میهنپرستی در عصر جهانیسازی
«مارین لوپن»، رهبر «جبهه ملی» راست افراطی فرانسه، بر این باور است که خط گسل جدید سیاسی امروزه مابین جهانیسازی و میهنپرستی است؛ مدعایی مشابه آنچه از سوی منتقدان سیاستهای اتحادیه اروپا در بریتانیا و «دونالد ترامپ»، نامزد جمهوریخواهان در ایالات متحده، بیان شده است. بااینحال، چنین مدعایی نهتنها خطاست، بلکه بهشدت خطرناک است. اگر به نتایج آرای دور دوم و نهایی انتخابات منطقهای فرانسه در 13 دسامبر نیز رجوع کنیم، شاهد خواهیم بود این ادعا دستکم بهصراحت از سوی رأیدهندگان فرانسوی هم رد شده است؛ رأیدهندگانی که با ریختن 73 درصد از آرای خود در سبد رقبای جبهه ملی، این حزب را از تصاحب حتی یک کرسی نیز محروم کردند.
دراینمیان، لوپن احزاب اصلی را متهم کرده که دست به یکی کرده و با همکاری یکدیگر، درصدد نفی دموکراسی برآمدهاند. این در حالی است که نکته اصلی یک نظام انتخاباتی دومرحلهای، وادارکردن احزاب و هواداران آنان به اجماع و تشکیل ائتلاف است. در نتیجه جبهه ملی تا زمانی که راهی برای جلب حمایت متحدان جدید نیابد، قادر نخواهد بود به موفقیتی انتخاباتی دست یابد. اما این به آن معنا نیست که باید ادعای لوپن را سادهانگارانه مردود شمرد. او بهدرستی روی پیامی سرمایهگذاری کرده که به طور بالقوه بسیاری از هواداران دیگر احزاب را جذب خود میکند. درست به همین دلیل است که نیروهای مخالف در فرانسه و دیگر نقاط جهان باید درصدد پاسخگویی به این پیام برآیند؛ چراکه پیشفرض پنهان در چنین ادعای ملیگرایانه پوچی که بستهبودن مرزهای یک کشور را متضمن تأمین بهتر منافع آن میداند، بهشدت مخاطرهآمیز است.
باور به آنکه گشایش همانا خیانت و عهدشکنی و انسداد نشانه میهنپرستی در حقیقت ردیهای بر تمامی چارچوب سیاسی رایج در کشورهای توسعهیافته پس از پایان جنگ جهانی دوم و تلاشی برای بازگشت به دوره میان دو جنگ است که تمرکز دولتها بر اصل انسداد، در قالب اعمال محدودیتهای تجاری سنگین و پیگرد یا تبعید گروههای اقلیت بود. این وضعیت حتی در ایالات متحده نیز صادق بود که بازدارندهترین قوانین مهاجرتی خود را در همان برهه زمانی به تصویب رساند. سالهای پس از جنگ دوم حاکی از تغییر مسیری اساسی در سیاستهای بینالمللی بود، چنانکه کشورها با آغوش باز، پذیرای جریان افسارگسیخته سرمایه، ایدهها و انسانها بودند. این فرایند تنها پس از آنکه چین و هند در دهه 1980 به آن پیوستند، با نام جهانیسازی شناخته شد، اگرچه از مدتها پیش کار خود را آغاز کرده بود.
