|

بهبود وضعيت فقرا در يك ستاد عالی؟!

ژاله شادی طلب . جامعه‌شناس

براساس گزارش مؤسسه آموزش و پژوهش مديريت و برنامه‌ريزی در سال ١٣٩٣، خط فقر سرانه در سال ١٣٩٢ در شهر‌ها ٤٤٦ هزار تومان و در روستا‌ها ٢٦٩ هزار تومان برآورد شده است. در نتيجه نسبت جمعيت فقير از كل جمعيت در سال ١٣٩٢ برای مناطق شهری، ١٥ درصد و مناطق روستايی، ١٣ درصد تخمين زده شده است. اگر رقم خط فقر سرانه را با دستمزد قانونی 600هزارتومانی كارگران در سال 92 كه در واقع برای تامين معاش يك خانوار است، مقایسه کنیم و پرداختی سازمان‌های مسئول به فقرا را که كمتر از سرانه يكصدهزار تومان است، در نظر بگیریم، به عمق فقر و گستردگی آن پی می‌بريم. درواقع با در نظر گرفتن رقم خط فقر سرانه اكثر كارگران كشور، بخش بزرگی از كارمندان، افراد شاغل در بخش خدمات، معلمان و... در يك دهه اخير به گروه فقرا پيوسته و فقيرتر شده‌اند. اگر نرخ بي‌كاری به‌ويژه بي‌كاران جوان را هم به اين جمع اضافه كنيم، متوجه می‌شويم كه ما در سال‌های برنامه ششم توسعه با يك تهديد جدی روبه‌رو خواهیم شد. واگذاری چنين امر خطيری به يك «ستاد عالی توانمندسازی فقرا» كمی غريب به نظر می‌رسد. اي كاش گزارشی از كارآمدی همه ستادهای عالی در حوزه اجتماعی را داشتيم تا تحليل كنيم آيا اضافه‌كردن يك ستاد عالی به آنها، كمكی به حل اين تهديد اجتماعی خواهد كرد؟

می‌توان به يك نمونه موجود اشاره كرد. تشكيل «ستاد عالی خانواده» برای حل بحران خانواده كه همه به‌شدت نگران آن هستند، تصويب شده ولی توفيق چندانی در جلب نظر وزرا برای شركت در جلسات آن نداشته است. شايد هم تشكيل آن از روز اول بی‌مورد بوده، چراکه اصولا مسائل اجتماعی را در چنبره سازمان‌های دولتی گرفتاركردن، روش درستی نيست. در اين صورت چرا يك ستاد اجتماعی ديگر به ستاد‌های موجود اضافه كنيم؟ آيا وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعی، علاوه بر نهاد‌های دولتی - مردمی مانند كميته امداد امام خمينی(ره) و سازمان بهزيستی و... در حل مشكل فقرا اعلام عجز كرده‌اند؟ آيا نبود ‌هماهنگی ميان آنها سبب ضرورت طرح يك ستاد عالی شده است؟ در اين صورت آيا برای هر ناهماهنگی ميان دستگاه‌های دولتی بايد يك ستاد عالی دیگر تشكيل داد؟ می‌توان از تجربه انواع ستاد‌ها و برنامه‌های مبارزه با فقر كه در سازمان مديريت و برنامه ريزی وجود دارد، استفاده كرد و بهبود وضعيت فقرا را به يك تجربه و خطای ديگر و بوروكراسی به قدر كافی مطول دولت واگذار نکرد.

براساس گزارش مؤسسه آموزش و پژوهش مديريت و برنامه‌ريزی در سال ١٣٩٣، خط فقر سرانه در سال ١٣٩٢ در شهر‌ها ٤٤٦ هزار تومان و در روستا‌ها ٢٦٩ هزار تومان برآورد شده است. در نتيجه نسبت جمعيت فقير از كل جمعيت در سال ١٣٩٢ برای مناطق شهری، ١٥ درصد و مناطق روستايی، ١٣ درصد تخمين زده شده است. اگر رقم خط فقر سرانه را با دستمزد قانونی 600هزارتومانی كارگران در سال 92 كه در واقع برای تامين معاش يك خانوار است، مقایسه کنیم و پرداختی سازمان‌های مسئول به فقرا را که كمتر از سرانه يكصدهزار تومان است، در نظر بگیریم، به عمق فقر و گستردگی آن پی می‌بريم. درواقع با در نظر گرفتن رقم خط فقر سرانه اكثر كارگران كشور، بخش بزرگی از كارمندان، افراد شاغل در بخش خدمات، معلمان و... در يك دهه اخير به گروه فقرا پيوسته و فقيرتر شده‌اند. اگر نرخ بي‌كاری به‌ويژه بي‌كاران جوان را هم به اين جمع اضافه كنيم، متوجه می‌شويم كه ما در سال‌های برنامه ششم توسعه با يك تهديد جدی روبه‌رو خواهیم شد. واگذاری چنين امر خطيری به يك «ستاد عالی توانمندسازی فقرا» كمی غريب به نظر می‌رسد. اي كاش گزارشی از كارآمدی همه ستادهای عالی در حوزه اجتماعی را داشتيم تا تحليل كنيم آيا اضافه‌كردن يك ستاد عالی به آنها، كمكی به حل اين تهديد اجتماعی خواهد كرد؟

می‌توان به يك نمونه موجود اشاره كرد. تشكيل «ستاد عالی خانواده» برای حل بحران خانواده كه همه به‌شدت نگران آن هستند، تصويب شده ولی توفيق چندانی در جلب نظر وزرا برای شركت در جلسات آن نداشته است. شايد هم تشكيل آن از روز اول بی‌مورد بوده، چراکه اصولا مسائل اجتماعی را در چنبره سازمان‌های دولتی گرفتاركردن، روش درستی نيست. در اين صورت چرا يك ستاد اجتماعی ديگر به ستاد‌های موجود اضافه كنيم؟ آيا وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعی، علاوه بر نهاد‌های دولتی - مردمی مانند كميته امداد امام خمينی(ره) و سازمان بهزيستی و... در حل مشكل فقرا اعلام عجز كرده‌اند؟ آيا نبود ‌هماهنگی ميان آنها سبب ضرورت طرح يك ستاد عالی شده است؟ در اين صورت آيا برای هر ناهماهنگی ميان دستگاه‌های دولتی بايد يك ستاد عالی دیگر تشكيل داد؟ می‌توان از تجربه انواع ستاد‌ها و برنامه‌های مبارزه با فقر كه در سازمان مديريت و برنامه ريزی وجود دارد، استفاده كرد و بهبود وضعيت فقرا را به يك تجربه و خطای ديگر و بوروكراسی به قدر كافی مطول دولت واگذار نکرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.