|

نشست زنان در جست‌وجوی راه سوم

باید نگاه خود را فراجنسیتی کنیم

شرق: نشست زنان و راه سوم در دانشکده علوم سیاسی و با سخنرانی سوسن صفاوردی از استادان این دانشگاه برگزار شد. صفاوردی روی سخن خود را تغییر نگرش به زنان و مسائل مبتلابه آنها به‌عنوان راه سوم قرار داده بود. بازنگری و اصلاح قوانین و نیز تنقیح قوانین مناسب برای حوزه زنان از راهکارهایی بود که او برای بهبود وضعیت زنان در این نشست ارائه و بر آن تأکید کرد. این استاد دانشگاه درعین‌حال از وجود برخی قوانین نامناسب و تبعیض‌آمیز و نیز نوع برخورد دستگاه قضائی با زنان انتقاد کرد. او همچنین بازگشت به اصل اسلام و بهره‌جویی از سیره اهل بیت را مناسب‌ترین گزینه برای بهبود وضعیت زنان برشمرد.
این استاد دانشگاه گفت: علت این موضوع چیست. باید بدانیم بعضی از این قوانین نقص و تبعیض دارند. برای حل این معضل چه باید کرد. باید سه اتفاق بیفتد؛ اول اصلاح و بازنگری در قوانین و دوم ایجاد قوانین صحیح و سوم تغییر باورها و نگرش‌ها. او سپس در همین زمینه توضیح داد که باید نگاه خود را فراجنسیتی کنیم؛ یعنی هم آقایان به این باور برسند که زن از دنده چپ آنها خلق نشده! از حقوق برابر برخوردار است و جنس دوم نیست و هم خانم‌ها باید نگرش خود را تغییر دهند. او در همین زمینه توضیح داد در ایدئولوژی رهایی برده‌داری خوانده‌اید که برخی از برده‌ها به این باور رسیدند که از ابتدا برده آفریده شده‌اند. اسارت فرهنگی این است که متأسفانه بعضی از زن‌ها به این باور رسیده‌اند جز با تبعیت از مرد، رنگ بهشت را نمی‌بینند.
او ادامه داد: ما باید این قالب‌ها را بشکنیم. این‌قدر که از درِ شکسته خانه علی (ع) و زهرا (س) گفتید، در این خانه را هم بگشایید و ببینید این دو به‌عنوان دو انسان که شأن انسان‌بودن را به تصویر می‌کشند، در کنار هم قرار دارند و هریک درصدد رضایتمندی دیگری هستند. او سپس با اشاره به آمارهای حضور زنان در عرصه‌های اجتماعی بعد از دوران انقلاب گفت من قصد ندارم این آمارها را زیر سؤال ببرم اما ما در کمیت با وجود تناقض‌ها و تبعیض‌های قانونی، کم موفق نبوده‌ایم. او ادامه داد این تغییر نگرش باید در سیستم شکل بگیرد. چراکه این نقص و تضییع حقوق از دل یک سیستم مردسالار بیرون آمده است. این استاد دانشگاه ادامه داد که زن وقتی می‌خواهد پاسپورت بگیرد، سیستم او را مجبور به گرفتن اجازه از شوهر می‌کند و درواقع سیستم مراقب است مبادا حقی از مرد ضایع شود. یا اگر چند زن، حالا شاید نهایتا هزار نفر مهریه خود را به اجرا می‌گذارند و مردان به زندان می‌افتند که این هم زشت است؛ اما کل کشور بسیج می‌شود که آقایان را از زندان بیرون بیاورند چراکه زشت است آنها به خاطر مهریه در زندان باشند. این در حالی است که شما اگر سری به دادگاه‌ها بزنید، کم اتفاق نمی‌افتد که یک زن آن‌قدر باید بالا و پایین برود اما باز هم نمی‌تواند حق خود را که در سند مکتوب ازدواج آمده است، بگیرد.
