|

جدال بر سر «جرابلوس»

افشين غلامي: کردهای سوری به همراه ائتلافی از نیروهای «دموکراتیک سوریه» در حال پیشروی به سمت «جرابلوس» هستند. اهمیت استراتژی شهر جرابلوس برای گرو‌ه‌های «داعش» و «النصره» و ترکیه آن‌قدر حیاتی است که ارتش ترکیه چندی پیش هواپیمای جنگی روسیه را در نزدیک آسمان این منطقه ساقط و با این تقابل، فضای جنگی سوریه را وارد مرحله تازه‌ای کرد. با تشکیل ائتلاف دموکراتیک نیروهای کرد سوری و اعلام ایجاد سه منطقه خودگردان با عنوان کانتون‌های کردی شمال سوریه، نیروهای کرد به انسجام مناسبی دست یافتند و با اتصال دو کانتون «جزیره» و «کوبانی» یک قدم به وصل کانتون دیگر با نام «عفرین»، به دو کانتون نخست نزدیک شدند. فاصله صدکیلومتری بین این نقطه بریده‌شده در عملیات‌های چند روز گذشته به حداقل رسیده و با تصرف سد و شهرک «تشرین» به وسیله نیروهای کرد، فقط یک قدم به ملحق‌شدن این سه نقطه به هم باقی مانده است. اما چرا اتصال این مناطق حائز اهمیت است؛ نخست باید گفتاستراتژیک‌ترین نقطه برای ارتباط و همکاری داعش با گروه‌های دیگر و ترکیه و دنیای بیرون از سوریه، از این منطقه سوق‌الجیشی انجام می‌شود؛ دوم، با مسدودشدن این نقطه هیمنه ترکیه و تأثیرگذاری میدانی در داخل خاک سوریه، از بین خواهد رفت؛ سوم آنکه مسیر ترانزیت نفت ارزان و ورود و خروج جهادیون افراطی بسته خواهد شد و چهارم اینکه شکست پروسه سیاسی و نظامی ترکیه در سوریه رقم می‌خورد و برای اولین‌بار ترکیه به صورت رسمی طعم شکست در مقابل وجود یک نیروی نظامی کردی را که چند قدرت منطقه‌ای حمایتش می‌کنند، می‌چشد. ترکیه در جنگ نیابتی که علیه ناوگان هوایی روسیه به راه انداخت، شاید تصور نمی‌کرد معادلات منطقه و خشم روسیه به آستانه‌ای برسد که حضور فیزیکی ارتش ترکیه در منطقه مهم جرابلوس با مشکل مواجه شود. تا پیش از ورود روسیه به ماجرا، ارتش ترکیه به‌آسانی هرازچندگاهی وارد این منطقه می‌شد و این نقطه را قطعه جدایی‌ناپذیری از موجودیت خود می‌پنداشت، اما تکان نظامی روسیه و پرواز جنگنده‌ها و موشک‌های روسیه بر فراز این نقطه استراتژیک، منجر به عقب‌نشینی ارتش ترکیه شده و فضا برای تحرک نیروهای کردی و شکست جهادیون فراهم شد. آنچه در تحولات میدانی چند روز گذشته محرز شده آن است که کردها به ‌عنوان نیروی جوهری در به‌زانودرآوردن خط تندرویی در منطقه مؤثر عمل می‌کنند و در این بازه زمانی نقاط زیادی را از دست افراطیون آزاد کرده‌اند. اگر سیر تحولات و نقش بازیگران در این مناقشه دچار تغییر جدیدی نشود، به احتمال تا چند صباح دیگر خبر آزادسازی جرابلوس و اتصال سه کانتون کردهای سوری به واقعیت تبدیل شده و خط پشتیبانی مادی و معنوی در پیشروی نیروهای تندروی سلفی-جهادی در سوریه بریده خواهد شد. حمایت روسیه از نیروهای ضدداعش و فشار سیاسی، اقتصادی و نظامی بر ترکیه در راستای جنگ غیررسمی با ائتلاف ناتو حاکی است نیروهای دوگانه قدرت شرق و غرب در موضع سوریه این بار به سمت شرق در حال چرخش هستند و این در معادلات میدانی و تحرک وسیع روسیه به صورت روشن دیده می‌شود.

