|

هزینه زیست‌محیطی پرورش دام، سالانه 1.81 تریلیون

فاطمه پاسبان. کارشناس کشاورزی

کشاورزی ارگانیک به کاهش انتشار گازهای گلخانه‎ای و حفظ محیط‎زیست کمک مؤثری می‎کند. پژوهشی را سازمان خواروبار جهانی فائو برای 40 کشور انجام داده و هزینه‌های زیست‌محیطی تولید محصولات کشاورزی را به دلار برآورد کرده است. بدین منظور که نشان دهد تولید هر محصول کشاورزی به چه میزان هزینه به محیط‌زیست وارد می‌کند. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد هزینه‌های پرورش دام در حدود 1.81 تریلیون دلار هر سال به محیط‌زیست هزینه وارد می‌کند یعنی معادل 134 درصد ارزش تولید دام، هزینه به محیط‌زیست وارد می‌شود. به‌عبارتی هزینه زیست‌محیطی تولید گوشت از ارزش تولید گوشت بیشتر است. تولید گوشت گاو در برزیل بالاترین هزینه زیست‌محیطی را بین کشورهای مورد مطالعه دارد و حدود 596‌ میلیون دلار در هر سال است که این هزینه به دلیل جنگل‌زدایی و چرای دام به‌وجود می‌آید. تولید گوشت خوک در چین هزینه 327 میلیون دلاری بر محیط‌زیست دارد که در نتیجه تغییر کاربری زمین برای تهیه علوفه حاصل می‌شود. تولید غلات هر سال حدود 1.15 تریلیون دلار هزینه بر محیط‌زیست وارد می‌کند که در حدود معادل 170 درصد از ارزش تولید غلات است. به‌عبارتی ارزش تولید غلات کمتر از هزینه زیست‌محیطی حاصل از کشت آن است. کشت ذرت در چین بالاترین هزینه ‌زیست‌محیطی را دارد و 130 میلیون دلار هزینه زیست‌محیطی را به همراه دارد و بعد از آن ایالات متحده آمریکا با 90‌ میلیون دلار هزینه، قرار دارد. در هر دو کشور هزینه‌های زیست‌محیطی، ناشی از تغییر کاربری زمین و آلودگی آب است. زراعت گندم در آلمان هزینه زیست‌محیطی 62 میلیون دلاری دارد که این هزینه در درجه اول به آلودگی آب به دلیل استفاده از کودهای ازت برمی‌گردد. در کنار این موارد، نتایج نشان می‌دهد کشاورزی سویا در آمریکا و زراعت گندم در آلمان با تغییر شیوه تولید به ارگانیک و استفاده از تناوب زراعی، توانسته است هزینه‌های زیست‌محیطی تولید محصول را به‌شدت کاهش دهد.
