|

اختلافات سیاسی برای تعیین رئیس‌جمهوری لبنان دوباره شدت گرفت

دوستی دشمنان دیرین

«سمیر جعجع»، رئیس «نیروهای لبنانی»، در اقدامی غیرقابل‌پیش‌بینی اما زیرکانه، از نامزدی «میشل عون»، رئیس «فراکسیون جریان ملی آزاد لبنان» برای ریاست‌جمهوری حمایت کرد. توافق روز دوشنبه این دو سیاست‌مدار برجسته مسیحی و دو رقیب دیرینه، روزنه امیدی را برای پایان بن‌بست سیاسی حدود دوساله لبنان باز کرده است. با این حرکت جعجع، لبنان حالا در مسیر ریاست‌جمهوری احتمالی نامزد مورد حمایت گروه «حزب‌الله» قرار گرفته است.
توافق اخیر از آن جهت پیشرفتی چشمگیر در عرصه سیاست دائما متلاطم لبنان بود که دو طرف عناد دیرینه‌ای با هم داشته‌‌اند و ربع قرن پیش و در طول جنگ‌های داخلی خونین لبنان در مقابل یکدیگر قرار داشتند. در قبال مسئله اسرائیل و جنگ سوریه هم هیچ نقطه اشتراکی میان مواضع جعجع و عون نبوده و ازهمین‌رو رسیدن به توافق میان دو طرف احتمالا بسیاری را شگفت‌زده کرده است. حرکت جعجع حتی اگر نتواند به ریاست‌جمهوری میشل عون منجر شود، به خودی خود توانایی تغییر آرایش سیاسی یک دهه اخیر لبنان را دارد و ضربه‌ای است به «سعد حریری»، رئیس «حزب المستقبل»، بزرگ‌ترین حزب سنی لبنان و رقیب حزب‌الله، سازمان‌یافته‌ترین و قدرتمند‌ترین حزب شیعه لبنان.
حزب مستقبل، متحد عربستان سعودی و حزب‌الله لبنان، متحد منطقه‌ای ایران است و در شرایطی که رابطه ایران و عربستان تنش‌آمیز شود، جهت‌گیری جعجع به نفع نامزد مورد حمایت حزب‌الله می‌تواند وزنه این حزب شیعی و متحدانش را در منطقه سنگین‌تر کند. حزب مستقبل همچنین یکی از حامیان اولیه خیزش علیه «بشار اسد»، رئیس‌جمهوری سوریه، در دمشق بود درحالی‌که میشل عون در کنار حزب‌الله، همواره مواضعی در حمایت از دولت سوریه گرفته است.
اقدام جعجع، آینده ائتلاف 14 مارس را هم زیر سؤال می‌برد؛ ائتلافی ضدسوری که پس از ترور «رفیق حریری»، نخست‌وزیر سابق لبنان، شکل گرفت و منجر به خروج نیروهای سوری از لبنان پس از 29 سال شد. بااین‌همه توافق اخیر فقط با تصویب پارلمان لبنان نهایی خواهد شد و در هفته‌های آتی، موانع بسیاری می‌تواند پیشِ‌روی عملی‌شدن این طرح قرار گیرد.
جعجع در حالی از میشل عون حمایت کرده که بر پایه بسیاری از گزارش‌ها و مستندات، در طول جنگ داخلی لبنان، یکی از همدستان اسرائیل بوده و به دلیل دست‌داشتن در قتل‌عام اردوگاه پناهندگان صبرا و شتیلا در سال 1982، بدنام شد و سال‌ها به خاطر جرائم جنگی به زندان افتاد. برخی تحلیلگران بر این باورند حرکت جعجع تلاشی برای رسیدن به موقعیتی بهتر در کارزار ریاست‌جمهوری است یا حرکتی برای به‌عقب‌راندن سعد حریری که به‌تازگی با اتحادی تعجب‌برانگیز، جعجع را خشمگین کرد.
