یومالله 19 بهمن
محمود علیزاده طباطبایی-همافر سابق
با ورود تکنولوژی جدید، رادارهای ADS4، موشکهای هاوک، هواپیماهای F-4 در دهه 40 به نیروی هوایی، ضرورت بهکارگیری نیروهای متخصص که پایه تحصیلاتشان دیپلم باشد، احساس شد و برای این منظور اوایل دهه 40 نیروی هوایی، دیپلمههایی را به استخدام درآورد و با آموزشهای فنی دوساله آنها را با عنوان کمکمهندس به کار گرفت. دیری نپایید که فرماندهان نیروی هوایی حضور افراد غیرنظامی را در محیط نظامی نتوانستند تحمل کنند و با بررسیهایی که توسط ستاد نیروی هوایی انجام شد، پیشنهادی مبنیبر تشکیل یک گروه نظامی با پایه تحصیلات دیپلم مطرح شد که این گروه نباید افسر باشند؛ چون افسران در ردههای مدیریتی خدمت میکردند و جزء خلبانان که کار عملی داشتند، سایر فعالیتهای عملیاتی نیروی هوایی توسط درجهدارانی انجام میشد که پایه تحصیلاتشان سوم متوسطه بود، پیشنهاد تشکیل این گروه به شخص شاه داده شد و انتخاب نام همافر بهدلیل پذیرش شاه بود که با فرمان همایونی این گروه تشکیل شد و «همافر» برگرفته از «فرمان همایونی» بود.
همافران از همان اوان تأسیس، گروهی ناراضی و معترض بودند، دلیل این نارضایتی هم تبعیضی بود که بین همافران و افسران وجود داشت. همافران اعتراض خود را با اتحاد و اتفاق خود به معرض نمایش میگذاشتند و سعی داشتند این تبعیض را با عملکرد مثبت خود برطرف کنند و به همین دلیل بهمحض حضور در واحدهای مستقر در مراکز استانها سعی میکردند حتی بدون مجوز قانونی در ساعات خارج از وقت اداری در دانشگاه مشغول تحصیل شوند. من سال 1349 وارد نیروی هوایی در رسته همافری شدم و بهمحض بازگشت از آمریکا در سال 1352 در مدرسه عالی بازرگانی تهران مشغول به تحصیل و در سال 1354 همزمان در دانشکده حقوق دانشگاه ملی مشغول به تحصیل شدم. حضور گسترده همافران در دانشگاهها فضای سیاسی دانشگاه را به پایگاههای هوایی منتقل میکرد و پس از فاجعه 17 شهریور سال 57 و شروع تظاهرات عمومی پرسنل نیروی هوایی و بهخصوص همافران بهصورت گسترده در راهپیماییهای عمومی شرکت میکردند و به همین دلیل با شروع حکومت نظامی در شهرها، واحدهای حکومت نظامی در پایگاههای نیروی هوایی هم مستقر شدند. اولین حرکت منسجم همافران با عدم حضور در ناهارخوری به دلیل جدابودن ناهارخوری افسران و
همافران شروع شد و ضداطلاعات در مقابل این حرکت عاجز شده بود چون نمیتوانست افراد را مجبور کند که ناهار بخورند و در ناهارخوری حضور پیدا کنند. در اواخر آذرماه 57 حضور همافران در راهپیماییها به صورت منسجمتر و فعالتر آغاز شد. با آزادی زندانیان سیاسی، بهصورت منسجم از پایگاه مهرآباد و قصر فیروزه و ستاد نیروی هوایی عازم دیدار با آیتالله طالقانی شدیم. در آن دیدار که قبل از فرار شاه انجام شد، حتی پیشنهاد خرابکاری در هواپیمای شاه مطرح شد که آیتالله طالقانی بهشدت مخالفت کردند و فرمودند شما باید کار بزرگی انجام بدهید، ماهها بود که همه به فکر این بودیم که این کار بزرگ چه کاری میتواند باشد؟! با فرار شاه، موضوع بازگشت امام از پاریس مطرح شد. مهندس نیکخواه به من پیشنهاد داد با لباس همافری در کمیته استقبال از امام حضور پیدا کنم. اولین نظامیای بودم که با ردیف 508 از کمیته استقبال برای من کارت صادر شد و از اول بهمنماه با تشکیل کمیته استقبال در مدرسه رفاه مستقر شدم. بعد از ورود امام هر روز عدهای از نظامیان اغلب با لباس غیرنظامی و با کارت شناسایی در دست، در مدرسه رفاه و علوی برای دیدار با امام حاضر میشدند و همیشه
به این فکر بودیم که آن کار بزرگی که حضرت آیتالله طالقانی گفته بودند باید در همین برهه زمانی اتفاق بیفتد تا روز موعود رسید. روز 19 بهمن همافران از سراسر کشور برای دیدار امام آمده بودند، لباسهای نظامی را با هماهنگی قبلی با خود آورده بودند و در کیفهایشان بود. آن روز صبح در منازل اطراف مدرسه علوی همافران لباسهای نظامی را بر تن کردند و در حیاط مدرسه علوی حضور یافتند. همافر محمد طاهری با مراجعه به دکتر یزدی تقاضای ملاقات با امام را مطرح کرد. دکتر یزدی بعد از هماهنگی با مرحوم سیداحمد خمینی اعلام کرد امروز امام ملاقات ندارند. محمد طاهری بهشدت عصبانی شده بود، فریاد میکشید میگفت اینها از اینجا بیرون بروند، همهشان دستگیر میشوند و میگفت امام باید با ما ملاقات کند! مرحوم آیتالله منتظری واسطه شدند و بعد از ملاقات آیتالله منتظری با امام، موافقت امام جلب شد همافران بهصورت منسجم در حیاط مدرسه علوی به صف ایستادند و با فرمان همافر نود شاهی فرم نظامی گرفتند و با حضور امام همه یکپارچه و بدون هماهنگی قبلی فریاد برآوردیم؛ ما همه سرباز توایم خمینی، گوش به فرمان توایم خمینی؛ آن کار بزرگی که آیتالله طالقانی خواسته
بودند، انجام شد.
