|

پیام‌های یک جدایی

سیدابوتراب فاضل . فعال سیاسی

1-تجربه انتخابات ریاست‌جمهوری خرداد 92 و ناکامی جریان اصولگرایی در روزهای آخر تبلیغات ریاست‌جمهوری، در اوج توهم موفقیت از یک‌سو و استفاده بهینه اصلاح‌طلبان و اعتدالیون از انباشت مقبولیت اصلاح‌طلبی و ورود مؤثر بزرگان اصلاحات در بهترین زمان ممکن به انتخابات، موجب شده اصولگرایان‌ این‌بار و برای انتخابات مجلس بیش از گذشته بر هم‌گرایی و هم‌صدایی تأکید کنند. ازاین‌رو، در هفته‌های اخیر تلاش کرده‌اند اعلام کنند فرایند وحدت اصولگرایان به شکل کامل و بدون نقص در جریان است. دراین‌راستا حتی شورای ائتلاف اصولگرایی را تشکیل داده و همایشی نیز برگزار کرده‌اند. اما با وجود همه این سازوکارها و تبلیغاتی که به یمن در دست‌داشتن تریبون‌های متعدد و از همه مهم‌تر صداوسیما، عاید این جریان سیاسی شده، به دلایل مستند ذیل، وحدت اصولگرایان دشوار است:

1- از تیر 84 که دولت به دست اصولگرایان افتاد و این جریان سیاسی برای اولین‌بار بر مسند قوه ‌مجریه قرار گرفت، به واسطه نداشتن تجربه در «دولت‌داری» و همچنین میزان بضاعت از حیث نیروهای کارآمد اجرائی و آشفتگی گفتمانی که ناشی از تعارض بین آرمان‌ها و واقعیات جاری کشور بود، نوعی درهم‌ریختگی سازمانی در اداره کشور به وجود آمد که حاصل آن، به روایت آمارها، پسرفت معنادار کشور در حوزه‌های اقتصادی، فرهنگی و سیاسی بود. با وجود درآمد سرشار نفت و حمایت گسترده مردم به‌ویژه طبقات فرودست جامعه در ابتدای سال‌های 84 و 85، اما روند توسعه کشور مختل شد. اجرای طرح‌های اقتصادی فاقد توجیه علمی و بوروکراتیک مانند طرح هدفمندکردن یارانه‌ها‌-‌که به بدترین شکل ممکن طراحی و اجرا شد- افت شاخص‌های رفاه در دوره موردنظر و توزیع ناعادلانه ثروت و عمیق‌ترشدن شکاف طبقاتی، ناسازگاری با جامعه بین‌الملل و ایجاد بستر مناسب برای اجماع جهانی علیه ایران، ناخشنودی طبقات مختلف اجتماعی از فرایندهای جاری سیاسی و افول اخلاقیات و فضایل در ساحت اجتماعی جامعه ایرانی، ازجمله مسائل مدیریت دوران اصولگرایان است. افکار عمومی با مقایسه میان دولت اصولگرا و اصلاح‌طلب، در خرداد 92 به این نتیجه رسید از طیف اصولگرایان هرکس که مسئولیت قوه ‌مجریه را برعهده بگیرد، بدون‌شک راه همین است که آقای احمدی‌نژاد رفت. همه اینها سبب شده تا طیفی از اصولگرایان اصیل این‌بار برای پاک‌سازی جریان اصولگرایی از افراطی‌گری و همچنین آنچه انحراف می‌خوانندش، در ائتلافی که همچنان منحرفان و افراطیون حضور دارند، شرکت نکنند. 2- قدرت‌گیری هشت‌ساله دولت منتسب به اصولگرایان، باعث شد تا به‌ویژه پس از انتخابات دهم ریاست‌جمهوری و همچنین ظهور نارسایی‌های اجرائی در کشور، نوعی انشقاق بین نیروهای اصولگرایی به وجود‌ آید. میدان‌داری افراطیون در اردوگاه اصولگرایی حتی به بعد از انتخابات 92 نیز کشید، آنجا که موضوع مذاکرات هسته‌ای و «برجام» با وجود تأیید از سوی مقامات عالی نظام، مورد نقد و تخریب این گروه قرار گرفت و همچنین شاخصی برای اصولگرابودن یا نبودن شد. این روند، عقلای اصولگرایی را با تردید روبه‌رو کرد و ازاین‌رو انسجام تشکیلاتی و سازمانی اصولگرایان با مشکل روبه‌رو شد. 3- اما این همه شاید آسیب‌هایی بود که بر پیکره اصولگرایی وارد شد. مشکل اصلی زمانی مطرح شد که علی لاریجانی در ائتلاف اصولگرایان شرکت نکرد و ناطق‌نوری هم اعلام کرد در کنار هیچ جریان سیاسی‌ای در انتخابات پیش‌ِرو شرکت نمی‌کند. هم لاریجانی وزنه قابل تأملی بود و هست و هم ناطق‌نوری اندوخته‌ای درخور. ازآن‌رو بسیاری از کارشناسان پیش‌بینی می‌کردند اردوگاه اصولگرایی دچار تشتت و درهم‌ریختگی شود که این‌گونه هم شد.

