بازی تمام نمیشود!
کریم ارغندهپور
برخی کارزار سیاست را با عرصه تحقق ایدهآلها اشتباه میگیرند. یک واقعه سیاسی را صفروصدی میبینند و تحلیل و تصور غیر از آن را نمیپذیرند. درحالیکه واقعیت همیشه غیر این است. اساسا معنای سیاست با مطلقکردن فضا و شرایط پیرامونی مغایر است. سیاست، هنر ممکنکردن مطلوبهاست. این مطلوب هم بسته به شرایط متفاوت است. درست مثل بیماری که جراحی میشود. در سختترین شرایط، زندهماندن بیمار پس از یک جراحی سنگین، مطلوبترین هدف ممکن است. ولی در شرایط دیگری برای بهبود بیشتر شرایط او تلاش میشود و نگرانیهای جدی مطرح نیست. این دو هدفگذاری در شرایط مختلف هر دو برای یک فرد واحد انجام میشود. از نظر من بدترین وضعیت ممکن در یک جامعه، امتناع امر سیاسی است. امتناع سیاست یعنی نفسنکشیدن امید اجتماعی. جایی که امید نباشد، آیندهای متصور نیست. این امر در تئوری اگرچه قابلتصور است ولی در عالم واقع، جز در شرایط خاص و در عصر حاضر - با فراگیری و سهولت ارتباطات، سطح تحصیلات، گسترش طبقه متوسط شهری و پیچیدهترشدن مفهوم منافع- محققشدن همه شرایط آن چندان ساده نیست. آنان که بلافاصله برخورد با هر مانع سختی در شرایط پیچیده را مساوی با امتناع سیاست فرض میکنند و فاتحه همهچیز را میخوانند نه درک درستی از سیاست دارند و نه از تاریخ. سیاست اتفاقا یک بزرگراه هموار و آماده برای مسابقه و رقابت نیست. سیاست قرار است راه عبور سلامتتر در یک شب تاریک از سنگستانی پرمخاطره را نشان دهد. روشن است که این کار آسانی نیست. به همین خاطر است که سیاست هم برخلاف تصور غالب کار هرکسی نیست. این یک معیار مشخص برای شناخت سیاستمدار حرفهای از افراد احساسی یا مدعی ولی کمدانش و بیتجربه است. سیاست عرصه حلکردن پیچیدهترین معادلات در عرصه قدرت (بالا) و اجتماعی (پایین) است. خوشبختانه برجام یکی از پرارزشترین تجارب سیاسی را در تاریخ روابط خارجی در برابر جامعه ما قرار داده است. در روابط داخلی هم ماجرا به همین شکل است. بازی سیاست گاهی سخت ولی بهندرت محال میشود. این بازی تا وقتی امید زنده است تمام نمیشود.
برخی کارزار سیاست را با عرصه تحقق ایدهآلها اشتباه میگیرند. یک واقعه سیاسی را صفروصدی میبینند و تحلیل و تصور غیر از آن را نمیپذیرند. درحالیکه واقعیت همیشه غیر این است. اساسا معنای سیاست با مطلقکردن فضا و شرایط پیرامونی مغایر است. سیاست، هنر ممکنکردن مطلوبهاست. این مطلوب هم بسته به شرایط متفاوت است. درست مثل بیماری که جراحی میشود. در سختترین شرایط، زندهماندن بیمار پس از یک جراحی سنگین، مطلوبترین هدف ممکن است. ولی در شرایط دیگری برای بهبود بیشتر شرایط او تلاش میشود و نگرانیهای جدی مطرح نیست. این دو هدفگذاری در شرایط مختلف هر دو برای یک فرد واحد انجام میشود. از نظر من بدترین وضعیت ممکن در یک جامعه، امتناع امر سیاسی است. امتناع سیاست یعنی نفسنکشیدن امید اجتماعی. جایی که امید نباشد، آیندهای متصور نیست. این امر در تئوری اگرچه قابلتصور است ولی در عالم واقع، جز در شرایط خاص و در عصر حاضر - با فراگیری و سهولت ارتباطات، سطح تحصیلات، گسترش طبقه متوسط شهری و پیچیدهترشدن مفهوم منافع- محققشدن همه شرایط آن چندان ساده نیست. آنان که بلافاصله برخورد با هر مانع سختی در شرایط پیچیده را مساوی با امتناع سیاست فرض میکنند و فاتحه همهچیز را میخوانند نه درک درستی از سیاست دارند و نه از تاریخ. سیاست اتفاقا یک بزرگراه هموار و آماده برای مسابقه و رقابت نیست. سیاست قرار است راه عبور سلامتتر در یک شب تاریک از سنگستانی پرمخاطره را نشان دهد. روشن است که این کار آسانی نیست. به همین خاطر است که سیاست هم برخلاف تصور غالب کار هرکسی نیست. این یک معیار مشخص برای شناخت سیاستمدار حرفهای از افراد احساسی یا مدعی ولی کمدانش و بیتجربه است. سیاست عرصه حلکردن پیچیدهترین معادلات در عرصه قدرت (بالا) و اجتماعی (پایین) است. خوشبختانه برجام یکی از پرارزشترین تجارب سیاسی را در تاریخ روابط خارجی در برابر جامعه ما قرار داده است. در روابط داخلی هم ماجرا به همین شکل است. بازی سیاست گاهی سخت ولی بهندرت محال میشود. این بازی تا وقتی امید زنده است تمام نمیشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.