به‌طوری‌که در آمریکا 27 دلار هزینه آلودگی آب، 19 دلار هزینه آلودگی هوا و 16 دلار صرفه‌جویی در مصرف برای هر تن سویا را به ارمغان آورده است. در آلمان نیز در نتیجه کشت ارگانیک گندم حدود 1122 دلار در کاهش گازهای گلخانه‌ای و 43 دلار در کاهش آلودگی آب برای هر تن گندم کاهش هزینه زیست‌محیطی داشته است. به همین دلیل است که ترویج و توسعه کشت ارگانیک حائز اهمیت است. از سوی دیگر، محصولات ارگانیک فواید فراوانی از دیدگاه مصرف دارند: ۱- ارزش غذایی بالاتری دارند. میزان ویتامینC، کلسیم، منیزیم، آهن و فسفر در موادغذایی ارگانیک بیشتر است. ۲- مواد غذایی ارگانیک حاوی آنتی‌اکسیدان بیشتری است. (۵۰ درصد بیشتر از محصولات غیرارگانیک)، چراکه آفت‌کش‌های مصنوعی، تولید این مواد را در گیاهان کاهش داده اما کودهای حیوانی و آلی به‌کاررفته در کشاورزی ارگانیک، تولید آنها را افزایش می‌دهد. ۳-کمتر سمی هستند. محصولات ارگانیک سالم‌تر بوده و به بقایای آفت‌کش‌های آلی کمتر آلوده است. همچنین این محصولات فاقد افزودنی‌های غذایی بوده و طبعا سالم‌تر هستند. 4- خوشمزه و خوش‌طعم‌تر هستند که یکی از دلایل آن این است که محصولات ارگانیک پس از برداشت در مدت‌زمان کمتری به دست مصرف‌کننده رسیده و تازه‌تر هستند و همچنین در محصولات تهیه‌شده به روش تجاری، با فراوری‌ها و دستکاری‌هایی که روی آنها صورت می‌گیرد، فقط به ظاهر، رنگ، بالابردن ماندگاری، افزایش تولید و مقاوم‌کردن آنها در برابر صدمات ناشی از حمل و انبارداری توجه می‌شود و نه کیفیت و ارزش تغذیه‌ای آن. ۵- تولیدکنندگان محصولات ارگانیک از استانداردها و دستورالعمل‌های بسیار سخت‌گیرانه‌ای تبعیت می‌کنند که احتمال آلوده‌شدن این‌گونه محصولات به مواد شیمیایی و سمی به حداقل ممکن می‌رسد. با توجه به منافعی که از دید مصرف و سلامت محصول دارد، توجه جهانی به ترویج مصرف محصولات ارگانیک هم از بعد حفاظت از محیط‌زیست و کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و هم از دیدگاه سلامت جامعه به‌شدت مورد توجه است. به‌طوری‌که یکی از راهکارهای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، تشویق و ترغیب مصرف محصولات ارگانیک و گسترش کشت و کاهش قیمت تمام‌شده آن است که مصرف‌کننده، هم دسترسی به محصولات ارگانیک داشته باشد و هم بتواند با قیمت پایین‌تری آن را مصرف کند.

کشاورزی ارگانیک به کاهش انتشار گازهای گلخانه‎ای و حفظ محیط‎زیست کمک مؤثری می‎کند. پژوهشی را سازمان خواروبار جهانی فائو برای 40 کشور انجام داده و هزینه‌های زیست‌محیطی تولید محصولات کشاورزی را به دلار برآورد کرده است. بدین منظور که نشان دهد تولید هر محصول کشاورزی به چه میزان هزینه به محیط‌زیست وارد می‌کند. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد هزینه‌های پرورش دام در حدود 1.81 تریلیون دلار هر سال به محیط‌زیست هزینه وارد می‌کند یعنی معادل 134 درصد ارزش تولید دام، هزینه به محیط‌زیست وارد می‌شود. به‌عبارتی هزینه زیست‌محیطی تولید گوشت از ارزش تولید گوشت بیشتر است. تولید گوشت گاو در برزیل بالاترین هزینه زیست‌محیطی را بین کشورهای مورد مطالعه دارد و حدود 596‌ میلیون دلار در هر سال است که این هزینه به دلیل جنگل‌زدایی و چرای دام به‌وجود می‌آید. تولید گوشت خوک در چین هزینه 327 میلیون دلاری بر محیط‌زیست دارد که در نتیجه تغییر کاربری زمین برای تهیه علوفه حاصل می‌شود. تولید غلات هر سال حدود 1.15 تریلیون دلار هزینه بر محیط‌زیست وارد می‌کند که در حدود معادل 170 درصد از ارزش تولید غلات است. به‌عبارتی ارزش تولید غلات کمتر از هزینه زیست‌محیطی حاصل از کشت آن است. کشت ذرت در چین بالاترین هزینه ‌زیست‌محیطی را دارد و 130 میلیون دلار هزینه زیست‌محیطی را به همراه دارد و بعد از آن ایالات متحده آمریکا با 90‌ میلیون دلار هزینه، قرار دارد. در هر دو کشور هزینه‌های زیست‌محیطی، ناشی از تغییر کاربری زمین و آلودگی آب است. زراعت گندم در آلمان هزینه زیست‌محیطی 62 میلیون دلاری دارد که این هزینه در درجه اول به آلودگی آب به دلیل استفاده از کودهای ازت برمی‌گردد. در کنار این موارد، نتایج نشان می‌دهد کشاورزی سویا در آمریکا و زراعت گندم در آلمان با تغییر شیوه تولید به ارگانیک و استفاده از تناوب زراعی، توانسته است هزینه‌های زیست‌محیطی تولید محصول را به‌شدت کاهش دهد.
