چند گزاره درباره انتخابات
کریم ارغندهپور
١. دو انتخابات خبرگان و مجلس اگرچه همزمان برگزار میشوند، سطوح تحلیلی آن دو با یکدیگر متفاوت است. پیش از این هم گفتهام کسانی که سیاست را بهشدت ساده میکنند، به اندازه زیادی از واقعیت سیاسی دورند. سیاست، عرصه پیچیدگیهاست و متغیرهای وابسته در آن بهشدت نقشآفرین هستند. این پیچیدگی اما به معنی عدم امکان رازگشایی از آن نبوده و نیست.
٢. مشاهدات شخصی من دستکم در این روزها این است که با وجود محدودیتها و ردصلاحیتها، همچنان تمایل عمومی به مشارکت در انتخابات بالاست. اتفاقا محدودیتهای بیشتر، چهبسا انگیزهها را برای کنشمندی افزوده است و این کنشمندی به نظر میرسد در پیرامون تلاش برای ناکامگذاری تندروها، تمرکز بیشتری یافته است. الگوی اصلی در این میان همان الگوی انتخابات ٩٢ است.
٣. اگر برداشت من در گزاره بالا درست باشد، باید گفت با وجود غیاب احزاب توانمند و مؤثر و گفتوگوهای موافق و مخالف در میان نخبگان، سطح سیاستورزی عمومی در جامعه ما ارتقا یافته است. این نکته فوقالعاده مهمی است. مشابه همین وضعیت در انتخابات ریاستجمهوری گذشته تحقق یافت و نتیجه نهایی را رقم زد. در ماههای گذشته هم حساسیتهای عمومی برای بهسرانجامرسیدن توافق هستهای در همین راستا قابل ارزیابی است. اینها شاخصهای رشد عقلانیت سیاسی هستند که امیدها را در جامعه زنده نگه میدارند.
٤. مهمترین پیام این انتخابات میتواند «نه» به تندروی و خشونت، و «آری» به کاهش موانع بر سر راه دولت باشد. میتوان از نتیجه انتخابات این پیامها را سنجید.
٥. سیاست، تلاش برای تحقق مطلوبهاست. کسانی که در این وادی فقط ایدهآل خود را جستوجو میکنند، حق دارند خیلی زود ناامید شوند و میدان را ترک کنند. ترککردن میدان، معمولا به سود مخالفان سیاسی است. روشن است که کار آسان نیست، ولی گریزی هم از آن نیست. کسی که به سرنوشت خود و دیگران علاقهمند است، نمیتواند بگوید یا بهترین شرایطی که من میخواهم، یا هرچه شد، شد! بخش مهمی از مشکلات در تاریخ سیاسی- اجتماعی کشور مربوط به همین عادتِ خواستنِ همه یا هیچ است.
١. دو انتخابات خبرگان و مجلس اگرچه همزمان برگزار میشوند، سطوح تحلیلی آن دو با یکدیگر متفاوت است. پیش از این هم گفتهام کسانی که سیاست را بهشدت ساده میکنند، به اندازه زیادی از واقعیت سیاسی دورند. سیاست، عرصه پیچیدگیهاست و متغیرهای وابسته در آن بهشدت نقشآفرین هستند. این پیچیدگی اما به معنی عدم امکان رازگشایی از آن نبوده و نیست.
٢. مشاهدات شخصی من دستکم در این روزها این است که با وجود محدودیتها و ردصلاحیتها، همچنان تمایل عمومی به مشارکت در انتخابات بالاست. اتفاقا محدودیتهای بیشتر، چهبسا انگیزهها را برای کنشمندی افزوده است و این کنشمندی به نظر میرسد در پیرامون تلاش برای ناکامگذاری تندروها، تمرکز بیشتری یافته است. الگوی اصلی در این میان همان الگوی انتخابات ٩٢ است.
٣. اگر برداشت من در گزاره بالا درست باشد، باید گفت با وجود غیاب احزاب توانمند و مؤثر و گفتوگوهای موافق و مخالف در میان نخبگان، سطح سیاستورزی عمومی در جامعه ما ارتقا یافته است. این نکته فوقالعاده مهمی است. مشابه همین وضعیت در انتخابات ریاستجمهوری گذشته تحقق یافت و نتیجه نهایی را رقم زد. در ماههای گذشته هم حساسیتهای عمومی برای بهسرانجامرسیدن توافق هستهای در همین راستا قابل ارزیابی است. اینها شاخصهای رشد عقلانیت سیاسی هستند که امیدها را در جامعه زنده نگه میدارند.
٤. مهمترین پیام این انتخابات میتواند «نه» به تندروی و خشونت، و «آری» به کاهش موانع بر سر راه دولت باشد. میتوان از نتیجه انتخابات این پیامها را سنجید.
٥. سیاست، تلاش برای تحقق مطلوبهاست. کسانی که در این وادی فقط ایدهآل خود را جستوجو میکنند، حق دارند خیلی زود ناامید شوند و میدان را ترک کنند. ترککردن میدان، معمولا به سود مخالفان سیاسی است. روشن است که کار آسان نیست، ولی گریزی هم از آن نیست. کسی که به سرنوشت خود و دیگران علاقهمند است، نمیتواند بگوید یا بهترین شرایطی که من میخواهم، یا هرچه شد، شد! بخش مهمی از مشکلات در تاریخ سیاسی- اجتماعی کشور مربوط به همین عادتِ خواستنِ همه یا هیچ است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.