صفاوردی ادامه داد: امروز برخی فکر می‌کنند در خانواده هر ظلمی بشود، اما آمار طلاق پایین بیاید. در خانه‌ای که «من» فقط در مرد خلاصه است و این «من» است که دستور می‌دهد، می‌گوید من اجازه نمی‌دهم پدر و مادر خود را ببینی. من اجازه نمی‌دهم که... . صفاوردی ادامه داد: ببینید به نام تمکین چه ظلم‌ها که به زنان نمی‌شود. اینکه نمی‌شود به یک نفر بگوییم خودت را بپوشان و به دیگری آزادی بی‌حدوحصر بدهیم که چشمش هرکجا خواست برود. قرآن اول به مرد می‌گوید که چشم خود را پایین بینداز، آن‌هم نه چشم ظاهری؛ بلکه به این معنی که با نگاه جنسیتی به زن نگاه نکن. اوج این نگاه را در طواف دور حریم کعبه می‌توان دید که زن و مرد در کنار هم فارغ از جنسیت، خانه خدا را طواف می‌کنند.
او سپس ادامه داد: نمی‌دانم تابه‌حال به دادگاه‌ها رفته‌اید یا نه. یک زن برای اینکه بخواهد حق خود را بگیرد، باید سال‌ها پله‌ها را پایین و بالا برود و کم مشاهده نمی‌کنیم برخی را که نسبت به زن و کرامت او کاملا ناآگاه هستند.
او در خاتمه درباره راه سومی که نجات‌بخش زن است گفت خیرالامور اوسطها. باید به تعادل و عبور از افراط و تفریط برسیم. باید نگرش‌ها تغییر کند. باید با آیات قرآن آشتی کرد. باید در آموزه‌های دینی بازنگری کرد. باید هرآنچه با این آموزه‌ها در تضاد است پاک کرد. آن‌گاه است که نگرش ما به زن بدون جنگ و درگیری، از راه قلب‌ها به همه‌جا نشر پیدا می‌کند.
او در پایان گفت: این خیلی بد است که برخی گروه‌های داخلی در ایران و در خارج از کشور از پیوستن به کنوانسیون رفع تبعیض علیه زنان سخن می‌گویند اما ایالات متحده می‌گوید من آن‌قدر قوانین حمایتی محکم از زنان دارم که نیازی به پیوستن به این کنوانسیون ندارم و این نشان‌دهنده این است که ما از روی ناچاری فکر می‌کنیم حقوق ما از طریق امضای کنوانسیون‌ها می‌تواند اعاده شود.

شرق: نشست زنان و راه سوم در دانشکده علوم سیاسی و با سخنرانی سوسن صفاوردی از استادان این دانشگاه برگزار شد. صفاوردی روی سخن خود را تغییر نگرش به زنان و مسائل مبتلابه آنها به‌عنوان راه سوم قرار داده بود. بازنگری و اصلاح قوانین و نیز تنقیح قوانین مناسب برای حوزه زنان از راهکارهایی بود که او برای بهبود وضعیت زنان در این نشست ارائه و بر آن تأکید کرد. این استاد دانشگاه درعین‌حال از وجود برخی قوانین نامناسب و تبعیض‌آمیز و نیز نوع برخورد دستگاه قضائی با زنان انتقاد کرد. او همچنین بازگشت به اصل اسلام و بهره‌جویی از سیره اهل بیت را مناسب‌ترین گزینه برای بهبود وضعیت زنان برشمرد.
این استاد دانشگاه گفت: علت این موضوع چیست. باید بدانیم بعضی از این قوانین نقص و تبعیض دارند. برای حل این معضل چه باید کرد. باید سه اتفاق بیفتد؛ اول اصلاح و بازنگری در قوانین و دوم ایجاد قوانین صحیح و سوم تغییر باورها و نگرش‌ها. او سپس در همین زمینه توضیح داد که باید نگاه خود را فراجنسیتی کنیم؛ یعنی هم آقایان به این باور برسند که زن از دنده چپ آنها خلق نشده! از حقوق برابر برخوردار است و جنس دوم نیست و هم خانم‌ها باید نگرش خود را تغییر دهند. او در همین زمینه توضیح داد در ایدئولوژی رهایی برده‌داری خوانده‌اید که برخی از برده‌ها به این باور رسیدند که از ابتدا برده آفریده شده‌اند. اسارت فرهنگی این است که متأسفانه بعضی از زن‌ها به این باور رسیده‌اند جز با تبعیت از مرد، رنگ بهشت را نمی‌بینند.
