|

شروط طالبان برای شرکت در مذاکرات صلح

فقط با آمریکا گفت‌وگو می‌کنیم

فریبا پژوه

دور دوم مذاکرات چهارجانبه صلح در کابل در حالی برگزار شد که شاید تنها نتیجه مشخص آن برگزاری دور سوم این مذاکرات در بهمن‌ماه در اسلام‌آباد است. هر چند نمایندگان چهار کشور افغانستان، پاکستان، آمریکا و چین، در پایان دومین نشست خود برای بحث درباره نقشه راه روند صلح افغانستان، از گروه‌های طالبان خواستند با حکومت این کشور گفت‌وگو کنند و برای حل‌وفصل تمام «اختلافات سیاسی، مطابق با اراده و آرمان‌های ملت افغانستان و خواست و حمایت کشورهای عضو گروه هماهنگی چهارجانبه برای تأمین صلح پایدار در افغانستان»، با حکومت این کشور وارد گفت‌وگو شوند، اما روز گذشته طالبان برای حضور در مذاکرات صلح، شروطی را اعلام کردند. طالبان افغانستان در اولین شرط خود، خواهان مذاکره مستقیم با آمریکا به جای مذاکره با دولت افغانستان شدند و گفتند کابل چیزی برای عرضه به طالبان ندارد و درواقع این آمریکاست که برای افغانستان تصمیم می‌گیرد و درحقیقت سرنوشت کابل به دست واشنگتن تعیین می‌شود. دومین شرط این گروه تسلط کامل بر ولایت «هلمند» و تأسیس دفتر سیاسی خود در این ولایت، مانند دفتر سیاسی این گروه در قطر است تا بتوانند فعالیت‌های سیاسی خود را دوباره از سرگیرند. «صلاح‌الدین ربانی»، وزیر خارجه افغانستان، در دور دوم مذاکرات صلح در کابل گفت اراده جمعی این گروه به حمایت قوی از یک پروسه صلح نتیجه‌محور است و تمایل همکاران ما، به‌ویژه پاکستان برای بحث روی استفاده از همه ابزارهای لازم علیه آن عده از گروه‌هایی که از به‌زمین‌گذاشتن سلاح و پیوستن به زندگی مسالمت‌آمیز خودداری می‌کنند، برای افغانستان امیدوارکننده بوده است.
او گفت تعهد قوی و پیاپی رهبری پاکستان در این دوره برای همکاری با ما در عرصه‌های مختلف ازجمله مبارزه با تروریسم و تسهیل یک روند نتیجه‌محور صلح که پیشرفت آن از جانب گروه هماهنگی چهارجانبه نظارت می‌شود، باعث دلگرمی ما شده است. هرچند شروع این مذاکرات پس از ماه‌ها توقف و فعالیت‌های تروریستی طالبان در خاک افغانستان، می‌تواند گام مثبتی در جهت برقراری صلح هر چند نسبی در منطقه باشد، اما باید دید بازیگر اصلی این مذاکرات و کشوری که طالبان در دامنش پرورش یافته است پاکستان، درنهایت چه انتظاراتی از افغانستان و از میانجی‌های این مذاکرات یعنی چین و ایالات متحده دارد. دراین‌میان جامعه زنان افغانستان اولین گروهی است که نگرانی‌های خود را نسبت به برخی معاملات سیاسی در مذاکره با طالبان اعلام کرده است. نهاد تحقیقاتی حقوق زنان و کودکان با انتشار گزارشی، با اشاره به موانع حضور زنان در روند مذاکران صلح، نوشت «نگرانی جدی این است که حقوق زنان و دستاوردهای دهه جدید قربانی صلح نشود». این نهاد، مخالفت گروه طالبان با مشارکت زنان در روند صلح را از جدی‌ترین موانع در این زمینه می‌داند؛ این امر باعث این نگرانی جدی می‌شود که ممکن است با حقوق زنان معامله سیاسی شود. در این گزارش آمده است حتی مسئولان شورای‌عالی صلح افغانستان هم نسبت به طالبان نگاه همدلانه و دلسوزانه دارند و چنین ذهنیتی بسیار خطرناک و زن‌ستیز است و بی‌شک منجر به صلح واقعی نمی‌شود. حقیقت این است که زنان و کودکان، اولین قربانیان همه خشونت‌ها و جنگ‌ها هستند و باید مورد توجه قرار گیرند. مسئولان نهاد تحقیقاتی حقوق زنان و کودکان همچنین مشارکت اندک زنان در روند صلح، تلقی مردانه از صلح، ‌اعتمادنکردن به توانایی زنان و حمایت ضعیف جامعه مدنی از حضور زنان در روند صلح را از دیگر چالش‌هاي مهم در این زمینه دانسته‌اند.

