|

سلاخی با ابزار تعرفه

مهرداد عالیپور.رئیس کمیسیون نوشت‌افزار مجمع واردات

همه مردم در همه اعصار اذعان دارند تولید، کلمه مقدسی است و تلاش در مسیر خودکفایی، تحسین‌برانگیز و شایسته تقدیر است. ولی تجربه دهه‌های اخیر نشان داد هر تولیدی ارزش سرمایه‌گذاری ندارد و هر صدایی که به حمایت از تولید بلند می‌شود، الزاما به‌دنبال توسعه تولید باکیفیت نیست. و باوجود برخی تصورات قدیمی، هر وارداتی مخالف تولید و تضعیف‌کننده تولیدکننده نیست. از سوی دیگر، تجربه جهانی بیانگر آن است تولید زمانی اتفاق می‌افتد که همه مؤلفه‌های تولید در یک نقطه گرد هم آمده باشند. از تأمین مالی و نیروی انسانی ماهر گرفته تا دانش فنی و خطوط تولید، همه باید توسط یک کارآفرین در نقطه‌ای تمرکز پیدا کند و به موازات آن برای رونق‌بخشیدن به تولید باید از ابزارهای مختلف بهره‌برداری شود و صرفا نمی‌توان به بهانه تقویت تولید داخلی، دیوارهای تعرفه‌ای را هرروز بلندتر از دیروز بالا برد و سایر نیازهای تولیدکننده را به دلیل اینکه از فراهم‌آوردن آنها عاجز شده‌ایم، فراموش کرد. در کشور ما برای سال‌ها شاهد آن بوده‌ایم که حمایت‌های گلخانه‌ای از تولید، انگیزه‌های ارتقای کیفیت را کاهش داده و تحرک صنعت و تمایل به نوآوری را سرکوب می‌کند و درنهایت مصرف‌کننده را با کالای کم‌کیفیت عجین می‌کند. تولیدکننده موفق کسی است که مزیت‌های رقابتی کشور را بشناسد و از آن به نحو مطلوب بهره‌برداری کند. تولیدکننده موفق علاوه بر کسب سهم مناسب از بازار داخل، باید بتواند کالای خود را به بازارهای خارجی نیز روانه کرده و رضایت مصرف‌کننده بیرون مرزها را جلب کند، اما در شرایطی که دیوار تعرفه‌ها زمینه‌های مصونیت غیرمنطقی تولیدکننده داخلی را فراهم می‌کند، خواسته یا ناخواسته سبب معطوف‌شدن نگاه تولید‌کننده به داخل کشور می‌شود و بازار غیررقابتی داخلی، تبدیل به خریدار هر آنچه برچسب تولید داخل دارد، می‌شود و این به معنای مرگ نوآوری و خلاقیت در صنعت است. ضمن اینکه قطعا صادرات از سوی چنین تولید‌کننده‌ای نخواهد توانست در بازار خارجی دوام آورده و پایدار بماند. توجه به این واقعیت از آنجایی حائز اهمیت است که نه‌تنها بالابردن بی‌رویه تعرفه، به‌هیچ‌وجه نمی‌تواند موجب حمایت از تولید داخل شود، بلکه زمینه‌های شیوع پدیده شوم قاچاق را نیز توسعه می‌دهد و این دقیقا خلاف خواست دولت‌ها درخصوص اتخاذ سیاست‌های حمایت از تولید و تولیدکننده است. به این معنا که بالابردن تعرفه نه‌تنها نفعی به تولید‌کننده نمی‌رساند، بلکه رقیبی قوی‌تر را نیز به میدان وارد می‌کند؛ رقیبی که هیچ‌چیز جز سود یک‌شبه و موسمی برایش ارجحیت ندارد، رقیبی که با ورود ساختارمند کالای کوله‌بری و ته‌لنچی، شبکه‌ای وسیع برای توزیع کالای قاچاق در سراسر کشور پدید می‌آورد و با این کار هم تولیدکننده داخلی را از میدان به‌در می‌کند و هم واردکننده قانونی و شناسنامه‌دار را به نقطه خروج از بازار سوق می‌دهد؛ رقیبی که در صورت توجه‌نکردن دولت می‌تواند بازاری به موازات بازار رسمی کشور ایجاد کرده و تک‌تک برنامه‌های ملی و کلان کشور را با معضل مواجه کند. اما مسئله دیگر این است که به دنبال بالارفتن تعرفه، باید منتظر ایجاد ارتباطات نادرست و فساد در سیستم اقتصادی و دارایی به‌دلیل حضور افراد سودجو نیز باشیم. افرادی که قصد فعالیت در حوزه قاچاق دارند، جزء اصلی‌ترین متقاضیان فساد و تخلف در سیستم‌های اداری و اقتصادی هستند و این شروع زنجیره‌ای از ابعاد مختلف فساد است که بر شبکه کشور تحمیل می‌شود. اتفاقا به همین دلیل است که همه کشورهای دنیا به سمت مدیریت نظام تعرفه کالاهای وارداتی با رویکردهای مدرن رفته‌اند.

