|

به بهانه حراج سالانه انجمن نقاشان ایران

حراج سالانه آری یا نه

ترانه صادقیان

حراج سالانه انجمن هنرمندان نقاش ایران چندی است که هر سال برگزار می‌شود. هر سال مزیت‌ها و کاستی‌هایی نیز دارد. شیوه برگزاری این نمایشگاهِ بزرگ اغلب محل چالش و اعتراض و گاه تشکر و تحسین است؛ اما این سؤال اساسی مطرح است که آیا حراج به معنای پایین‌آوردن قیمت‌های آثار هنری نقاشانی که در تنها تشکیلات حرفه‌ای گرد هم آمده‌اند، کاری صحیح و حرفه‌ای است؟
هیچ‌گاه این نمایشگاه که می‌تواند بزرگ‌ترین حراج نقاشی در ایران تلقی شود، به‌طور روشن طرح نشده و کسی مصرانه به دنبال یافتن پاسخ برای این پرسش نبوده است. در درجه‌ اول امیدوارم هرکس به جوابی که برای این پرسش دارد فکر کند و این جواب‌ها به طریقی به بحث گذاشته شود؛ اما باید به علل وجودی این نمایشگاه اندیشید و اینکه شکلی که این نمایشگاه برگزار می‌شود، «شیوه حراج واقعی و ارزان فروشانه» برای آثار حرفه‌ای‌ترین نقاشان ایران. امیدوارم گفته من درباره «حرفه‌ای‌ترین» مطلق تلقی نشود؛ در نهایت واجد چه مزایایی است؟ شک نیست که این نمایشگاه فرصتی است. فرصت برای مجموعه‌داران و به دلیل تنوع بسیار، نظرِ مجموعه‌دارانی با سلیقه‌ها و شیوه‌های انتخاب متعدد را نیز تأمین می‌کند؛ اما تنها مجموعه‌داران نیستند که از این سفره رنگین بهره‌مند می‌شوند. قشر متوسط جامعه نیز که توان خرید اثر هنری در نگارخانه‌ها یا حراج‌هایی به سبک حراج تهران و غیره را ندارند، می‌توانند در این بین صاحب اثری هنری شوند و خیالشان از بابت اصالت اثر و کیفیت آن راحت باشد. چه بسا کسانی از همین قشر که با علاقه‌مندی، این حراج‌ها را چندسالی است دنبال می‌کنند و مجموعه کوچکشان اکنون- با توجه به تغییرات اخیر بازار هنر نقاشی- دارای ارزش بسیار است.
همچنین این نمایشگاه فرصتی است برای تشکیلات انجمن نقاشان تا اندکی بضاعت مالی خویش را بهبود ببخشند؛ اما آیا برای آفرینندگان نیز فرصت محسوب می‌شود؟ بله. می‌تواند باشد. به‌ویژه اگر نقاشان جوان یا گمنام آثارشان تحلیل و نقد شود و بیشتر فعالیت‌ها حول فروش آثار آنان شکل بگیرد؛ اما درباره نقاشانی که فروش بالایی دارند و شناخته‌شده هستند چه؟ آنها یکی از بازوهای اقتدار این حراج هستند. هرساله شاهدیم که نفراتی ازاین‌دست هنرمندان، سخاوتمندانه، با پایین‌آوردن قیمت کارشان، فرصتی برای خریداران طبقه متوسط، نقاشان جوان انجمنی و دیگر اعضای انجمن فراهم می‌کنند. به نظرم وظیفه متولیان نمایشگاه سالانه است تا از این امر مهم مواظبت کنند که دوستداران «واقعی» هنر مدرن و معاصر به کارهای مورد علاقه‌شان دسترسی پیدا کنند؛ کسانی که تنها در این شکل نمایشگاه‌ها توان خرید دارند؛ اما پایین‌آوردن قیمت حتی اگر سالی یک‌بار باشد، بدون‌شک بر قیمت آثار در کل بازار تأثیر دارد. این امر متولیان انجمن هنرمندان نقاش را در برابر یک انتخاب قرار می‌دهد: اینکه بین دو مسئولیت کدام ارجحیت دارد، مسئولیت اجتماعی در قبال فرهنگ جامعه و قشر هنردوست کم‌درآمد یا مسئولیتی که در قبال اعضایشان دارند؛ اعضایی که گرچه گروهی از آنان به‌هرحال با فروش آثارشان تا حدی از این رویداد منتفع می‌شوند؛ اما بخشی از آنان با خطر شکستن قیمت‌ها و تأثیر منفی بر قیمت کارهایشان روبه‌رو هستند.

