|

نهالی در برهوت

دکتر مجید حسینی‌زاد.جامعه‌شناس

سریال کیمیا مصداق این ضرب‌المثل است: شهرت در تبلیغ است، والا سریالی است معمولی که چند شانس یاورش شده. بسیاری از سریال‌های اصطلاحا آن‌سوی آب که این روزها سر زبان‌ها هستند با همین روش مشهورند. در این دست سریال‌ها شما نباید به‌دنبال ریزه‌کاری‌های - حتی معمولی- زیبایی‌شناسی تصویر یا خلاقیتی هنری باشید چون کار اصلی مصورکردن داستانی عامه‌پسند است که معمولا در آنها به روش فیلم‌های اکسپرسیو رئالیستی خیروشر کاملا با خطوط ممیزه تیز مشخص‌اند و قهرمان، سفید و ضدقهرمان، سیاه است؛ مثل شخصیت رضا کیانیان و مهدی پاکدل در این سریال. در این روش، مهم بیان مردم‌پسندانه است و در آن بسیاری از نکات دیده نمی‌شوند و منطق قربانی می‌شود. اینکه حوادثی که به طور طبیعی چندسال طول می‌کشند ظرف چندماه جمع‌وجور شوند، مثل حوادث زنجیروار اواخر سال 56 تا پیروزی انقلاب یا در شخصیت‌پردازی با تحولات ناگهانی روبه‌رو شویم (شخصیت کیمیا) تعجبی ندارد. سوارشدن ستاره بر شخصیت که کارگردان را نیز خلع قدرت می‌کند، مثل شخصیت شریفی‌نیا در خارج که نشان‌دهنده آن است که همیشه آرزوی بازی یک آواره را در خیابان‌ها به مصداق کلاسیک‌های فرانسوی داشته و اجرا کرده، بدون توجه به تبار اجتماعی و کاری شخصیت و بسیاری از ایرادات بجا و نابجای دیگر، از علمک گاز گرفته تا شخصیت‌پردازی شهید و حوادث جنگ، که تماما به دلیل توجه به پردازش موضوع عشق مثلثی و اصرار بر روش نوین فصلی‌ساختن حوادث که بحث خود را می‌طلبد... از دست رفته‌اند.
پس از این مقدمه باید بگویم فصل اول، نوید سریالی قوی را می‌داد ولی اصرار بر چندفصلی‌بودن و پرش‌های زمانی و ضعف برخی منطق‌های روایت در بین فصل‌ها و... کم‌کم سریال را به ضعف کشید به‌طوری‌که پایان به برخی حوادث تحمیل شد و بعضا سردرگمی ایجاد کرد. یعنی باید گفت این مجموعه سریالی خوش‌شکل بود که با کشیدنش برخی قسمت‌ها دفرمه شد.
در ابتدا گفته شد که شانس یاور کیمیا شده که نیاز به توضیح دارد. اول اینکه در عصر برهوت سریال‌سازی سیما، روی آنتن رفته است و به مصداق یک‌چشمی در شهر کورها، شانس فراوانی نصیبش شده است. این سریال جای صحبت دارد در برابر سریال‌هایی که بهتر است درموردشان حرفی زده نشود. دوم اینکه در کنار شهرزاد به مخاطب عرضه شد و در بحث‌های مقایسه‌ای، چه مثبت و چه منفی مطرح شده است. سوم قابلیت روایی در جذب مخاطب است که عشق مثلثی، درگیری‌های بارز و بدون نیاز به تأمل خیر و شر و البته قابلیت‌های خوب کارگردانی و قصه‌گویی بعضا قابل‌قبول... از آن جمله هستند.
گذشته از موارد فوق نباید از این غافل بود که هر نهالی در برهوت فعلی سریال‌سازی غنیمتی است دارای ارزش.

سریال کیمیا مصداق این ضرب‌المثل است: شهرت در تبلیغ است، والا سریالی است معمولی که چند شانس یاورش شده. بسیاری از سریال‌های اصطلاحا آن‌سوی آب که این روزها سر زبان‌ها هستند با همین روش مشهورند. در این دست سریال‌ها شما نباید به‌دنبال ریزه‌کاری‌های - حتی معمولی- زیبایی‌شناسی تصویر یا خلاقیتی هنری باشید چون کار اصلی مصورکردن داستانی عامه‌پسند است که معمولا در آنها به روش فیلم‌های اکسپرسیو رئالیستی خیروشر کاملا با خطوط ممیزه تیز مشخص‌اند و قهرمان، سفید و ضدقهرمان، سیاه است؛ مثل شخصیت رضا کیانیان و مهدی پاکدل در این سریال. در این روش، مهم بیان مردم‌پسندانه است و در آن بسیاری از نکات دیده نمی‌شوند و منطق قربانی می‌شود. اینکه حوادثی که به طور طبیعی چندسال طول می‌کشند ظرف چندماه جمع‌وجور شوند، مثل حوادث زنجیروار اواخر سال 56 تا پیروزی انقلاب یا در شخصیت‌پردازی با تحولات ناگهانی روبه‌رو شویم (شخصیت کیمیا) تعجبی ندارد. سوارشدن ستاره بر شخصیت که کارگردان را نیز خلع قدرت می‌کند، مثل شخصیت شریفی‌نیا در خارج که نشان‌دهنده آن است که همیشه آرزوی بازی یک آواره را در خیابان‌ها به مصداق کلاسیک‌های فرانسوی داشته و اجرا کرده، بدون توجه به تبار اجتماعی و کاری شخصیت و بسیاری از ایرادات بجا و نابجای دیگر، از علمک گاز گرفته تا شخصیت‌پردازی شهید و حوادث جنگ، که تماما به دلیل توجه به پردازش موضوع عشق مثلثی و اصرار بر روش نوین فصلی‌ساختن حوادث که بحث خود را می‌طلبد... از دست رفته‌اند.
پس از این مقدمه باید بگویم فصل اول، نوید سریالی قوی را می‌داد ولی اصرار بر چندفصلی‌بودن و پرش‌های زمانی و ضعف برخی منطق‌های روایت در بین فصل‌ها و... کم‌کم سریال را به ضعف کشید به‌طوری‌که پایان به برخی حوادث تحمیل شد و بعضا سردرگمی ایجاد کرد. یعنی باید گفت این مجموعه سریالی خوش‌شکل بود که با کشیدنش برخی قسمت‌ها دفرمه شد.
در ابتدا گفته شد که شانس یاور کیمیا شده که نیاز به توضیح دارد. اول اینکه در عصر برهوت سریال‌سازی سیما، روی آنتن رفته است و به مصداق یک‌چشمی در شهر کورها، شانس فراوانی نصیبش شده است. این سریال جای صحبت دارد در برابر سریال‌هایی که بهتر است درموردشان حرفی زده نشود. دوم اینکه در کنار شهرزاد به مخاطب عرضه شد و در بحث‌های مقایسه‌ای، چه مثبت و چه منفی مطرح شده است. سوم قابلیت روایی در جذب مخاطب است که عشق مثلثی، درگیری‌های بارز و بدون نیاز به تأمل خیر و شر و البته قابلیت‌های خوب کارگردانی و قصه‌گویی بعضا قابل‌قبول... از آن جمله هستند.
گذشته از موارد فوق نباید از این غافل بود که هر نهالی در برهوت فعلی سریال‌سازی غنیمتی است دارای ارزش.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.