همه مردم در همه اعصار اذعان دارند تولید، کلمه مقدسی است و تلاش در مسیر خودکفایی، تحسین‌برانگیز و شایسته تقدیر است. ولی تجربه دهه‌های اخیر نشان داد هر تولیدی ارزش سرمایه‌گذاری ندارد و هر صدایی که به حمایت از تولید بلند می‌شود، الزاما به‌دنبال توسعه تولید باکیفیت نیست. و باوجود برخی تصورات قدیمی، هر وارداتی مخالف تولید و تضعیف‌کننده تولیدکننده نیست. از سوی دیگر، تجربه جهانی بیانگر آن است تولید زمانی اتفاق می‌افتد که همه مؤلفه‌های تولید در یک نقطه گرد هم آمده باشند. از تأمین مالی و نیروی انسانی ماهر گرفته تا دانش فنی و خطوط تولید، همه باید توسط یک کارآفرین در نقطه‌ای تمرکز پیدا کند و به موازات آن برای رونق‌بخشیدن به تولید باید از ابزارهای مختلف بهره‌برداری شود و صرفا نمی‌توان به بهانه تقویت تولید داخلی، دیوارهای تعرفه‌ای را هرروز بلندتر از دیروز بالا برد و سایر نیازهای تولیدکننده را به دلیل اینکه از فراهم‌آوردن آنها عاجز شده‌ایم، فراموش کرد. در کشور ما برای سال‌ها شاهد آن بوده‌ایم که حمایت‌های گلخانه‌ای از تولید، انگیزه‌های ارتقای کیفیت را کاهش داده و تحرک صنعت و تمایل به نوآوری را سرکوب می‌کند و درنهایت مصرف‌کننده را با کالای کم‌کیفیت عجین می‌کند. تولیدکننده موفق کسی است که مزیت‌های رقابتی کشور را بشناسد و از آن به نحو مطلوب بهره‌برداری کند. تولیدکننده موفق علاوه بر کسب سهم مناسب از بازار داخل، باید بتواند کالای خود را به بازارهای خارجی نیز روانه کرده و رضایت مصرف‌کننده بیرون مرزها را جلب کند، اما در شرایطی که دیوار تعرفه‌ها زمینه‌های مصونیت غیرمنطقی تولیدکننده داخلی را فراهم می‌کند، خواسته یا ناخواسته سبب معطوف‌شدن نگاه تولید‌کننده به داخل کشور می‌شود و بازار غیررقابتی داخلی، تبدیل به خریدار هر آنچه برچسب تولید داخل دارد، می‌شود و این به معنای مرگ نوآوری و خلاقیت در صنعت است. ضمن اینکه قطعا صادرات از سوی چنین تولید‌کننده‌ای نخواهد توانست در بازار خارجی دوام آورده و پایدار بماند. توجه به این واقعیت از آنجایی حائز اهمیت است که نه‌تنها بالابردن بی‌رویه تعرفه، به‌هیچ‌وجه نمی‌تواند موجب حمایت از تولید داخل شود، بلکه زمینه‌های شیوع پدیده شوم قاچاق را نیز توسعه می‌دهد و این دقیقا خلاف خواست دولت‌ها درخصوص اتخاذ سیاست‌های حمایت از تولید و تولیدکننده است. به این معنا که بالابردن تعرفه نه‌تنها نفعی به تولید‌کننده نمی‌رساند، بلکه رقیبی قوی‌تر را نیز به میدان وارد می‌کند؛ رقیبی که هیچ‌چیز جز سود یک‌شبه و موسمی برایش ارجحیت ندارد، رقیبی که با ورود ساختارمند کالای کوله‌بری و ته‌لنچی، شبکه‌ای وسیع برای توزیع کالای قاچاق در سراسر کشور پدید می‌آورد و با این کار هم تولیدکننده داخلی را از میدان به‌در می‌کند و هم واردکننده قانونی و شناسنامه‌دار را به نقطه خروج از بازار سوق می‌دهد؛ رقیبی که در صورت توجه‌نکردن دولت می‌تواند بازاری به موازات بازار رسمی کشور ایجاد کرده و تک‌تک برنامه‌های ملی و کلان کشور را با معضل مواجه کند. اما مسئله دیگر این است که به دنبال بالارفتن تعرفه، باید منتظر ایجاد ارتباطات نادرست و فساد در سیستم اقتصادی و دارایی به‌دلیل حضور افراد سودجو نیز باشیم. افرادی که قصد فعالیت در حوزه قاچاق دارند، جزء اصلی‌ترین متقاضیان فساد و تخلف در سیستم‌های اداری و اقتصادی هستند و این شروع زنجیره‌ای از ابعاد مختلف فساد است که بر شبکه کشور تحمیل می‌شود. اتفاقا به همین دلیل است که همه کشورهای دنیا به سمت مدیریت نظام تعرفه کالاهای وارداتی با رویکردهای مدرن رفته‌اند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.