عفو یا انتقام
فرشید رفوگران . وکیل مدافع پوران رضایی
خبر مسرتبخش اعلام رضایت و گذشت اولیای دم بابک نسبت به پوران رضایی و اقدام شرافتمندانهی و ارزشمند آنها در اسقاط حق احتمالی مطالبه قصاص یا دیه، نه تنها موجب شادمانی پوران، دوستان و بستگان او شد، بلکه بارقه امید و شادی را در دل و ذهن تمام انسانهایی افروخت که دغدغهای جز اجرای عدالت و قانونمندی و نیز جایگزینی و ترجیح فرهنگ عفو و گذشت بر اقدامات مبتنی بر کینه و عداوت و انتقام ندارند. لازم به ذکر است رجحان و برتری اقدام اولیای دم در کلیه پروندههای مشابه راجع به عفو متهمان به قتل عمد یا محکومان به قصاص نفس، مقولهای نیست که صرفا از منظر اخلاق، احساس و انسانیت قابل تقدیر و ستایش باشد، بلکه مساله عفو و گذشت، از دیدگاه حقوقی، کیفرشناسی و جرمشناسی نیز امری پسندیده و ممدوح است و تاثیر میدانی و موضوعی و آثار کاربردی آن در اصلاح مجرمان و پیشگیری از وقوع جرم، بسیار بیشتر و عمیقتر از اعمال متقابل و اقدام به قصاص و مقابله به مثل است. دلیل اثبات ادعای موصوف نیز صراحت و ظهور آیات بینات و روایات وارده و سیره حسنه نبوی(ص) و امامان معصوم(ع) است. حقوق کیفری ما بهویژه در حوزه حدود و قصاص، بر پایه اصول و فروع دین اسلام و
مذهب تشیع بنا شده است که در عین حال اقدام به عفو و گذشت را به عنوان عمل خیر و صواب و دارای ارزش و راهکار قصاص به عنوان حقی مباح و محدود، برتر و ارج دانسته است و بر همین اساس است که در آیه45 سوره مائده آمده است هر کس از قصاص بگذرد، این گذشتن و عفو، کفاره گناهان اوست و نیز فرموده است هرکس نفسی را حیات بخشد مانند این است که تمام انسانها را زندگی بخشیده است و پیامبر رحمت نیز فرمود: بر شما واجب است که ببخشید و بگذرید چرا که بخشش و گذشت، عزت بندگان را زیاد میکند، پس ببخشید که خدا شما را عزیز گرداند و نیز فرمود هرکس در هنگام قدرت و توانایی ببخشد و بگذرد خدا در روز لغزش (قیامت) او را خواهد بخشید و امام علی(ع) فرمود عفو و گذشت، تاج مکارم و خوبیهاست. بنابراین بسیار منصفانه و بجاست که از متولیان امر قانون و قضا و اجرا بخواهیم که بر پایه اصول و متون فقهی که منبع و مبنای وضع و قوانین جزایی و روش دادرسی کیفری ما قرار گرفته است، نسبت به اصلاح مقررات مربوطه و فراهم کردن زمینه عملی ترجیح عفو و گذشت بر مقابله به مثل و قصاص، اقدام کنند به این امید که با گسترش عمومی فرهنگ بخشش و سوق و هدایت مردم به مهربانیکردن به یکدیگر
و نهادینه شدن عفو و گذشت در جامعه و نیز در متن قوانین موضوعه، گامی به سوی بسط عدالت و تلطیف فضای معنوی و روانی اجتماع و جلوگیری از وقوع جرایم گوناگون و پیشگیری از تعدد و تکرار آنها، برداشته شود.
خبر مسرتبخش اعلام رضایت و گذشت اولیای دم بابک نسبت به پوران رضایی و اقدام شرافتمندانهی و ارزشمند آنها در اسقاط حق احتمالی مطالبه قصاص یا دیه، نه تنها موجب شادمانی پوران، دوستان و بستگان او شد، بلکه بارقه امید و شادی را در دل و ذهن تمام انسانهایی افروخت که دغدغهای جز اجرای عدالت و قانونمندی و نیز جایگزینی و ترجیح فرهنگ عفو و گذشت بر اقدامات مبتنی بر کینه و عداوت و انتقام ندارند. لازم به ذکر است رجحان و برتری اقدام اولیای دم در کلیه پروندههای مشابه راجع به عفو متهمان به قتل عمد یا محکومان به قصاص نفس، مقولهای نیست که صرفا از منظر اخلاق، احساس و انسانیت قابل تقدیر و ستایش باشد، بلکه مساله عفو و گذشت، از دیدگاه حقوقی، کیفرشناسی و جرمشناسی نیز امری پسندیده و ممدوح است و تاثیر میدانی و موضوعی و آثار کاربردی آن در اصلاح مجرمان و پیشگیری از وقوع جرم، بسیار بیشتر و عمیقتر از اعمال متقابل و اقدام به قصاص و مقابله به مثل است. دلیل اثبات ادعای موصوف نیز صراحت و ظهور آیات بینات و روایات وارده و سیره حسنه نبوی(ص) و امامان معصوم(ع) است. حقوق کیفری ما بهویژه در حوزه حدود و قصاص، بر پایه اصول و فروع دین اسلام و
مذهب تشیع بنا شده است که در عین حال اقدام به عفو و گذشت را به عنوان عمل خیر و صواب و دارای ارزش و راهکار قصاص به عنوان حقی مباح و محدود، برتر و ارج دانسته است و بر همین اساس است که در آیه45 سوره مائده آمده است هر کس از قصاص بگذرد، این گذشتن و عفو، کفاره گناهان اوست و نیز فرموده است هرکس نفسی را حیات بخشد مانند این است که تمام انسانها را زندگی بخشیده است و پیامبر رحمت نیز فرمود: بر شما واجب است که ببخشید و بگذرید چرا که بخشش و گذشت، عزت بندگان را زیاد میکند، پس ببخشید که خدا شما را عزیز گرداند و نیز فرمود هرکس در هنگام قدرت و توانایی ببخشد و بگذرد خدا در روز لغزش (قیامت) او را خواهد بخشید و امام علی(ع) فرمود عفو و گذشت، تاج مکارم و خوبیهاست. بنابراین بسیار منصفانه و بجاست که از متولیان امر قانون و قضا و اجرا بخواهیم که بر پایه اصول و متون فقهی که منبع و مبنای وضع و قوانین جزایی و روش دادرسی کیفری ما قرار گرفته است، نسبت به اصلاح مقررات مربوطه و فراهم کردن زمینه عملی ترجیح عفو و گذشت بر مقابله به مثل و قصاص، اقدام کنند به این امید که با گسترش عمومی فرهنگ بخشش و سوق و هدایت مردم به مهربانیکردن به یکدیگر
و نهادینه شدن عفو و گذشت در جامعه و نیز در متن قوانین موضوعه، گامی به سوی بسط عدالت و تلطیف فضای معنوی و روانی اجتماع و جلوگیری از وقوع جرایم گوناگون و پیشگیری از تعدد و تکرار آنها، برداشته شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.