حراج سالانه انجمن هنرمندان نقاش ایران چندی است که هر سال برگزار می‌شود. هر سال مزیت‌ها و کاستی‌هایی نیز دارد. شیوه برگزاری این نمایشگاهِ بزرگ اغلب محل چالش و اعتراض و گاه تشکر و تحسین است؛ اما این سؤال اساسی مطرح است که آیا حراج به معنای پایین‌آوردن قیمت‌های آثار هنری نقاشانی که در تنها تشکیلات حرفه‌ای گرد هم آمده‌اند، کاری صحیح و حرفه‌ای است؟
هیچ‌گاه این نمایشگاه که می‌تواند بزرگ‌ترین حراج نقاشی در ایران تلقی شود، به‌طور روشن طرح نشده و کسی مصرانه به دنبال یافتن پاسخ برای این پرسش نبوده است. در درجه‌ اول امیدوارم هرکس به جوابی که برای این پرسش دارد فکر کند و این جواب‌ها به طریقی به بحث گذاشته شود؛ اما باید به علل وجودی این نمایشگاه اندیشید و اینکه شکلی که این نمایشگاه برگزار می‌شود، «شیوه حراج واقعی و ارزان فروشانه» برای آثار حرفه‌ای‌ترین نقاشان ایران. امیدوارم گفته من درباره «حرفه‌ای‌ترین» مطلق تلقی نشود؛ در نهایت واجد چه مزایایی است؟ شک نیست که این نمایشگاه فرصتی است. فرصت برای مجموعه‌داران و به دلیل تنوع بسیار، نظرِ مجموعه‌دارانی با سلیقه‌ها و شیوه‌های انتخاب متعدد را نیز تأمین می‌کند؛ اما تنها مجموعه‌داران نیستند که از این سفره رنگین بهره‌مند می‌شوند. قشر متوسط جامعه نیز که توان خرید اثر هنری در نگارخانه‌ها یا حراج‌هایی به سبک حراج تهران و غیره را ندارند، می‌توانند در این بین صاحب اثری هنری شوند و خیالشان از بابت اصالت اثر و کیفیت آن راحت باشد. چه بسا کسانی از همین قشر که با علاقه‌مندی، این حراج‌ها را چندسالی است دنبال می‌کنند و مجموعه کوچکشان اکنون- با توجه به تغییرات اخیر بازار هنر نقاشی- دارای ارزش بسیار است.
همچنین این نمایشگاه فرصتی است برای تشکیلات انجمن نقاشان تا اندکی بضاعت مالی خویش را بهبود ببخشند؛ اما آیا برای آفرینندگان نیز فرصت محسوب می‌شود؟ بله. می‌تواند باشد. به‌ویژه اگر نقاشان جوان یا گمنام آثارشان تحلیل و نقد شود و بیشتر فعالیت‌ها حول فروش آثار آنان شکل بگیرد؛ اما درباره نقاشانی که فروش بالایی دارند و شناخته‌شده هستند چه؟ آنها یکی از بازوهای اقتدار این حراج هستند. هرساله شاهدیم که نفراتی ازاین‌دست هنرمندان، سخاوتمندانه، با پایین‌آوردن قیمت کارشان، فرصتی برای خریداران طبقه متوسط، نقاشان جوان انجمنی و دیگر اعضای انجمن فراهم می‌کنند. به نظرم وظیفه متولیان نمایشگاه سالانه است تا از این امر مهم مواظبت کنند که دوستداران «واقعی» هنر مدرن و معاصر به کارهای مورد علاقه‌شان دسترسی پیدا کنند؛ کسانی که تنها در این شکل نمایشگاه‌ها توان خرید دارند؛ اما پایین‌آوردن قیمت حتی اگر سالی یک‌بار باشد، بدون‌شک بر قیمت آثار در کل بازار تأثیر دارد. این امر متولیان انجمن هنرمندان نقاش را در برابر یک انتخاب قرار می‌دهد: اینکه بین دو مسئولیت کدام ارجحیت دارد، مسئولیت اجتماعی در قبال فرهنگ جامعه و قشر هنردوست کم‌درآمد یا مسئولیتی که در قبال اعضایشان دارند؛ اعضایی که گرچه گروهی از آنان به‌هرحال با فروش آثارشان تا حدی از این رویداد منتفع می‌شوند؛ اما بخشی از آنان با خطر شکستن قیمت‌ها و تأثیر منفی بر قیمت کارهایشان روبه‌رو هستند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.