1-تجربه انتخابات ریاست‌جمهوری خرداد 92 و ناکامی جریان اصولگرایی در روزهای آخر تبلیغات ریاست‌جمهوری، در اوج توهم موفقیت از یک‌سو و استفاده بهینه اصلاح‌طلبان و اعتدالیون از انباشت مقبولیت اصلاح‌طلبی و ورود مؤثر بزرگان اصلاحات در بهترین زمان ممکن به انتخابات، موجب شده اصولگرایان‌ این‌بار و برای انتخابات مجلس بیش از گذشته بر هم‌گرایی و هم‌صدایی تأکید کنند. ازاین‌رو، در هفته‌های اخیر تلاش کرده‌اند اعلام کنند فرایند وحدت اصولگرایان به شکل کامل و بدون نقص در جریان است. دراین‌راستا حتی شورای ائتلاف اصولگرایی را تشکیل داده و همایشی نیز برگزار کرده‌اند. اما با وجود همه این سازوکارها و تبلیغاتی که به یمن در دست‌داشتن تریبون‌های متعدد و از همه مهم‌تر صداوسیما، عاید این جریان سیاسی شده، به دلایل مستند ذیل، وحدت اصولگرایان دشوار است:

1- از تیر 84 که دولت به دست اصولگرایان افتاد و این جریان سیاسی برای اولین‌بار بر مسند قوه ‌مجریه قرار گرفت، به واسطه نداشتن تجربه در «دولت‌داری» و همچنین میزان بضاعت از حیث نیروهای کارآمد اجرائی و آشفتگی گفتمانی که ناشی از تعارض بین آرمان‌ها و واقعیات جاری کشور بود، نوعی درهم‌ریختگی سازمانی در اداره کشور به وجود آمد که حاصل آن، به روایت آمارها، پسرفت معنادار کشور در حوزه‌های اقتصادی، فرهنگی و سیاسی بود. با وجود درآمد سرشار نفت و حمایت گسترده مردم به‌ویژه طبقات فرودست جامعه در ابتدای سال‌های 84 و 85، اما روند توسعه کشور مختل شد. اجرای طرح‌های اقتصادی فاقد توجیه علمی و بوروکراتیک مانند طرح هدفمندکردن یارانه‌ها‌-‌که به بدترین شکل ممکن طراحی و اجرا شد- افت شاخص‌های رفاه در دوره موردنظر و توزیع ناعادلانه ثروت و عمیق‌ترشدن شکاف طبقاتی، ناسازگاری با جامعه بین‌الملل و ایجاد بستر مناسب برای اجماع جهانی علیه ایران، ناخشنودی طبقات مختلف اجتماعی از فرایندهای جاری سیاسی و افول اخلاقیات و فضایل در ساحت اجتماعی جامعه ایرانی، ازجمله مسائل مدیریت دوران اصولگرایان است. افکار عمومی با مقایسه میان دولت اصولگرا و اصلاح‌طلب، در خرداد 92 به این نتیجه رسید از طیف اصولگرایان هرکس که مسئولیت قوه ‌مجریه را برعهده بگیرد، بدون‌شک راه همین است که آقای احمدی‌نژاد رفت. همه اینها سبب شده تا طیفی از اصولگرایان اصیل این‌بار برای پاک‌سازی جریان اصولگرایی از افراطی‌گری و همچنین آنچه انحراف می‌خوانندش، در ائتلافی که همچنان منحرفان و افراطیون حضور دارند، شرکت نکنند. 2- قدرت‌گیری هشت‌ساله دولت منتسب به اصولگرایان، باعث شد تا به‌ویژه پس از انتخابات دهم ریاست‌جمهوری و همچنین ظهور نارسایی‌های اجرائی در کشور، نوعی انشقاق بین نیروهای اصولگرایی به وجود‌ آید. میدان‌داری افراطیون در اردوگاه اصولگرایی حتی به بعد از انتخابات 92 نیز کشید، آنجا که موضوع مذاکرات هسته‌ای و «برجام» با وجود تأیید از سوی مقامات عالی نظام، مورد نقد و تخریب این گروه قرار گرفت و همچنین شاخصی برای اصولگرابودن یا نبودن شد. این روند، عقلای اصولگرایی را با تردید روبه‌رو کرد و ازاین‌رو انسجام تشکیلاتی و سازمانی اصولگرایان با مشکل روبه‌رو شد. 3- اما این همه شاید آسیب‌هایی بود که بر پیکره اصولگرایی وارد شد. مشکل اصلی زمانی مطرح شد که علی لاریجانی در ائتلاف اصولگرایان شرکت نکرد و ناطق‌نوری هم اعلام کرد در کنار هیچ جریان سیاسی‌ای در انتخابات پیش‌ِرو شرکت نمی‌کند. هم لاریجانی وزنه قابل تأملی بود و هست و هم ناطق‌نوری اندوخته‌ای درخور. ازآن‌رو بسیاری از کارشناسان پیش‌بینی می‌کردند اردوگاه اصولگرایی دچار تشتت و درهم‌ریختگی شود که این‌گونه هم شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.