|

یادداشت‌های روزانه تماشاگر ردیف وسط

ناگهان حجاریان وارد می‌شود

مهرداد حجتی

«شنیده بودیم تئوریسین اصلاحات «سعیدحجاریان» بازیگر شده. اما باورمان نشد. حجاریان و بازیگری سینما؟ این هم از آن غافلگیری‌هاست. باید دید به چه علت؟» این را تماشاگر ردیف راست گفت. هیچ طعنه و کنایه‌ای در کار نبود. یا لااقل من این‌طوری حس کردم. تماشاگر ردیف چپ می‌گوید: «مانی حقیقی، کارگردان فیلم، به ایشان رو انداخته، ایشان هم پذیرفته. حضور فردی معتبر در لحظاتی از فیلم لازم بوده. بدون چنین فردی فیلم چیزی کم داشته لابد. به‌همین‌دلیل مانی حقیقی اصرار کرده، سعید حجاریان هم پذیرفته. این نباید خیلی عجیب باشد». تماشاگر ردیف راست می‌گوید: «من نمی‌گویم عجیب است. بلکه می‌خواهم بگویم چرا حجاریان؟ چرا فردی از این طرف انتخاب نشده؟ مثلا حسین شریعتمداری؟» تماشاگر ردیف چپ بلافاصله می‌گوید: «جانا سخن از زبان ما می‌گویی. فیلم‌ساز موردنظر ما که در اینجا مانی حقیقی است، می‌خواسته حرفی از زبان کسی بزند که تماشاگر باور کند. » تماشاگر ردیف راست می‌گوید: «یعنی شما می‌گویید مردم حرفی را که از دهان حاج‌حسین شریعتمداری بیرون می‌آید باور نمی‌کنند؟» مناظره به اینجا که رسید، نگاهی به اطراف انداختم؛ دورتادورمان آدم جمع شده بود. آنها که جا داشتند نشسته بودند و آنها که جایی برای نشستن پیدا نکرده بودند، ایستاده مناظره را نظاره می‌کردند. این دو تماشاگر را حالا همه می‌شناختند. به‌همین‌خاطر به مناظره آنها علاقه نشان می‌دادند. اینکه چه تعداد طرفدار این هستند و چه تعداد هوادار آن، چندان مهم نیست. لااقل درحال‌حاضر مهم نیست. آنچه مهم است توجه به حرف‌های آنهاست که باید شنیده شوند که ما هم داریم می‌شنویم. تماشاگر ردیف چپ مکث می‌کند. حرفی را که می‌خواهد بزند سبک‌سنگین می‌کند تا مبادا برایش هزینه‌ای در پی داشته باشد. بالاخره بر تردید و ترسش فائق می‌آید و می‌گوید: «من بنا نیست به‌جای مانی حقیقی حرف بزنم. من می‌گویم به نظر او سعید حجاریان معتبر تشخیص داده شده است. شاید به نظر او دیگران در این حد و اندازه معتبر تشخیص داده نشده‌اند. این را باید از خود او پرسید. در اینجا نظر من اهمیتی ندارد. نظر فیلم‌ساز مهم است. تشخیص او این بوده». حالا نوبت تماشاگر ردیف راست است که مکث کند. به نظر می‌رسد او هم دارد حرف‌هایش را مزه‌مزه می‌کند. نگاه شاهدان مناظره برایش مهم است. از‌همین‌رو مدام زیرچشمی مراقب عکس‌العمل آنهاست. از واکنش آنها چیزی فهمیده است لابد. به‌همین‌خاطر دارد به حرف بعدی فکر می‌کند. لحظه‌ای بعد با اعتمادبه‌نفس می‌گوید: «چرا همه از حاج‌حسین حساب می‌برند؟ آیا این نشانه اعتبار ایشان نیست؟» تماشاگر ردیف چپ با لبخند می‌گوید: «ببینید بحث را به گوشه رینگ نبرید دوست من. قرار نیست با طرح چنین سؤال‌هایی از طرف مقابل مچ‌گیری کنید. من سؤال شما را یک «تله» می‌دانم. ترجیح می‌دهم با هوشیاری درون آن نیفتم». تماشاگر ردیف راست می‌گوید: «شما از پاسخ طفره می‌روید وگرنه تله‌ای در کار نیست. از بس این حرف‌ها را در محافلتان گفته‌اید، باورتان شده است». تماشاگر ردیف چپ می‌گوید: «ما در محافلمان چه می‌گوییم؟ انگار شما بیشتر از درون محافل ما خبر دارید؟» تماشاگر ردیف راست یکه می‌خورد. انتظار این حاضرجوابی را نداشته است. اما خود را نمی‌بازد. می‌گوید: «از حرف‌های اینجاوآنجای سرکردگان جناحتان می‌شود فهمید. اما برگردیم سر سؤال بی‌پاسخ من. اگر حاج‌حسین شریعتمداری سخنش اعتبار ندارد پس چرا این‌قدر آن را جدی می‌گیرند؟ حتی خود شما؟» تماشاگر ردیف چپ می‌گوید: «جدی می‌گیرند، چون حساب می‌برند. مشکل دقیقا همین‌جاست دوست من.