افشين غلامي: کردهای سوری به همراه ائتلافی از نیروهای «دموکراتیک سوریه» در حال پیشروی به سمت «جرابلوس» هستند. اهمیت استراتژی شهر جرابلوس برای گرو‌ه‌های «داعش» و «النصره» و ترکیه آن‌قدر حیاتی است که ارتش ترکیه چندی پیش هواپیمای جنگی روسیه را در نزدیک آسمان این منطقه ساقط و با این تقابل، فضای جنگی سوریه را وارد مرحله تازه‌ای کرد. با تشکیل ائتلاف دموکراتیک نیروهای کرد سوری و اعلام ایجاد سه منطقه خودگردان با عنوان کانتون‌های کردی شمال سوریه، نیروهای کرد به انسجام مناسبی دست یافتند و با اتصال دو کانتون «جزیره» و «کوبانی» یک قدم به وصل کانتون دیگر با نام «عفرین»، به دو کانتون نخست نزدیک شدند. فاصله صدکیلومتری بین این نقطه بریده‌شده در عملیات‌های چند روز گذشته به حداقل رسیده و با تصرف سد و شهرک «تشرین» به وسیله نیروهای کرد، فقط یک قدم به ملحق‌شدن این سه نقطه به هم باقی مانده است. اما چرا اتصال این مناطق حائز اهمیت است؛ نخست باید گفتاستراتژیک‌ترین نقطه برای ارتباط و همکاری داعش با گروه‌های دیگر و ترکیه و دنیای بیرون از سوریه، از این منطقه سوق‌الجیشی انجام می‌شود؛ دوم، با مسدودشدن این نقطه هیمنه ترکیه و تأثیرگذاری میدانی در داخل خاک سوریه، از بین خواهد رفت؛ سوم آنکه مسیر ترانزیت نفت ارزان و ورود و خروج جهادیون افراطی بسته خواهد شد و چهارم اینکه شکست پروسه سیاسی و نظامی ترکیه در سوریه رقم می‌خورد و برای اولین‌بار ترکیه به صورت رسمی طعم شکست در مقابل وجود یک نیروی نظامی کردی را که چند قدرت منطقه‌ای حمایتش می‌کنند، می‌چشد. ترکیه در جنگ نیابتی که علیه ناوگان هوایی روسیه به راه انداخت، شاید تصور نمی‌کرد معادلات منطقه و خشم روسیه به آستانه‌ای برسد که حضور فیزیکی ارتش ترکیه در منطقه مهم جرابلوس با مشکل مواجه شود. تا پیش از ورود روسیه به ماجرا، ارتش ترکیه به‌آسانی هرازچندگاهی وارد این منطقه می‌شد و این نقطه را قطعه جدایی‌ناپذیری از موجودیت خود می‌پنداشت، اما تکان نظامی روسیه و پرواز جنگنده‌ها و موشک‌های روسیه بر فراز این نقطه استراتژیک، منجر به عقب‌نشینی ارتش ترکیه شده و فضا برای تحرک نیروهای کردی و شکست جهادیون فراهم شد. آنچه در تحولات میدانی چند روز گذشته محرز شده آن است که کردها به ‌عنوان نیروی جوهری در به‌زانودرآوردن خط تندرویی در منطقه مؤثر عمل می‌کنند و در این بازه زمانی نقاط زیادی را از دست افراطیون آزاد کرده‌اند. اگر سیر تحولات و نقش بازیگران در این مناقشه دچار تغییر جدیدی نشود، به احتمال تا چند صباح دیگر خبر آزادسازی جرابلوس و اتصال سه کانتون کردهای سوری به واقعیت تبدیل شده و خط پشتیبانی مادی و معنوی در پیشروی نیروهای تندروی سلفی-جهادی در سوریه بریده خواهد شد. حمایت روسیه از نیروهای ضدداعش و فشار سیاسی، اقتصادی و نظامی بر ترکیه در راستای جنگ غیررسمی با ائتلاف ناتو حاکی است نیروهای دوگانه قدرت شرق و غرب در موضع سوریه این بار به سمت شرق در حال چرخش هستند و این در معادلات میدانی و تحرک وسیع روسیه به صورت روشن دیده می‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.