امام با صحبت مختصری فرمودند: شما سربازان امام زمان هستید انشاءالله و توصیه فرمودند که در دانشگاه تهران برای بیعت با مهندس بازرگان که همان روز به عنوان نخستوزیر معرفی شده بود، حضور پیدا کنیم... . باوجود حضور عکاسان و خبرنگاران، مانع فیلمبرداری و عکاسی شدیم چون هنوز حکومتنظامی بود و حضور نظامیان در مقابل امام میتوانست پیامدهای شدیدی داشته باشد. یکی از عکاسان با اصرار میخواست عکسی از پشت سر بگیرد و بعد از اینکه همافر طاهری مطمئن شد در این عکس کسی قابلشناسایی نیست، اجازه داد این عکس گرفته شود. بعدازظهر 19 بهمن عکس در کیهان منتشر شد و رئیس ستاد بزرگ ارتشداران، عکس را تکذیب کرد ولی امام صحت عکس را تأیید کردند. ادامه در صفحه 4
با ورود تکنولوژی جدید، رادارهای ADS4، موشکهای هاوک، هواپیماهای F-4 در دهه 40 به نیروی هوایی، ضرورت بهکارگیری نیروهای متخصص که پایه تحصیلاتشان دیپلم باشد، احساس شد و برای این منظور اوایل دهه 40 نیروی هوایی، دیپلمههایی را به استخدام درآورد و با آموزشهای فنی دوساله آنها را با عنوان کمکمهندس به کار گرفت. دیری نپایید که فرماندهان نیروی هوایی حضور افراد غیرنظامی را در محیط نظامی نتوانستند تحمل کنند و با بررسیهایی که توسط ستاد نیروی هوایی انجام شد، پیشنهادی مبنیبر تشکیل یک گروه نظامی با پایه تحصیلات دیپلم مطرح شد که این گروه نباید افسر باشند؛ چون افسران در ردههای مدیریتی خدمت میکردند و جزء خلبانان که کار عملی داشتند، سایر فعالیتهای عملیاتی نیروی هوایی توسط درجهدارانی انجام میشد که پایه تحصیلاتشان سوم متوسطه بود، پیشنهاد تشکیل این گروه به شخص شاه داده شد و انتخاب نام همافر بهدلیل پذیرش شاه بود که با فرمان همایونی این گروه تشکیل شد و «همافر» برگرفته از «فرمان همایونی» بود.