لوپن و پوپولیستهای همقطار او مدعی هستند جهانیسازی حتی اگر بخششی احمقانه نباشد که به قیمت رفاه ملتهای توسعهیافته به یاری باقی مردمان جهان آمده باشد، پدیدهای است که تنها به سود نخبگان و نه مردمان عادی بوده است. میهنپرستی از منظر آنان به معنای سرسختی در حفاظت از منافع ملی و همچنین اتخاذ سیاستهای دموکراتیکتری است که کمکحال تودههای کارگر و نه متنفذان خوشگذران است. دراینمیان، باید به بخش دوم استدلال جبهه ملی که منافع مردمان عادی را در انقیاد منافع نخبگان میداند، به دقت توجه کرده و پاسخ داده شود. مقامات منتخب مردم باید پاسخی برای نرخ بالای بیکاری و زوال استانداردهای زندگی بیابند. بااینحال، احزاب اصلی باید بدانند پاسخ آنان به این معضلات در بستن مرزها یا افکار مردمی نیست. افزونبراین، اگرچه گشایش بهتنهایی متضمن رفاه نیست، اما همواره یکی از پیشنیازهای توسعه است. بحث و کشاکش پیرامون این پرسش که نقطه بهینه گشایش کجاست، اگرچه حائزاهمیت است، اما برنامهها و راهبردهای سازنده و فراگیرتر اغلب درصدد شکلدهی به سیاستهای آموزشی، علمی، رفاه اجتماعی و بازار کار است تا جوامع را در بهبود شرایط پیرامونی خود یاری
کند. منفعت ملی، بهمثابه انتخاب میهنپرستان، همواره مستلزم آندست از سیاستهای داخلی است که از جهانیسازی بیشترین استفاده را میبرند. برای احزاب عمده و جریان اصلی فرانسوی، محافظهکاران بریتانیایی و رقبای جمهوریخواه ترامپ در ایالات متحده، تکرار و تکثیر استدلالهای افراطی همتایانشان هیچ دستاوردی بههمراه نخواهد داشت. چنین اقدامی میتواند در نزاع سیاسی موجود درباره چگونگی تأمین منافع کشور و مردمانش، به ازدستدادن امتیازاتی حیاتی بینجامد. احزاب جریان اصلی باید ضمن بازپسگیری ردای میهنپرستی، منافع ملی را از نو تعریف کنند؛ چراکه در جهان امروز، منفعت ملی در مدیریت گشایشهای مرزی و سیاسی و نه در دورانداختن امکانمندیهای آن است.
«مارین لوپن»، رهبر «جبهه ملی» راست افراطی فرانسه، بر این باور است که خط گسل جدید سیاسی امروزه مابین جهانیسازی و میهنپرستی است؛ مدعایی مشابه آنچه از سوی منتقدان سیاستهای اتحادیه اروپا در بریتانیا و «دونالد ترامپ»، نامزد جمهوریخواهان در ایالات متحده، بیان شده است. بااینحال، چنین مدعایی نهتنها خطاست، بلکه بهشدت خطرناک است. اگر به نتایج آرای دور دوم و نهایی انتخابات منطقهای فرانسه در 13 دسامبر نیز رجوع کنیم، شاهد خواهیم بود این ادعا دستکم بهصراحت از سوی رأیدهندگان فرانسوی هم رد شده است؛ رأیدهندگانی که با ریختن 73 درصد از آرای خود در سبد رقبای جبهه ملی، این حزب را از تصاحب حتی یک کرسی نیز محروم کردند.
دراینمیان، لوپن احزاب اصلی را متهم کرده که دست به یکی کرده و با همکاری یکدیگر، درصدد نفی دموکراسی برآمدهاند. این در حالی است که نکته اصلی یک نظام انتخاباتی دومرحلهای، وادارکردن احزاب و هواداران آنان به اجماع و تشکیل ائتلاف است. در نتیجه جبهه ملی تا زمانی که راهی برای جلب حمایت متحدان جدید نیابد، قادر نخواهد بود به موفقیتی انتخاباتی دست یابد. اما این به آن معنا نیست که باید ادعای لوپن را سادهانگارانه مردود شمرد. او بهدرستی روی پیامی سرمایهگذاری کرده که به طور بالقوه بسیاری از هواداران دیگر احزاب را جذب خود میکند. درست به همین دلیل است که نیروهای مخالف در فرانسه و دیگر نقاط جهان باید درصدد پاسخگویی به این پیام برآیند؛ چراکه پیشفرض پنهان در چنین ادعای ملیگرایانه پوچی که بستهبودن مرزهای یک کشور را متضمن تأمین بهتر منافع آن میداند، بهشدت مخاطرهآمیز است.
