گردشگری زیر تیرباران
در روزهایی که هزاران شهروند سوری و عراقی از آتش جنگ و تروریسم فرار میکنند، افرادی مسیری خلاف جهت آنها را انتخاب میکنند و به قلب جبهه نبرد میروند؛ آنهم برای گذراندن تعطیلات. یکی از افراد «اندرو دراری»، شهروند انگلیسی 50ساله است که از 20 سال گذشته تاکنون تعطیلاتش را در مناطق جنگی میگذراند، از سومالی و چچن گرفته تا سوریه و عراق. به گزارش «سیانان»، آخرین سفر دراری به مناطق کردنشین عراق در مجاورت سرزمینهای تحت اختیار داعش اختصاص داشت. او پیش از این نیز پس از سقوط دولت صدام حسین، به عراق سفر کرده بود. او درباره سفر اخیرش به مناطق کردنشین عراق به سیانان میگوید: «دوست داشتم ببینم چه بلایی سر ایزدیها آمده است. در جنگ قبلی که به اینجا آمدم ایزدیها نسبت به من بسیار مهربان بودند». جرقه سفر به مناطق جنگی زمانی روشن شد که دراری به اوگاندا سفر کرده بود و خیلی اتفاقی از مرز اوگاندا عبور کرد و وارد کنگو شد که درگیر منازعات قومی و محلی بود. از آن زمان به بعد هر جا که جنگی درمیگرفت مثل سومالی یا افغانستان به مقصد سفر این مهندس ساختمان تبدیل میشد. او دراینزمینه میگوید: «ما به دنیا نیامدهایم که از صبح تا شب فقط کار کنیم. ما به دنیا آمدهایم تا چیزهای بیشتری درباره جایی که در آن زندگی میکنیم، بیاموزیم». این نگرش دراری باعث شده در سالهای اخیر ارتباط بیشتری با جوامع محلی درگیر جنگ برقرار کند. او در موگادیشو، پایتخت سومالی یک تیم بسکتبال برای نوجوانان راه انداخته است و هرازگاهی به سومالی سر میزند تا از وضعیت آن باخبر شود. دراری درباره این اقدام خود میگوید: «انگلیسیها نظر چندان خوبی درباره سومالیها ندارند. تصور کلیشهای درباره مردم این کشور این است که آنها عموما قاچاقچیان مواد مخدر هستند. درحالیکه باید از نزدیک با آنها باشید تا بفهمید چه مردم ازخودگذشتهای هستند». برخی از سفرهای دراری را شرکت خدمات گردشگری «آنتیمد بوردرز» (Untamed Borders) ترتیب داده است. این شرکت، اولین شرکت در انگلستان است که تورهای گردشگری خطرناک را که به «گردشگری خطر» معروف است برگزار میکند. اگرچه «جیمز ویلکس»، بنیانگذار این شرکت عنوان گردشگری خطر را برای فعالیتشان عنوان درستی نمیداند و میگوید: «ما مردم را به مناطقی میبریم که دسترسی به آنها خیلی سخت است و درعینحال سفر به آنها کلی تجربه جدید به گردشگر میدهد. قصد ما این است که یک کشور را با همه وجوه و تناقضاتش یعنی هم زیباییها و هم جنگ و خرابیاش به مردم نشان دهیم». دکتر «فیلیپ استون»، مدیر مؤسسهای که در زمینه گردشگری خطر (Institute for Dark Tourism Research) تحقیق میکند، معتقد است: «گردشگری خطر میتواند تصور کلیشهای از گردشگری را تغییر دهد اما مشکلی که در ارتباط با این نوع گردشگری وجود دارد این است که گاهی مرز خیلی باریکی میان کسب سود از طریق این نوع گردشگری و احترام به قربانیان یک فاجعه وجود دارد. یعنی گاهی هدف زندهنگهداشتن یاد قربانیان و آشنایی با تبعات جنگ، جای خودش را به هدفی مثل کسب سود بیشتر از این نوع گردشگری میدهد.»
