات تعمیراتی و فرآیندی می‌داند. بر این اساس به نظر می‌رسد عدم‌النفع سالانه 14میلیارددلاری را بتوان ناشی از چهار عامل اصلی کمبود خوراک، اشکالات ناشی از کیفیت ساخت تجهیزات، اشکالات فرآیندی متاثر از دانش فنی و افزایش موجودی محصولات پتروشیمی‌ها با توجه به ممنوعیت‌های صادراتی دانست.
3 راهکار شرکت ملی پتروشیمی برای استفاده از ظرفیت خالی پتروشیمی‌ها
بر این اساس است که بیات مدیرعامل شرکت ملی پتروشیمی، برنامه شرکت متبوع خود برای برطرف کردن سه عامل از عوامل چهارگانه یاد شده و استفاده از ظرفیت بلااستفاده مانده پتروشیمی‌ها را چنین برمی‌شمرد: «شناسایی نارسایی کیفیت ساخت تجهیزات یکی از این موارد است که شرکت‌ها برای ساخت تجهیزات جدید وارد عمل شده است. نارسایی دانش فنی مشکل دوم است که بهینه‌سازی آن زمان می‌برد و البته بسیاری از نارسایی‌ها شناسایی شده و عملیات اصلاح آنها آغاز شده است. نکته بعدی بحث موجودی‌‌هاست، چنانچه در سال گذشته درصدی از عدم امکان تولید به دلیل افزایش موجودی محصولات تولید شده بود که باعث متوقف‌شدن تولید شد، اما خوشبختانه با خرید به موقع کشتی‌ها بخش بزرگی از این مشکل حل شد.»
سالانه 700میلیون‌دلار تنها بابت تعمیرات پتروشیمی‌ها از دست می‌رود
مشکلات مربوط به صادرات محصولات پتروشیمی اعم از ممنوعیت‌های داخلی و ممانعت‌های ناشی از تحریم‌های بانکی و بیمه و کشتی مشکلاتی زودگذر هستند. در عین حال اگرچه نقش نارسایی کیفیت ساخت تجهیزات، دانش فنی غیربهینه و تعمیرات اساسی در بلااستفاده ماندن ظرفیت پتروشیمی‌ها غیرقابل انکار است (چنانکه یکی از نخبگان حوزه تعمیرات اساسی می‌گوید کشور سالانه 700میلیارددلار بابت تعمیرات از دست می‌دهد) اما ظاهرا کمبود خوراک جدی‌ترین عامل خالی‌ماندن ظرفیت پتروشیمی‌ها در ایران است.
گریبان طرح‌های آماده افتتاح پتروشیمی در چنگ مشکل کمبود خوراک
واقعیت آن است که مشکل تامین خوراک برای پتروشیمی‌ها به خصوص پتروشیمی‌های خوراک مایع که اغلب آنها در هلدینگ خلیج‌فارس مجتمع شده‌اند، بسیار جدی است چنانکه بسیاری از این مجتمع‌ها به دلیل کمبود خوراک به خصوص پیش از تلاطمات ارزی و استفاده از فاصله قیمت ارز مرجع و بازار آزاد، روی مرز سود و زیان حرکت و با مشکلات مالی قابل توجهی دست‌و‌پنجه نرم می‌کردند. مساله کمبود خوراک چنان جدی است که حتی گریبان طرح‌های افتتاح نشده پتروشیمی را هم گرفته است؛ چنانکه حیدرنیا مدیر طرح‌های شرکت ملی پتروشیمی، راه‌اندازی چند طرح پتروشیمی ازجمله طرح‌های ASU پتروشیمی اروند، HD پتروشیمی ایلام، پتروشیمی لرستان، فاز نخست پتروشیمی کاویان و فاز دوم پتروشیمی کارون را منوط به تامین مالی و تامین خوراک معرفی می‌کند و می‌گوید: «به شرط تامین مالی و تامین خوراک، پتروشیمی مهاباد نیز سال‌جاری به بهره‌برداری می‌رسد و فاز 2 پتروشیمی کاویان نیز به شرط تامین خوراک وارد سرویس خواهد شد.»بر این اساس به نظر می‌رسد تمرکز روی طرح‌های تامین خوراک از بالادست یا پالایشگاه‌ها یا حتی استفاده از خوراک وارداتی مانند نفتای عراق در شرایط فعلی باید الزام صنعت پتروشیمی باشد تا ظرفیت کلان ایجاد شده در این صنعت بیش از این بلا‌استفاده نماند.