او ادامه داد: ما باید این قالب‌ها را بشکنیم. این‌قدر که از درِ شکسته خانه علی (ع) و زهرا (س) گفتید، در این خانه را هم بگشایید و ببینید این دو به‌عنوان دو انسان که شأن انسان‌بودن را به تصویر می‌کشند، در کنار هم قرار دارند و هریک درصدد رضایتمندی دیگری هستند. او سپس با اشاره به آمارهای حضور زنان در عرصه‌های اجتماعی بعد از دوران انقلاب گفت من قصد ندارم این آمارها را زیر سؤال ببرم اما ما در کمیت با وجود تناقض‌ها و تبعیض‌های قانونی، کم موفق نبوده‌ایم. او ادامه داد این تغییر نگرش باید در سیستم شکل بگیرد. چراکه این نقص و تضییع حقوق از دل یک سیستم مردسالار بیرون آمده است. این استاد دانشگاه ادامه داد که زن وقتی می‌خواهد پاسپورت بگیرد، سیستم او را مجبور به گرفتن اجازه از شوهر می‌کند و درواقع سیستم مراقب است مبادا حقی از مرد ضایع شود. یا اگر چند زن، حالا شاید نهایتا هزار نفر مهریه خود را به اجرا می‌گذارند و مردان به زندان می‌افتند که این هم زشت است؛ اما کل کشور بسیج می‌شود که آقایان را از زندان بیرون بیاورند چراکه زشت است آنها به خاطر مهریه در زندان باشند. این در حالی است که شما اگر سری به دادگاه‌ها بزنید، کم اتفاق نمی‌افتد که یک زن آن‌قدر باید بالا و پایین برود اما باز هم نمی‌تواند حق خود را که در سند مکتوب ازدواج آمده است، بگیرد.
صفاوردی ادامه داد: امروز برخی فکر می‌کنند در خانواده هر ظلمی بشود، اما آمار طلاق پایین بیاید. در خانه‌ای که «من» فقط در مرد خلاصه است و این «من» است که دستور می‌دهد، می‌گوید من اجازه نمی‌دهم پدر و مادر خود را ببینی. من اجازه نمی‌دهم که... . صفاوردی ادامه داد: ببینید به نام تمکین چه ظلم‌ها که به زنان نمی‌شود. اینکه نمی‌شود به یک نفر بگوییم خودت را بپوشان و به دیگری آزادی بی‌حدوحصر بدهیم که چشمش هرکجا خواست برود. قرآن اول به مرد می‌گوید که چشم خود را پایین بینداز، آن‌هم نه چشم ظاهری؛ بلکه به این معنی که با نگاه جنسیتی به زن نگاه نکن. اوج این نگاه را در طواف دور حریم کعبه می‌توان دید که زن و مرد در کنار هم فارغ از جنسیت، خانه خدا را طواف می‌کنند.
او سپس ادامه داد: نمی‌دانم تابه‌حال به دادگاه‌ها رفته‌اید یا نه. یک زن برای اینکه بخواهد حق خود را بگیرد، باید سال‌ها پله‌ها را پایین و بالا برود و کم مشاهده نمی‌کنیم برخی را که نسبت به زن و کرامت او کاملا ناآگاه هستند.
او در خاتمه درباره راه سومی که نجات‌بخش زن است گفت خیرالامور اوسطها. باید به تعادل و عبور از افراط و تفریط برسیم. باید نگرش‌ها تغییر کند. باید با آیات قرآن آشتی کرد. باید در آموزه‌های دینی بازنگری کرد. باید هرآنچه با این آموزه‌ها در تضاد است پاک کرد. آن‌گاه است که نگرش ما به زن بدون جنگ و درگیری، از راه قلب‌ها به همه‌جا نشر پیدا می‌کند.
او در پایان گفت: این خیلی بد است که برخی گروه‌های داخلی در ایران و در خارج از کشور از پیوستن به کنوانسیون رفع تبعیض علیه زنان سخن می‌گویند اما ایالات متحده می‌گوید من آن‌قدر قوانین حمایتی محکم از زنان دارم که نیازی به پیوستن به این کنوانسیون ندارم و این نشان‌دهنده این است که ما از روی ناچاری فکر می‌کنیم حقوق ما از طریق امضای کنوانسیون‌ها می‌تواند اعاده شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.