در روزهایی که هزاران شهروند سوری و عراقی از آتش جنگ و تروریسم فرار میکنند، افرادی مسیری خلاف جهت آنها را انتخاب میکنند و به قلب جبهه نبرد میروند؛ آنهم برای گذراندن تعطیلات. یکی از افراد «اندرو دراری»، شهروند انگلیسی 50ساله است که از 20 سال گذشته تاکنون تعطیلاتش را در مناطق جنگی میگذراند، از سومالی و چچن گرفته تا سوریه و عراق. به گزارش «سیانان»، آخرین سفر دراری به مناطق کردنشین عراق در مجاورت سرزمینهای تحت اختیار داعش اختصاص داشت. او پیش از این نیز پس از سقوط دولت صدام حسین، به عراق سفر کرده بود. او درباره سفر اخیرش به مناطق کردنشین عراق به سیانان میگوید: «دوست داشتم ببینم چه بلایی سر ایزدیها آمده است. در جنگ قبلی که به اینجا آمدم ایزدیها نسبت به من بسیار مهربان بودند». جرقه سفر به مناطق جنگی زمانی روشن شد که دراری به اوگاندا سفر کرده بود و خیلی اتفاقی از مرز اوگاندا عبور کرد و وارد کنگو شد که درگیر منازعات قومی و محلی بود. از آن زمان به بعد هر جا که جنگی درمیگرفت مثل سومالی یا افغانستان به مقصد سفر این مهندس ساختمان تبدیل میشد. او دراینزمینه میگوید: «ما به دنیا نیامدهایم که از صبح تا شب فقط کار کنیم. ما به دنیا آمدهایم تا چیزهای بیشتری درباره جایی که در آن زندگی میکنیم، بیاموزیم». این نگرش دراری باعث شده در سالهای اخیر ارتباط بیشتری با جوامع محلی درگیر جنگ برقرار کند. او در موگادیشو، پایتخت سومالی یک تیم بسکتبال برای نوجوانان راه انداخته است و هرازگاهی به سومالی سر میزند تا از وضعیت آن باخبر شود. دراری درباره این اقدام خود میگوید: «انگلیسیها نظر چندان خوبی درباره سومالیها ندارند. تصور کلیشهای درباره مردم این کشور این است که آنها عموما قاچاقچیان مواد مخدر هستند. درحالیکه باید از نزدیک با آنها باشید تا بفهمید چه مردم ازخودگذشتهای هستند». برخی از سفرهای دراری را شرکت خدمات گردشگری «آنتیمد بوردرز» (Untamed Borders) ترتیب داده است. این شرکت، اولین شرکت در انگلستان است که تورهای گردشگری خطرناک را که به «گردشگری خطر» معروف است برگزار میکند. اگرچه «جیمز ویلکس»، بنیانگذار این شرکت عنوان گردشگری خطر را برای فعالیتشان عنوان درستی نمیداند و میگوید: «ما مردم را به مناطقی میبریم که دسترسی به آنها خیلی سخت است و درعینحال سفر به آنها کلی تجربه جدید به گردشگر میدهد. قصد ما این است که یک کشور را با همه وجوه و تناقضاتش یعنی هم زیباییها و هم جنگ و خرابیاش به مردم نشان دهیم». دکتر «فیلیپ استون»، مدیر مؤسسهای که در زمینه گردشگری خطر (Institute for Dark Tourism Research) تحقیق میکند، معتقد است: «گردشگری خطر میتواند تصور کلیشهای از گردشگری را تغییر دهد اما مشکلی که در ارتباط با این نوع گردشگری وجود دارد این است که گاهی مرز خیلی باریکی میان کسب سود از طریق این نوع گردشگری و احترام به قربانیان یک فاجعه وجود دارد. یعنی گاهی هدف زندهنگهداشتن یاد قربانیان و آشنایی با تبعات جنگ، جای خودش را به هدفی مثل کسب سود بیشتر از این نوع گردشگری میدهد.»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.