دور دوم مذاکرات چهارجانبه صلح در کابل در حالی برگزار شد که شاید تنها نتیجه مشخص آن برگزاری دور سوم این مذاکرات در بهمن‌ماه در اسلام‌آباد است. هر چند نمایندگان چهار کشور افغانستان، پاکستان، آمریکا و چین، در پایان دومین نشست خود برای بحث درباره نقشه راه روند صلح افغانستان، از گروه‌های طالبان خواستند با حکومت این کشور گفت‌وگو کنند و برای حل‌وفصل تمام «اختلافات سیاسی، مطابق با اراده و آرمان‌های ملت افغانستان و خواست و حمایت کشورهای عضو گروه هماهنگی چهارجانبه برای تأمین صلح پایدار در افغانستان»، با حکومت این کشور وارد گفت‌وگو شوند، اما روز گذشته طالبان برای حضور در مذاکرات صلح، شروطی را اعلام کردند. طالبان افغانستان در اولین شرط خود، خواهان مذاکره مستقیم با آمریکا به جای مذاکره با دولت افغانستان شدند و گفتند کابل چیزی برای عرضه به طالبان ندارد و درواقع این آمریکاست که برای افغانستان تصمیم می‌گیرد و درحقیقت سرنوشت کابل به دست واشنگتن تعیین می‌شود. دومین شرط این گروه تسلط کامل بر ولایت «هلمند» و تأسیس دفتر سیاسی خود در این ولایت، مانند دفتر سیاسی این گروه در قطر است تا بتوانند فعالیت‌های سیاسی خود را دوباره از سرگیرند. «صلاح‌الدین ربانی»، وزیر خارجه افغانستان، در دور دوم مذاکرات صلح در کابل گفت اراده جمعی این گروه به حمایت قوی از یک پروسه صلح نتیجه‌محور است و تمایل همکاران ما، به‌ویژه پاکستان برای بحث روی استفاده از همه ابزارهای لازم علیه آن عده از گروه‌هایی که از به‌زمین‌گذاشتن سلاح و پیوستن به زندگی مسالمت‌آمیز خودداری می‌کنند، برای افغانستان امیدوارکننده بوده است.
او گفت تعهد قوی و پیاپی رهبری پاکستان در این دوره برای همکاری با ما در عرصه‌های مختلف ازجمله مبارزه با تروریسم و تسهیل یک روند نتیجه‌محور صلح که پیشرفت آن از جانب گروه هماهنگی چهارجانبه نظارت می‌شود، باعث دلگرمی ما شده است. هرچند شروع این مذاکرات پس از ماه‌ها توقف و فعالیت‌های تروریستی طالبان در خاک افغانستان، می‌تواند گام مثبتی در جهت برقراری صلح هر چند نسبی در منطقه باشد، اما باید دید بازیگر اصلی این مذاکرات و کشوری که طالبان در دامنش پرورش یافته است پاکستان، درنهایت چه انتظاراتی از افغانستان و از میانجی‌های این مذاکرات یعنی چین و ایالات متحده دارد. دراین‌میان جامعه زنان افغانستان اولین گروهی است که نگرانی‌های خود را نسبت به برخی معاملات سیاسی در مذاکره با طالبان اعلام کرده است. نهاد تحقیقاتی حقوق زنان و کودکان با انتشار گزارشی، با اشاره به موانع حضور زنان در روند مذاکران صلح، نوشت «نگرانی جدی این است که حقوق زنان و دستاوردهای دهه جدید قربانی صلح نشود». این نهاد، مخالفت گروه طالبان با مشارکت زنان در روند صلح را از جدی‌ترین موانع در این زمینه می‌داند؛ این امر باعث این نگرانی جدی می‌شود که ممکن است با حقوق زنان معامله سیاسی شود. در این گزارش آمده است حتی مسئولان شورای‌عالی صلح افغانستان هم نسبت به طالبان نگاه همدلانه و دلسوزانه دارند و چنین ذهنیتی بسیار خطرناک و زن‌ستیز است و بی‌شک منجر به صلح واقعی نمی‌شود. حقیقت این است که زنان و کودکان، اولین قربانیان همه خشونت‌ها و جنگ‌ها هستند و باید مورد توجه قرار گیرند. مسئولان نهاد تحقیقاتی حقوق زنان و کودکان همچنین مشارکت اندک زنان در روند صلح، تلقی مردانه از صلح، ‌اعتمادنکردن به توانایی زنان و حمایت ضعیف جامعه مدنی از حضور زنان در روند صلح را از دیگر چالش‌هاي مهم در این زمینه دانسته‌اند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.