«شنیده بودیم تئوریسین اصلاحات «سعیدحجاریان» بازیگر شده. اما باورمان نشد. حجاریان و بازیگری سینما؟ این هم از آن غافلگیری‌هاست. باید دید به چه علت؟» این را تماشاگر ردیف راست گفت. هیچ طعنه و کنایه‌ای در کار نبود. یا لااقل من این‌طوری حس کردم. تماشاگر ردیف چپ می‌گوید: «مانی حقیقی، کارگردان فیلم، به ایشان رو انداخته، ایشان هم پذیرفته. حضور فردی معتبر در لحظاتی از فیلم لازم بوده. بدون چنین فردی فیلم چیزی کم داشته لابد. به‌همین‌دلیل مانی حقیقی اصرار کرده، سعید حجاریان هم پذیرفته. این نباید خیلی عجیب باشد». تماشاگر ردیف راست می‌گوید: «من نمی‌گویم عجیب است. بلکه می‌خواهم بگویم چرا حجاریان؟ چرا فردی از این طرف انتخاب نشده؟ مثلا حسین شریعتمداری؟» تماشاگر ردیف چپ بلافاصله می‌گوید: «جانا سخن از زبان ما می‌گویی. فیلم‌ساز موردنظر ما که در اینجا مانی حقیقی است، می‌خواسته حرفی از زبان کسی بزند که تماشاگر باور کند. » تماشاگر ردیف راست می‌گوید: «یعنی شما می‌گویید مردم حرفی را که از دهان حاج‌حسین شریعتمداری بیرون می‌آید باور نمی‌کنند؟» مناظره به اینجا که رسید، نگاهی به اطراف انداختم؛ دورتادورمان آدم جمع شده بود. آنها که جا داشتند نشسته بودند و آنها که جایی برای نشستن پیدا نکرده بودند، ایستاده مناظره را نظاره می‌کردند. این دو تماشاگر را حالا همه می‌شناختند. به‌همین‌خاطر به مناظره آنها علاقه نشان می‌دادند. اینکه چه تعداد طرفدار این هستند و چه تعداد هوادار آن، چندان مهم نیست. لااقل درحال‌حاضر مهم نیست. آنچه مهم است توجه به حرف‌های آنهاست که باید شنیده شوند که ما هم داریم می‌شنویم. تماشاگر ردیف چپ مکث می‌کند. حرفی را که می‌خواهد بزند سبک‌سنگین می‌کند تا مبادا برایش هزینه‌ای در پی داشته باشد. بالاخره بر تردید و ترسش فائق می‌آید و می‌گوید: «من بنا نیست به‌جای مانی حقیقی حرف بزنم. من می‌گویم به نظر او سعید حجاریان معتبر تشخیص داده شده است. شاید به نظر او دیگران در این حد و اندازه معتبر تشخیص داده نشده‌اند. این را باید از خود او پرسید. در اینجا نظر من اهمیتی ندارد. نظر فیلم‌ساز مهم است. تشخیص او این بوده». حالا نوبت تماشاگر ردیف راست است که مکث کند. به نظر می‌رسد او هم دارد حرف‌هایش را مزه‌مزه می‌کند. نگاه شاهدان مناظره برایش مهم است. از‌همین‌رو مدام زیرچشمی مراقب عکس‌العمل آنهاست. از واکنش آنها چیزی فهمیده است لابد. به‌همین‌خاطر دارد به حرف بعدی فکر می‌کند. لحظه‌ای بعد با اعتمادبه‌نفس می‌گوید: «چرا همه از حاج‌حسین حساب می‌برند؟ آیا این نشانه اعتبار ایشان نیست؟» تماشاگر ردیف چپ با لبخند می‌گوید: «ببینید بحث را به گوشه رینگ نبرید دوست من. قرار نیست با طرح چنین سؤال‌هایی از طرف مقابل مچ‌گیری کنید. من سؤال شما را یک «تله» می‌دانم. ترجیح می‌دهم با هوشیاری درون آن نیفتم». تماشاگر ردیف راست می‌گوید: «شما از پاسخ طفره می‌روید وگرنه تله‌ای در کار نیست. از بس این حرف‌ها را در محافلتان گفته‌اید، باورتان شده است». تماشاگر ردیف چپ می‌گوید: «ما در محافلمان چه می‌گوییم؟ انگار شما بیشتر از درون محافل ما خبر دارید؟» تماشاگر ردیف راست یکه می‌خورد. انتظار این حاضرجوابی را نداشته است. اما خود را نمی‌بازد. می‌گوید: «از حرف‌های اینجاوآنجای سرکردگان جناحتان می‌شود فهمید. اما برگردیم سر سؤال بی‌پاسخ من. اگر حاج‌حسین شریعتمداری سخنش اعتبار ندارد پس چرا این‌قدر آن را جدی می‌گیرند؟ حتی خود شما؟» تماشاگر ردیف چپ می‌گوید: «جدی می‌گیرند، چون حساب می‌برند. مشکل دقیقا همین‌جاست دوست من.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.