برجام فرهنگی
وحید معتمدنژاد
در کنار واژگان برجام اقتصادی و برجام سیاسی که اخیرا رئیسجمهوری به زبان آورد، توجه و نیاز به برجام فرهنگی نیز از زاویه عام و نگرش روشنبینانه لایههای گوناگون اجتماعی، نقطه عطفی در تحولات فرهنگی جامعه است. امروز جامعه ایرانی، جامعهای پیچیدهتر و چندوجهیتر از جوامع گذشته شده است و در حین مطالبات اجتماعی، بهدنبال جستوجو و بازیابی اصالت فرهنگ خویش است که در سالیان اخیر کمتر محلی از اعتنا داشته و به اين سبب بازتابنده دگرگونیهای گسترده در رفتارهای اجتماعی و سیاسی آن بوده است؛ دگرگونیهایی که نه به معنای «تغییر» که بیشتر حول محور «تحول» سیر میکرد و اکنون در مسیر جدید، شکل نوگرایی به خود گرفته تا در سایه پیشرفت و تحول اقتصادی به پیشرفت و تحول فرهنگی نیز نائل آید. وجود شاخصهای برجستهای مانند «ابراز وجود هویتی و فرهنگی»، «اصرار به حفظ ارزشهای فرهنگی» و «انتظار به پاسخگویی» از پدیدههای نوظهوری است که در سطح عموم جامعه، بهویژه در جوان ایرانی پا به عرصه وجودی او نهاده و از این منظر وی را به «کنشگر فرهنگی» تبدیل كرده که با این ابزار، جامعه خویش را به «کنش» میطلبد. طبیعی است در چنین موقعیتی، یکسانسازی خواستههای دولت و ملت که ریشه در «برابری سیاسی و اجتماعی» دارد، راهگشای بسیاری از بنبستهاست.
از طرفی دیگر و با توجه به شکاف بین فرهنگ و اقتصاد جامعه بهنظر میرسد دستاندرکاران دولت باید بیش از پیش به ضرورت همگرایی این دو عنصر حیاتی در جامعه بکوشند تا «اقتصاد فرهنگی» در جامعه نمود پیدا کند و افراد چه در قشر فرهنگی و چه در سایر اقشار از منافع کامل اجتماعی، بهطور مساوی بهرهمند شوند.برخی آسیبهای اجتماعی که به این شکاف دامن میزند، از عوامل مؤثری است که پیشنیاز به هموارکردن راهی برای پیشگیری و درمان آنها، مقدمه ظهور برجامی دیگر از جنس فرهنگی را میطلبد؛ برجامی که بدون هیچ کشمکش سیاسی و سهمخواهی، در احقاق حقوق شهروندی ما و جریان اطلاعرسانی آزاد و شفاف، تعریف و اجرا شده است و جامعه ایرانی را در تعامل با دیگر فرهنگهای جهانی با «برندسازی» روبهرو کرده و بستر را برای استفاده از عایدات آن در همه زمینهها فراهم کند. دراینخصوص، آنچه بیش از هر اثری، موفقیت در اصل برجام را تضمین میکند، یکپارچگی در تعهد به انجام چندسویه نیازهای فرهنگی، اجتماعی و سیاسی جامعه از سوی دولت است که پاسخ به آن، «اتحاد و همراهی جمعی» را در صحنههای گوناگون فرهنگی، اجتماعی و سیاسی به همراه خواهد داشت.
در کنار واژگان برجام اقتصادی و برجام سیاسی که اخیرا رئیسجمهوری به زبان آورد، توجه و نیاز به برجام فرهنگی نیز از زاویه عام و نگرش روشنبینانه لایههای گوناگون اجتماعی، نقطه عطفی در تحولات فرهنگی جامعه است. امروز جامعه ایرانی، جامعهای پیچیدهتر و چندوجهیتر از جوامع گذشته شده است و در حین مطالبات اجتماعی، بهدنبال جستوجو و بازیابی اصالت فرهنگ خویش است که در سالیان اخیر کمتر محلی از اعتنا داشته و به اين سبب بازتابنده دگرگونیهای گسترده در رفتارهای اجتماعی و سیاسی آن بوده است؛ دگرگونیهایی که نه به معنای «تغییر» که بیشتر حول محور «تحول» سیر میکرد و اکنون در مسیر جدید، شکل نوگرایی به خود گرفته تا در سایه پیشرفت و تحول اقتصادی به پیشرفت و تحول فرهنگی نیز نائل آید. وجود شاخصهای برجستهای مانند «ابراز وجود هویتی و فرهنگی»، «اصرار به حفظ ارزشهای فرهنگی» و «انتظار به پاسخگویی» از پدیدههای نوظهوری است که در سطح عموم جامعه، بهویژه در جوان ایرانی پا به عرصه وجودی او نهاده و از این منظر وی را به «کنشگر فرهنگی» تبدیل كرده که با این ابزار، جامعه خویش را به «کنش» میطلبد. طبیعی است در چنین موقعیتی، یکسانسازی خواستههای دولت و ملت که ریشه در «برابری سیاسی و اجتماعی» دارد، راهگشای بسیاری از بنبستهاست.
از طرفی دیگر و با توجه به شکاف بین فرهنگ و اقتصاد جامعه بهنظر میرسد دستاندرکاران دولت باید بیش از پیش به ضرورت همگرایی این دو عنصر حیاتی در جامعه بکوشند تا «اقتصاد فرهنگی» در جامعه نمود پیدا کند و افراد چه در قشر فرهنگی و چه در سایر اقشار از منافع کامل اجتماعی، بهطور مساوی بهرهمند شوند.برخی آسیبهای اجتماعی که به این شکاف دامن میزند، از عوامل مؤثری است که پیشنیاز به هموارکردن راهی برای پیشگیری و درمان آنها، مقدمه ظهور برجامی دیگر از جنس فرهنگی را میطلبد؛ برجامی که بدون هیچ کشمکش سیاسی و سهمخواهی، در احقاق حقوق شهروندی ما و جریان اطلاعرسانی آزاد و شفاف، تعریف و اجرا شده است و جامعه ایرانی را در تعامل با دیگر فرهنگهای جهانی با «برندسازی» روبهرو کرده و بستر را برای استفاده از عایدات آن در همه زمینهها فراهم کند. دراینخصوص، آنچه بیش از هر اثری، موفقیت در اصل برجام را تضمین میکند، یکپارچگی در تعهد به انجام چندسویه نیازهای فرهنگی، اجتماعی و سیاسی جامعه از سوی دولت است که پاسخ به آن، «اتحاد و همراهی جمعی» را در صحنههای گوناگون فرهنگی، اجتماعی و سیاسی به همراه خواهد داشت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.