باور به آنکه گشایش همانا خیانت و عهدشکنی و انسداد نشانه میهنپرستی در حقیقت ردیهای بر تمامی چارچوب سیاسی رایج در کشورهای توسعهیافته پس از پایان جنگ جهانی دوم و تلاشی برای بازگشت به دوره میان دو جنگ است که تمرکز دولتها بر اصل انسداد، در قالب اعمال محدودیتهای تجاری سنگین و پیگرد یا تبعید گروههای اقلیت بود. این وضعیت حتی در ایالات متحده نیز صادق بود که بازدارندهترین قوانین مهاجرتی خود را در همان برهه زمانی به تصویب رساند. سالهای پس از جنگ دوم حاکی از تغییر مسیری اساسی در سیاستهای بینالمللی بود، چنانکه کشورها با آغوش باز، پذیرای جریان افسارگسیخته سرمایه، ایدهها و انسانها بودند. این فرایند تنها پس از آنکه چین و هند در دهه 1980 به آن پیوستند، با نام جهانیسازی شناخته شد، اگرچه از مدتها پیش کار خود را آغاز کرده بود.
لوپن و پوپولیستهای همقطار او مدعی هستند جهانیسازی حتی اگر بخششی احمقانه نباشد که به قیمت رفاه ملتهای توسعهیافته به یاری باقی مردمان جهان آمده باشد، پدیدهای است که تنها به سود نخبگان و نه مردمان عادی بوده است. میهنپرستی از منظر آنان به معنای سرسختی در حفاظت از منافع ملی و همچنین اتخاذ سیاستهای دموکراتیکتری است که کمکحال تودههای کارگر و نه متنفذان خوشگذران است. دراینمیان، باید به بخش دوم استدلال جبهه ملی که منافع مردمان عادی را در انقیاد منافع نخبگان میداند، به دقت توجه کرده و پاسخ داده شود. مقامات منتخب مردم باید پاسخی برای نرخ بالای بیکاری و زوال استانداردهای زندگی بیابند. بااینحال، احزاب اصلی باید بدانند پاسخ آنان به این معضلات در بستن مرزها یا افکار مردمی نیست. افزونبراین، اگرچه گشایش بهتنهایی متضمن رفاه نیست، اما همواره یکی از پیشنیازهای توسعه است. بحث و کشاکش پیرامون این پرسش که نقطه بهینه گشایش کجاست، اگرچه حائزاهمیت است، اما برنامهها و راهبردهای سازنده و فراگیرتر اغلب درصدد شکلدهی به سیاستهای آموزشی، علمی، رفاه اجتماعی و بازار کار است تا جوامع را در بهبود شرایط پیرامونی خود یاری
کند. منفعت ملی، بهمثابه انتخاب میهنپرستان، همواره مستلزم آندست از سیاستهای داخلی است که از جهانیسازی بیشترین استفاده را میبرند. برای احزاب عمده و جریان اصلی فرانسوی، محافظهکاران بریتانیایی و رقبای جمهوریخواه ترامپ در ایالات متحده، تکرار و تکثیر استدلالهای افراطی همتایانشان هیچ دستاوردی بههمراه نخواهد داشت. چنین اقدامی میتواند در نزاع سیاسی موجود درباره چگونگی تأمین منافع کشور و مردمانش، به ازدستدادن امتیازاتی حیاتی بینجامد. احزاب جریان اصلی باید ضمن بازپسگیری ردای میهنپرستی، منافع ملی را از نو تعریف کنند؛ چراکه در جهان امروز، منفعت ملی در مدیریت گشایشهای مرزی و سیاسی و نه در دورانداختن امکانمندیهای آن است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.