همافران از همان اوان تأسیس، گروهی ناراضی و معترض بودند، دلیل این نارضایتی هم تبعیضی بود که بین همافران و افسران وجود داشت. همافران اعتراض خود را با اتحاد و اتفاق خود به معرض نمایش میگذاشتند و سعی داشتند این تبعیض را با عملکرد مثبت خود برطرف کنند و به همین دلیل بهمحض حضور در واحدهای مستقر در مراکز استانها سعی میکردند حتی بدون مجوز قانونی در ساعات خارج از وقت اداری در دانشگاه مشغول تحصیل شوند. من سال 1349 وارد نیروی هوایی در رسته همافری شدم و بهمحض بازگشت از آمریکا در سال 1352 در مدرسه عالی بازرگانی تهران مشغول به تحصیل و در سال 1354 همزمان در دانشکده حقوق دانشگاه ملی مشغول به تحصیل شدم. حضور گسترده همافران در دانشگاهها فضای سیاسی دانشگاه را به پایگاههای هوایی منتقل میکرد و پس از فاجعه 17 شهریور سال 57 و شروع تظاهرات عمومی پرسنل نیروی هوایی و بهخصوص همافران بهصورت گسترده در راهپیماییهای عمومی شرکت میکردند و به همین دلیل با شروع حکومت نظامی در شهرها، واحدهای حکومت نظامی در پایگاههای نیروی هوایی هم مستقر شدند. اولین حرکت منسجم همافران با عدم حضور در ناهارخوری به دلیل جدابودن ناهارخوری افسران و
همافران شروع شد و ضداطلاعات در مقابل این حرکت عاجز شده بود چون نمیتوانست افراد را مجبور کند که ناهار بخورند و در ناهارخوری حضور پیدا کنند. در اواخر آذرماه 57 حضور همافران در راهپیماییها به صورت منسجمتر و فعالتر آغاز شد. با آزادی زندانیان سیاسی، بهصورت منسجم از پایگاه مهرآباد و قصر فیروزه و ستاد نیروی هوایی عازم دیدار با آیتالله طالقانی شدیم. در آن دیدار که قبل از فرار شاه انجام شد، حتی پیشنهاد خرابکاری در هواپیمای شاه مطرح شد که آیتالله طالقانی بهشدت مخالفت کردند و فرمودند شما باید کار بزرگی انجام بدهید، ماهها بود که همه به فکر این بودیم که این کار بزرگ چه کاری میتواند باشد؟! با فرار شاه، موضوع بازگشت امام از پاریس مطرح شد. مهندس نیکخواه به من پیشنهاد داد با لباس همافری در کمیته استقبال از امام حضور پیدا کنم. اولین نظامیای بودم که با ردیف 508 از کمیته استقبال برای من کارت صادر شد و از اول بهمنماه با تشکیل کمیته استقبال در مدرسه رفاه مستقر شدم. بعد از ورود امام هر روز عدهای از نظامیان اغلب با لباس غیرنظامی و با کارت شناسایی در دست، در مدرسه رفاه و علوی برای دیدار با امام حاضر میشدند و همیشه
به این فکر بودیم که آن کار بزرگی که حضرت آیتالله طالقانی گفته بودند باید در همین برهه زمانی اتفاق بیفتد تا روز موعود رسید. روز 19 بهمن همافران از سراسر کشور برای دیدار امام آمده بودند، لباسهای نظامی را با هماهنگی قبلی با خود آورده بودند و در کیفهایشان بود. آن روز صبح در منازل اطراف مدرسه علوی همافران لباسهای نظامی را بر تن کردند و در حیاط مدرسه علوی حضور یافتند. همافر محمد طاهری با مراجعه به دکتر یزدی تقاضای ملاقات با امام را مطرح کرد. دکتر یزدی بعد از هماهنگی با مرحوم سیداحمد خمینی اعلام کرد امروز امام ملاقات ندارند. محمد طاهری بهشدت عصبانی شده بود، فریاد میکشید میگفت اینها از اینجا بیرون بروند، همهشان دستگیر میشوند و میگفت امام باید با ما ملاقات کند! مرحوم آیتالله منتظری واسطه شدند و بعد از ملاقات آیتالله منتظری با امام، موافقت امام جلب شد همافران بهصورت منسجم در حیاط مدرسه علوی به صف ایستادند و با فرمان همافر نود شاهی فرم نظامی گرفتند و با حضور امام همه یکپارچه و بدون هماهنگی قبلی فریاد برآوردیم؛ ما همه سرباز توایم خمینی، گوش به فرمان توایم خمینی؛ آن کار بزرگی که آیتالله طالقانی خواسته
بودند، انجام شد.
امام با صحبت مختصری فرمودند: شما سربازان امام زمان هستید انشاءالله و توصیه فرمودند که در دانشگاه تهران برای بیعت با مهندس بازرگان که همان روز به عنوان نخستوزیر معرفی شده بود، حضور پیدا کنیم... . باوجود حضور عکاسان و خبرنگاران، مانع فیلمبرداری و عکاسی شدیم چون هنوز حکومتنظامی بود و حضور نظامیان در مقابل امام میتوانست پیامدهای شدیدی داشته باشد. یکی از عکاسان با اصرار میخواست عکسی از پشت سر بگیرد و بعد از اینکه همافر طاهری مطمئن شد در این عکس کسی قابلشناسایی نیست، اجازه داد این عکس گرفته شود. بعدازظهر 19 بهمن عکس در کیهان منتشر شد و رئیس ستاد بزرگ ارتشداران، عکس را تکذیب کرد ولی امام صحت عکس را تأیید کردند. ادامه در صفحه 4
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.