تشکیل کنسرسیوم پتروشیمی‌ها برای جمع‌آوری بنزین وحشی
رمضان اولادی، مدیر برنامه‌ریزی شرکت ملی پتروشیمی در این‌باره در گفت‌وگو با فارس، گفت: در حال حاضر جلساتی برای رفع کمبود خوراک برگزار می‌کنیم که برای مثال توجه به پروژه‌های NGL و جمع‌آوری گازهای همراه در دستور کار قرار گرفته است. وی افزود: تعدادی طرح‌ NGL در شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب وجود دارد که در حال برگزاری جلساتی با آنها هستیم تا بتوانیم از طریق سرمایه‌گذاری در این طرح‌ها برای منطقه ماهشهر که دچار کمبود خوراک هستیم، خوراک تامین کنیم. این مقام مسوول اضافه کرد: مانند NGL 3200 که به وسیله سرمایه‌گذاری پتروشیمی بندر امام و قرارگاه خاتم‌الانبیا با شرکت متن قرارداد بسته شده، مجتمع‌های پتروشیمی که کمبود خوراک دارند مانند امیرکبیر و خود بندر امام و بقیه مجتمع‌ها کنسرسیوم شوند و در اجرای NGLها سرمایه‌گذاری کنند. به گزارش فارس، پیش از این شرکت ملی نفت به دلیل کمبود منابع مالی، روی جمع‌آوری گازهای همراه نفت که به بنزین وحشی مشهور هستند، سرمایه‌گذاری نمی‌کرد و در عین حال به دلیل بخشي نگري به پتروشیمی‌هایی که به‌شدت از کمبود خوراک رنج می‌بردند نیز اجازه سرمایه‌گذاری در حوزه فعالیت خود را نمی‌داد.
فارس : با وجود تاثیر عوامل مختلف روی ظرفیت ۱۴میلیارددلاری خالی ماندن صنعت پتروشیمی کشور، به نظر می‌رسد کمبود خوراک، جدی‌ترین مشکل پتروشیمی‌ها برای کارکردن در حداکثر ظرفیت نصب شده محسوب می‌شود. به‌رغم اینکه ظرفیت نصب شده پتروشیمی کشور به 1/57میلیون‌تن در سال رسیده است اما آمار تولید کشور محصولات پتروشیمی در سال گذشته از 41میلیون‌تن فراتر نرفته است. اگرچه مسوولان پتروشیمی امیدوارند در سال‌جاری با افزایش ظرفیت تولید به 5/58میلیون‌تن، تولید محصولات پتروشیمی به میزان 50میلیون‌تن در سال افزایش یابد، اما فاصله ظرفیت و میزان تولید محصولات پتروشیمی در کشور بسیار قابل ملاحظه است، چنانکه این آمار از خالی‌ماندن 16میلیون‌تن یعنی یک‌سوم تا یک‌چهارم از ظرفیت نصب شده پتروشیمی کشور خبر می‌دهد. منصور معظمی، دبیر انجمن صنفی کارفرمایان پتروشیمی می‌گوید 26درصد از ظرفیت نصب شده پتروشیمی کشور بلا استفاده مانده و این 26درصد ظرفیت اسمی خالی یعنی از 14 تا 15میلیارددلار ظرفیت پتروشیمی را استفاده نمی‌کنیم. وی خالی‌بودن ظرفیت پتروشیمی را مربوط به کمبود خوراک در صورت بالا بودن موجودی و اشکالات تعمیراتی و فرآیندی می‌داند. بر این اساس به نظر می‌رسد عدم‌النفع سالانه 14میلیارددلاری را بتوان ناشی از چهار عامل اصلی کمبود خوراک، اشکالات ناشی از کیفیت ساخت تجهیزات، اشکالات فرآیندی متاثر از دانش فنی و افزایش موجودی محصولات پتروشیمی‌ها با توجه به ممنوعیت‌های صادراتی دانست.
3 راهکار شرکت ملی پتروشیمی برای استفاده از ظرفیت خالی پتروشیمی‌ها
بر این اساس است که بیات مدیرعامل شرکت ملی پتروشیمی، برنامه شرکت متبوع خود برای برطرف کردن سه عامل از عوامل چهارگانه یاد شده و استفاده از ظرفیت بلااستفاده مانده پتروشیمی‌ها را چنین برمی‌شمرد: «شناسایی نارسایی کیفیت ساخت تجهیزات یکی از این موارد است که شرکت‌ها برای ساخت تجهیزات جدید وارد عمل شده است. نارسایی دانش فنی مشکل دوم است که بهینه‌سازی آن زمان می‌برد و البته بسیاری از نارسایی‌ها شناسایی شده و عملیات اصلاح آنها آغاز شده است. نکته بعدی بحث موجودی‌‌هاست، چنانچه در سال گذشته درصدی از عدم امکان تولید به دلیل افزایش موجودی محصولات تولید شده بود که باعث متوقف‌شدن تولید شد، اما خوشبختانه با خرید به موقع کشتی‌ها بخش بزرگی از این مشکل حل شد.»