به‌طوری‌که در آمریکا 27 دلار هزینه آلودگی آب، 19 دلار هزینه آلودگی هوا و 16 دلار صرفه‌جویی در مصرف برای هر تن سویا را به ارمغان آورده است. در آلمان نیز در نتیجه کشت ارگانیک گندم حدود 1122 دلار در کاهش گازهای گلخانه‌ای و 43 دلار در کاهش آلودگی آب برای هر تن گندم کاهش هزینه زیست‌محیطی داشته است. به همین دلیل است که ترویج و توسعه کشت ارگانیک حائز اهمیت است. از سوی دیگر، محصولات ارگانیک فواید فراوانی از دیدگاه مصرف دارند: ۱- ارزش غذایی بالاتری دارند. میزان ویتامینC، کلسیم، منیزیم، آهن و فسفر در موادغذایی ارگانیک بیشتر است. ۲- مواد غذایی ارگانیک حاوی آنتی‌اکسیدان بیشتری است. (۵۰ درصد بیشتر از محصولات غیرارگانیک)، چراکه آفت‌کش‌های مصنوعی، تولید این مواد را در گیاهان کاهش داده اما کودهای حیوانی و آلی به‌کاررفته در کشاورزی ارگانیک، تولید آنها را افزایش می‌دهد. ۳-کمتر سمی هستند. محصولات ارگانیک سالم‌تر بوده و به بقایای آفت‌کش‌های آلی کمتر آلوده است. همچنین این محصولات فاقد افزودنی‌های غذایی بوده و طبعا سالم‌تر هستند. 4- خوشمزه و خوش‌طعم‌تر هستند که یکی از دلایل آن این است که محصولات ارگانیک پس از برداشت در مدت‌زمان کمتری به دست مصرف‌کننده رسیده و تازه‌تر هستند و همچنین در محصولات تهیه‌شده به روش تجاری، با فراوری‌ها و دستکاری‌هایی که روی آنها صورت می‌گیرد، فقط به ظاهر، رنگ، بالابردن ماندگاری، افزایش تولید و مقاوم‌کردن آنها در برابر صدمات ناشی از حمل و انبارداری توجه می‌شود و نه کیفیت و ارزش تغذیه‌ای آن. ۵- تولیدکنندگان محصولات ارگانیک از استانداردها و دستورالعمل‌های بسیار سخت‌گیرانه‌ای تبعیت می‌کنند که احتمال آلوده‌شدن این‌گونه محصولات به مواد شیمیایی و سمی به حداقل ممکن می‌رسد. با توجه به منافعی که از دید مصرف و سلامت محصول دارد، توجه جهانی به ترویج مصرف محصولات ارگانیک هم از بعد حفاظت از محیط‌زیست و کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و هم از دیدگاه سلامت جامعه به‌شدت مورد توجه است. به‌طوری‌که یکی از راهکارهای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، تشویق و ترغیب مصرف محصولات ارگانیک و گسترش کشت و کاهش قیمت تمام‌شده آن است که مصرف‌کننده، هم دسترسی به محصولات ارگانیک داشته باشد و هم بتواند با قیمت پایین‌تری آن را مصرف کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.