حمایت غیررسمی سعد حریری از «سلیمان فرنجیه»، «رئیس جریان المرده»، به عنوان کاندیدای ریاست‌جمهوری در آذرماه گذشته اعلام شد. دیدارهای دو طرف در پاریس و به دور از نگاه رسانه‌های گروهی برگزار و سپس رسانه‌ای شد درحالی‌که هیچ مشورتی پیش از آن با شخصیت‌ها و جناح‌های مسیحی 14 مارس صورت نگرفته بود. از دیگر سو جعجع نیم‌نگاهی هم به آینده دارد و در میان شکست احتمالی فرنجیه و عون در پارلمان، راه بازگشت خود به کاندیداتوری ریاست‌جمهوری را هم چنان هموار خواهد دید و در این مرحله طبیعی است که از میشل عون انتظار دارد در پاسخ به موضع قاطعش، این‌بار میشل عون از او حمایت کند. اکنون سلیمان فرنجیه در گفت‌وگو با روزنامه المستقبل این کشور با تأکید بر اینکه کاندیداتور‌ی‌اش برای ریاست‌جمهوری ادامه دارد، گفت: هرگز عقب‌نشینی نخواهم کرد. برخی منابع نیز پیش‌بینی کردند سعد حریری، فرنجیه را به صورت رسمی برای انتخابات ریاست‌جمهوری این کشور در چهاردهم فوریه آتی معرفی کند و در یک سخنرانی سیاسی جامع ضمن اعلام کاندیداتوری او، به شرح شایستگی‌هایش و نیز رویکرد فرنجیه درباره آینده لبنان بپردازد.
اختلافات عمیق بر سر جنگ سوریه، چگونگی مقابله با بیش از یک میلیون پناهنده سوری و تقسیم غنائم سیاسی، این کشور را بیش از دو سال است با خلأ ریاست‌جمهوری مواجه کرده و سیستم آب‌وبرق زهواردرفته و فساد گسترده در کنار بحران جمع‌آوری زباله لبنان را فلج کرده است. در چنین شرایطی بسیاری بر این باورند این اتحاد دیرهنگام نمی‌تواند در هیچ صورتی دردی از لبنانی‌ها دوا کند و به نحوی چشمگیر تأثیری بر زندگی شهروندان آن کشور بگذارد .هر دو طرف سال‌ها روبه‌روی هم جنگیده‌‌اند و بعید است صلحی رقم بخورد به دستان کسانی که تاکنون فقط جنگ را به رسمیت شناخته‌اند.

«سمیر جعجع»، رئیس «نیروهای لبنانی»، در اقدامی غیرقابل‌پیش‌بینی اما زیرکانه، از نامزدی «میشل عون»، رئیس «فراکسیون جریان ملی آزاد لبنان» برای ریاست‌جمهوری حمایت کرد. توافق روز دوشنبه این دو سیاست‌مدار برجسته مسیحی و دو رقیب دیرینه، روزنه امیدی را برای پایان بن‌بست سیاسی حدود دوساله لبنان باز کرده است. با این حرکت جعجع، لبنان حالا در مسیر ریاست‌جمهوری احتمالی نامزد مورد حمایت گروه «حزب‌الله» قرار گرفته است.
توافق اخیر از آن جهت پیشرفتی چشمگیر در عرصه سیاست دائما متلاطم لبنان بود که دو طرف عناد دیرینه‌ای با هم داشته‌‌اند و ربع قرن پیش و در طول جنگ‌های داخلی خونین لبنان در مقابل یکدیگر قرار داشتند. در قبال مسئله اسرائیل و جنگ سوریه هم هیچ نقطه اشتراکی میان مواضع جعجع و عون نبوده و ازهمین‌رو رسیدن به توافق میان دو طرف احتمالا بسیاری را شگفت‌زده کرده است. حرکت جعجع حتی اگر نتواند به ریاست‌جمهوری میشل عون منجر شود، به خودی خود توانایی تغییر آرایش سیاسی یک دهه اخیر لبنان را دارد و ضربه‌ای است به «سعد حریری»، رئیس «حزب المستقبل»، بزرگ‌ترین حزب سنی لبنان و رقیب حزب‌الله، سازمان‌یافته‌ترین و قدرتمند‌ترین حزب شیعه لبنان.