سالانه 700میلیون‌دلار تنها بابت تعمیرات پتروشیمی‌ها از دست می‌رود
مشکلات مربوط به صادرات محصولات پتروشیمی اعم از ممنوعیت‌های داخلی و ممانعت‌های ناشی از تحریم‌های بانکی و بیمه و کشتی مشکلاتی زودگذر هستند. در عین حال اگرچه نقش نارسایی کیفیت ساخت تجهیزات، دانش فنی غیربهینه و تعمیرات اساسی در بلااستفاده ماندن ظرفیت پتروشیمی‌ها غیرقابل انکار است (چنانکه یکی از نخبگان حوزه تعمیرات اساسی می‌گوید کشور سالانه 700میلیارددلار بابت تعمیرات از دست می‌دهد) اما ظاهرا کمبود خوراک جدی‌ترین عامل خالی‌ماندن ظرفیت پتروشیمی‌ها در ایران است.
گریبان طرح‌های آماده افتتاح پتروشیمی در چنگ مشکل کمبود خوراک
واقعیت آن است که مشکل تامین خوراک برای پتروشیمی‌ها به خصوص پتروشیمی‌های خوراک مایع که اغلب آنها در هلدینگ خلیج‌فارس مجتمع شده‌اند، بسیار جدی است چنانکه بسیاری از این مجتمع‌ها به دلیل کمبود خوراک به خصوص پیش از تلاطمات ارزی و استفاده از فاصله قیمت ارز مرجع و بازار آزاد، روی مرز سود و زیان حرکت و با مشکلات مالی قابل توجهی دست‌و‌پنجه نرم می‌کردند. مساله کمبود خوراک چنان جدی است که حتی گریبان طرح‌های افتتاح نشده پتروشیمی را هم گرفته است؛ چنانکه حیدرنیا مدیر طرح‌های شرکت ملی پتروشیمی، راه‌اندازی چند طرح پتروشیمی ازجمله طرح‌های ASU پتروشیمی اروند، HD پتروشیمی ایلام، پتروشیمی لرستان، فاز نخست پتروشیمی کاویان و فاز دوم پتروشیمی کارون را منوط به تامین مالی و تامین خوراک معرفی می‌کند و می‌گوید: «به شرط تامین مالی و تامین خوراک، پتروشیمی مهاباد نیز سال‌جاری به بهره‌برداری می‌رسد و فاز 2 پتروشیمی کاویان نیز به شرط تامین خوراک وارد سرویس خواهد شد.»بر این اساس به نظر می‌رسد تمرکز روی طرح‌های تامین خوراک از بالادست یا پالایشگاه‌ها یا حتی استفاده از خوراک وارداتی مانند نفتای عراق در شرایط فعلی باید الزام صنعت پتروشیمی باشد تا ظرفیت کلان ایجاد شده در این صنعت بیش از این بلا‌استفاده نماند.
تشکیل کنسرسیوم پتروشیمی‌ها برای جمع‌آوری بنزین وحشی
رمضان اولادی، مدیر برنامه‌ریزی شرکت ملی پتروشیمی در این‌باره در گفت‌وگو با فارس، گفت: در حال حاضر جلساتی برای رفع کمبود خوراک برگزار می‌کنیم که برای مثال توجه به پروژه‌های NGL و جمع‌آوری گازهای همراه در دستور کار قرار گرفته است. وی افزود: تعدادی طرح‌ NGL در شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب وجود دارد که در حال برگزاری جلساتی با آنها هستیم تا بتوانیم از طریق سرمایه‌گذاری در این طرح‌ها برای منطقه ماهشهر که دچار کمبود خوراک هستیم، خوراک تامین کنیم. این مقام مسوول اضافه کرد: مانند NGL 3200 که به وسیله سرمایه‌گذاری پتروشیمی بندر امام و قرارگاه خاتم‌الانبیا با شرکت متن قرارداد بسته شده، مجتمع‌های پتروشیمی که کمبود خوراک دارند مانند امیرکبیر و خود بندر امام و بقیه مجتمع‌ها کنسرسیوم شوند و در اجرای NGLها سرمایه‌گذاری کنند. به گزارش فارس، پیش از این شرکت ملی نفت به دلیل کمبود منابع مالی، روی جمع‌آوری گازهای همراه نفت که به بنزین وحشی مشهور هستند، سرمایه‌گذاری نمی‌کرد و در عین حال به دلیل بخشي نگري به پتروشیمی‌هایی که به‌شدت از کمبود خوراک رنج می‌بردند نیز اجازه سرمایه‌گذاری در حوزه فعالیت خود را نمی‌داد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.