حزب مستقبل، متحد عربستان سعودی و حزب‌الله لبنان، متحد منطقه‌ای ایران است و در شرایطی که رابطه ایران و عربستان تنش‌آمیز شود، جهت‌گیری جعجع به نفع نامزد مورد حمایت حزب‌الله می‌تواند وزنه این حزب شیعی و متحدانش را در منطقه سنگین‌تر کند. حزب مستقبل همچنین یکی از حامیان اولیه خیزش علیه «بشار اسد»، رئیس‌جمهوری سوریه، در دمشق بود درحالی‌که میشل عون در کنار حزب‌الله، همواره مواضعی در حمایت از دولت سوریه گرفته است.
اقدام جعجع، آینده ائتلاف 14 مارس را هم زیر سؤال می‌برد؛ ائتلافی ضدسوری که پس از ترور «رفیق حریری»، نخست‌وزیر سابق لبنان، شکل گرفت و منجر به خروج نیروهای سوری از لبنان پس از 29 سال شد. بااین‌همه توافق اخیر فقط با تصویب پارلمان لبنان نهایی خواهد شد و در هفته‌های آتی، موانع بسیاری می‌تواند پیشِ‌روی عملی‌شدن این طرح قرار گیرد.
جعجع در حالی از میشل عون حمایت کرده که بر پایه بسیاری از گزارش‌ها و مستندات، در طول جنگ داخلی لبنان، یکی از همدستان اسرائیل بوده و به دلیل دست‌داشتن در قتل‌عام اردوگاه پناهندگان صبرا و شتیلا در سال 1982، بدنام شد و سال‌ها به خاطر جرائم جنگی به زندان افتاد. برخی تحلیلگران بر این باورند حرکت جعجع تلاشی برای رسیدن به موقعیتی بهتر در کارزار ریاست‌جمهوری است یا حرکتی برای به‌عقب‌راندن سعد حریری که به‌تازگی با اتحادی تعجب‌برانگیز، جعجع را خشمگین کرد.
حمایت غیررسمی سعد حریری از «سلیمان فرنجیه»، «رئیس جریان المرده»، به عنوان کاندیدای ریاست‌جمهوری در آذرماه گذشته اعلام شد. دیدارهای دو طرف در پاریس و به دور از نگاه رسانه‌های گروهی برگزار و سپس رسانه‌ای شد درحالی‌که هیچ مشورتی پیش از آن با شخصیت‌ها و جناح‌های مسیحی 14 مارس صورت نگرفته بود. از دیگر سو جعجع نیم‌نگاهی هم به آینده دارد و در میان شکست احتمالی فرنجیه و عون در پارلمان، راه بازگشت خود به کاندیداتوری ریاست‌جمهوری را هم چنان هموار خواهد دید و در این مرحله طبیعی است که از میشل عون انتظار دارد در پاسخ به موضع قاطعش، این‌بار میشل عون از او حمایت کند. اکنون سلیمان فرنجیه در گفت‌وگو با روزنامه المستقبل این کشور با تأکید بر اینکه کاندیداتور‌ی‌اش برای ریاست‌جمهوری ادامه دارد، گفت: هرگز عقب‌نشینی نخواهم کرد. برخی منابع نیز پیش‌بینی کردند سعد حریری، فرنجیه را به صورت رسمی برای انتخابات ریاست‌جمهوری این کشور در چهاردهم فوریه آتی معرفی کند و در یک سخنرانی سیاسی جامع ضمن اعلام کاندیداتوری او، به شرح شایستگی‌هایش و نیز رویکرد فرنجیه درباره آینده لبنان بپردازد.
اختلافات عمیق بر سر جنگ سوریه، چگونگی مقابله با بیش از یک میلیون پناهنده سوری و تقسیم غنائم سیاسی، این کشور را بیش از دو سال است با خلأ ریاست‌جمهوری مواجه کرده و سیستم آب‌وبرق زهواردرفته و فساد گسترده در کنار بحران جمع‌آوری زباله لبنان را فلج کرده است. در چنین شرایطی بسیاری بر این باورند این اتحاد دیرهنگام نمی‌تواند در هیچ صورتی دردی از لبنانی‌ها دوا کند و به نحوی چشمگیر تأثیری بر زندگی شهروندان آن کشور بگذارد .هر دو طرف سال‌ها روبه‌روی هم جنگیده‌‌اند و بعید است صلحی رقم بخورد به دستان کسانی که تاکنون فقط جنگ را به رسمیت شناخته‌اند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.